Jak zdymali «Adysieju» — taki maštab uražvaje navat Halivud. Metu Dejmanu i Robiertu Pacinsanu daviałosia prajści praz sapraŭdnyja vyprabavańni
Režysior Krystafier Nołan, jaki paśla tryumfu «Opienhiejmiera» atrymaŭ poŭnuju svabodu dziejańniaŭ, ekranizavaŭ adnu z hałoŭnych paem zachodniaj cyvilizacyi — historyju pra viartańnie Adysieja dadomu paśla Trajanskaj vajny.
Suśvietnaja premjera pryhodnickaha filma «Adysieja» scenarysta i režysiora Krystafiera Nołana zapłanavanaja na 15 lipienia. Rolu Adysieja — cara Itaki, jaki nakiroŭvajecca ŭ doŭhaje i niebiaśpiečnaje padarožža dachaty paśla Trajanskaj vajny, — vykonvaje Met Dejman. Na rolu Telemacha — syna hałoŭnaha hieroja, jaki ŭvieś hety čas čakaje baćku ŭ Itacy, — Nołan zaprasiŭ Toma Chołanda (viadomaha pa roli Čałavieka-pavuka).
Robiert Pacinsan syhraŭ Antynoja — adnaho z žanichoŭ Pieniełopy, što pasialilisia ŭ domie Adysieja i padčas jaho adsutnaści sprabujuć zavałodać jaho ŭładaj i žonkaj. Pieniełopu syhrała En Cheteŭej, a siarod inšych akcioraŭ filma — Džon Bierntał, Ziendaja i šerah inšych halivudskich zorak.
Pra toje, jak stvaraŭsia film, biudžet jakoha skłaŭ 250 miljonaŭ dalaraŭ, padrabiazna raskazvaje vialiki materyjał GQ, zasnavany na intervju z Nołanam, Dejmanam, Chołandam i Pacinsanam. Kali vieryć ich uspaminam, zdymki bolš nahadvali vialikuju ekśpiedycyju, čym zvyčajnuju pracu nad błokbastaram.
Usia vytvorčaść zaniała 91 dzień i prajšła ŭ šaści krainach — Maroka, Hrecyi, Italii, Isłandyi, Šatłandyi i ZŠA. Za hety čas Nołan źniaŭ kala 610 kiłamietraŭ plonki IMAX — maštab, jakoha siońnia amal nichto nie moža sabie dazvolić.
Itaka na viaršyni hary
Pry hetym režysior śviadoma paźbiahaŭ prostych rašeńniaŭ. Nołan užo šmat hadoŭ paŭtaraje, što sapraŭdnyja miescy zaŭsiody vyhladajuć na ekranie lepš za kampjutarnuju hrafiku. Pavodle jaho słoŭ, jon uvieś čas šukaje «momant čaraŭnictva ŭ realnym miescy» — sapraŭdny zachad sonca, sapraŭdny zamak, sapraŭdny łandšaft.
Tamu dla Itaki była vybranaja nie studyja i nie ličbavaja dekaracyja, a sapraŭdny siaredniaviečny zamak Kasteła-dy-Santa-Kataryna na italjanskim vostravie Favińjana kala bierahoŭ Sicylii.
Prablema palahała ŭ tym, što hety zamak znachodzicca vysoka na hary. Da jaho viadzie vuzkaja ściežka, jakaja zihzahami padymajecca ŭvierch kala 45 chvilin. Daroha była zanadta vuzkaj dla techniki. Spačatku pradziusary sprabavali damovicca pra budaŭnictva novaj darohi. Ale prajekt tak i nie byŭ realizavany.
Tady Nołan prosta vyrašyŭ pracavać u tych umovach, jakija byli. Usie, chto moh padymacca pieššu, pavinny byli padymacca pieššu. Techniku i častku supracoŭnikaŭ pieravozili viertalotami. Dla dvuchsot členaŭ hrupy navat daviałosia pabudavać asobnuju płatformu dla abiedaŭ na schile hary.
