Dva ŭkoły — i kaniec chvaroby Alchiejmiera? U myšej heta spracavała
Adna z hałoŭnych prablem u lačeńni chvaroby Alchiejmiera ŭ tym, što miedycyna pakul nie ŭmieje viartać užo stračanyja niervovyja kletki. Navat samyja sučasnyja mietady najpierš sprabujuć zapavolić razbureńnie mozhu. Amierykanskija daśledčyki śćviardžajuć, što znajšli pryncypova inšy padychod: nie tolki abaraniać acalełyja niejrony, ale i prymusić mozh stvarać novyja. Pakul heta ŭdałosia tolki na myšach, ale aŭtary kažuć pra navukovy praryŭ.

Pry chvarobie Alchiejmiera čałaviek pastupova stračvaje niejrony i suviazi pamiž imi. Adsiul — paharšeńnie pamiaci, myśleńnia i zdolnaści vykonvać zvyčajnyja paŭsiadzionnyja spravy. Adnavić užo zahinułyja kletki nadzvyčaj składana. Darosły mozh maje vielmi abmiežavanyja mahčymaści dla ŭtvareńnia novych niejronaŭ, tamu bolšaść isnych padychodaŭ da lačeńnia skiravanaja na toje, kab jak maha daŭžej zachavać toje, što jašče pracuje.
Jak piša National Geographic Polska, kamanda daśledčykaŭ z Univiersiteta Paŭdniovaj Karaliny pasprabavała pajści inšym šlacham. U ekśpierymiencie na myšach navukoŭcy ŭździejničali nie niepasredna na niejrony, a na astracyty, jakija zvyčajna vykonvajuć dapamožnyja funkcyi: padtrymlivajuć pracu niervovych kletak i ŭdzielničajuć u rehulavańni asiarodździa vakoł ich. Ale daśledčykaŭ zacikaviła ich patencyjnaja zdolnaść pieratvaracca ŭ niejrony.
Astracyty cikavyja tym, što padčas embryjanalnaha raźvićcia mohuć sami pieratvaracca ŭ niejrony. Adnak u darosłym arhaniźmie hetaja zdolnaść błakujecca. Adnym z klučavych faktaraŭ, jaki pieraškadžaje takomu pieraŭtvareńniu, ličycca białok PTBP1.
Kamanda amierykanskich navukoŭcaŭ zmahła prymusić chvory mozh stvarać novyja niejrony, razbłakavaŭšy zdolnaść astracytaŭ pieratvaracca ŭ niervovyja kletki. Dla hetaha daśledčyki raspracavali injekcyjny nanahiel Nano-ERASER, jaki źniščaje białok PTBP1.
Myšy znoŭ pačali budavać hniozdy
Mietad vyprabavali na myšach z madellu chvaroby Alchiejmiera i vyjaŭlenymi kahnityŭnymi parušeńniami.
Adzin z pakazalnych simptomaŭ u takich žyvioł — strata zdolnaści narmalna budavać hniozdy. Dla myšej heta zvyčajnyja pavodziny, tamu ich parušeńnie daśledčyki vykarystoŭvajuć jak adzin z pakazčykaŭ źmianieńnia funkcyj mozhu.
Užo paśla adnoj injekcyi daśledčyki zaŭvažyli źmieny ŭ pavodzinach žyvioł, a paśla dvuch injekcyj efiekt staŭ jašče bolš vyraznym. Na praciahu niekalkich tydniaŭ myšy znoŭ pačali budavać hniozdy i značna lepš prachodzili vodny łabirynt, z dapamohaj jakoha praviarajuć prastoravuju pamiać u hryzunoŭ.
Źmieny vyjavili i pry daśledavańni mozhu. Pavodle aŭtaraŭ pracy, paśla terapii źmienšyŭsia zapalenčy praces i kolkaść patałahičnych białkovych adkładaŭ, a ščylnaść zdarovych niejronaŭ pavialičyłasia.
Daśledčyki źviazvajuć palapšeńnie z tym, što paśla ŭździejańnia na PTBP1 častka astracytaŭ nabyła ŭłaścivaści niejronaŭ i ŭklučyłasia ŭ niervovyja sietki. Kali hety miechanizm sapraŭdy pracuje tak, jak miarkujuć aŭtary, havorka idzie ab pryncypova važnaj mahčymaści: nie tolki spyniać hibiel kletak mozhu, ale i sprabavać kampiensavać užo naniesienuju škodu.
Niahledziačy na šmatabiacalnyja vyniki, da ekśpierymientu varta stavicca aściarožna. Raniej paviedamlałasia, što źnižeńnie ŭzroŭniu PTBP1 moža prymusić astracyty pieratvaracca ŭ niejrony i navat palepšyć stan myšej z madellu chvaroby Parkinsona. Adnak paŭtaryć hetyja vyniki ŭdavałasia nie zaŭsiody.
Novaje daśledavańnie znoŭ daje abnadziejlivyja vyniki, ale pakul niama harantyi, što mietad spracuje ŭ ludziej. Spačatku navukoŭcy płanujuć pravieryć jaho doŭhaterminovy efiekt i vyprabavać na prymatach.
Jak mianiajecca čałaviek z chvarobaj Alchiejmiera? Niejrabijołah: Jak byccam chtości pieranios jaho ŭ čužy śviet
Nie zafiksavana ni adnaho vypadku, kab čałavieka vylečyli: chvaroba Alchiejmiera
Kluč da prafiłaktyki Alchiejmiera moža być u zdarovym charčavańni — navukoŭcy
Upieršyniu ŭ śviecie Alchiejmier znajšli ŭ 19‑hadovaha maładoha čałavieka
Kamientary