Navukoŭcy, jakija vyjavili pieršapryčynu mihreni, atrymali samuju prestyžnuju premiju ŭ halinie niejrabijałohii
Samuju prestyžnuju premiju ŭ halinie niejrabijałohii, pamier jakoj składaje £1.1 miljona, atrymali daśledčyki, čyja praca zrabiła vialiki ŭniosak u lačeńnie mihreni.
Piter Hoŭdśbi (Peter Goadsby) ź Vialikabrytanii, Majkł Moskavic (Michael Moskowitz) z ZŠA, Łars Edvinsan (Lars Edvinsson) sa Šviecyii, Džes Olesen (Jes Olesen) z Danii — hetyja čatyry navukoŭcy vyjavili pryčyny, jakija vyklikajuć mihreń, i tym samym paspryjali raspracoŭcy novych mietadaŭ lačeńnia. Za svaje daśledavańni jany atrymali najvialikšuju premiju ŭ halinie niejrabijałohii Brain Prize ad fondu dackaj farmaceŭtyčnaj kampanii Lundbeck, paviedamlaje The Guardian.
Navukoŭcy zrazumieli pieršapryčynu mihreni — nieŭrałahičnaha stanu, jaki charaktaryzujecca pulsujučym hałaŭnym bolem, młosnaściu, hałavakružeńniem, a taksama pavyšanaj čullivaściu da huku, śviatła i pachaŭ.
Kožny siomy čałaviek u śviecie pakutuje ad mihreni, a ŭ žančyn jana sustrakajecca ŭ try razy čaściej.
Doŭhi čas ličyłasia, što mihreń — psichasamatyčny stan, vyklikany stresam. Choć lačeńnie i było dastupnym, jano dapamahała palehčyć simptomy, ale nie pazbaŭlała pieršapryčyny, jakaja była nieviadomaj.
U 1979 hodzie Majkł Moskavic, prafiesar nieŭrałohii Harvardskaj miedycynskaj škoły, vykazaŭ zdahadku, što mihreń uźnikaje ŭ vyniku ŭzajemadziejańnia trajničnaha nierva, adkaznaha za čullivaść tvaru, i abałonkami, jakija akružajuć hałaŭny mozh.
Navukoviec prademanstravaŭ, što prystup mihreni ŭźnikaje, kali niervovyja vałokny trajničnaha nierva vyłučajuć chimičnyja rečyvy, jakija nazyvajucca niejrapieptydami. Hetyja rečyvy prymušajuć kryvianosnyja sasudy abałonak mozhu pašyracca, što pryvodzić da zapaleńnia i bolu. Daśledčyk paličyŭ, što błakavańnie niejrapieptydaŭ moža zabiaśpiečyć novy mietad lačeńnia.
Nastupny praryŭ adbyŭsia, kali Piter Hoŭdśbi i Łars Edvinsan vyjavili klučavy niejrapieptyd, jakija i vyklikaje mihreń, — pieptyd, źviazany z hienam kalcytaninu.
Paźniej Džes Olesen zdoleŭ stvaryć preparat, jaki błakavaŭ hety pieptyd i pakazvaŭ efiektyŭnaść u lačeńni prystupaŭ mihreni.
Ciapier takija preparaty vyrablajucca ŭ Vialikabrytanii i ZŠA. Choć jany i nie vylečvajuć mihreń całkam, ale zaŭvažna palapšajuć jakaść žyćcia pacyjentaŭ, jakija pakutujuć ad prystupaŭ mihreni.
Ciapier čytajuć
«Jana hadami ciarpieła, a paśla adzin raz udaryła muža nažom — hetaha chapiła, kab zabić»10
Kamientary