U vyniku kožny pracoŭny dzień pačynaŭsia z padjomu amal na 300 mietraŭ uharu. Akciory išli tym ža maršrutam, što i techničny piersanał. Tom Chołand i Robiert Pacinsan padymalisia ŭ kaściumach i sandalach. Nołan paźniej žartavaŭ, što kožny dzień naziraŭ, jak 29‑hadovy Chołand lohka abhaniaje jaho na hetaj darozie.
Pa słovach Meta Dejmana, taki padychod režysiora staŭ dla jaho sapraŭdnym šokam. Aktor, jaki za svaju karjeru pracavaŭ prykładna na vaśmidziesiaci zdymačnych placoŭkach, śćviardžaŭ, što lubaja z łakacyj «Adysiei» była b samaj ciažkaj łakacyjaj u lubym inšym filmie. Ale ŭ Nołana takija miescy išli adno za adnym.
Nie mienš mocnaje ŭražańnie zrabili na akcioraŭ i zdymki ŭ Maroka. Tom Chołand uspaminaŭ, što, upieršyniu apynuŭšysia na placoŭcy, jon doŭha išoŭ uzdoŭž plažu i bačyŭ pierad saboj biaskoncyja rady hreckich voinaŭ, karabloŭ i dekaracyj Trajanskaj vajny. Jon navat pačaŭ pytacca ŭ pamočnikaŭ, dzie znachodzicca sama zdymačnaja hrupa. Usio vyhladała nie jak błokbastar, a jak histaryčnaja rekanstrukcyja niejmaviernaha maštabu.
Paźniej Chołand pryznavaŭsia, što mienavita tady ŭpieršyniu zrazumieŭ sapraŭdny razmach prajekta. Ale dla Nołana sprava nikoli nie zvodzicca tolki da maštabu. U svaich intervju jon nieadnarazova tłumačyŭ, što hałoŭnaje dla jaho — stvaryć u hledača adčuvańnie fizičnaj prysutnaści ŭ padziejach filma.
Minimum padmanu
Hetaja fiłasofija šmat u čym tłumačyć i jaho šmathadovuju prychilnaść da farmatu IMAX. Nołan ličyć, što vialiki kadr na ploncy dazvalaje pieradać asablivaje adčuvańnie materyjalnaści śvietu. Hledaču zdajecca, što jon nie prosta naziraje za padziejami, a znachodzicca pobač z hierojami, moža adčuć maštab miascovaści, fakturu pradmietaŭ i navat ujavić sabie pachi, huki i tempieraturu navakolnaha asiarodździa.
Dla «Adysiei» Nołan paprasiŭ kampaniju IMAX raspracavać madyfikavanuju kamieru, jakaja mahła b vykarystoŭvacca nie tolki dla vialikich panaramnych kadraŭ, ale i dla zvyčajnych dyjałohavych scen. Tradycyjnyja kamiery IMAX zanadta šumnyja dla takoj pracy, tamu inžyniery stvaryli śpiecyjalny hukaizalacyjny korpus. Kali ž jon pačaŭ pieraškadžać akcioram bačyć adzin adnaho padčas razmovy, Nołan prapanavaŭ vykarystoŭvać sistemu lusterkaŭ, jakaja dazvalała bačyć tvar partniora pobač z abjektyvam kamiery.
Hetaje techničnaje rašeńnie dobra adlustroŭvaje ahulny padychod režysiora. Nołan imkniecca zrabić tak, kab aktory jak maha mienš mieli spravu z umoŭnaściami zdymačnaha pracesu i jak maha bolš — z realnym asiarodździem.
Tom Chołand paśla kazaŭ, što Nołan amal nikoli nie prosić akcioraŭ prosta ŭjaŭlać toje, čaho niama. Kali hieroj pavinien na niešta reahavać, režysior starajecca zrabić tak, kab heta sapraŭdy isnavała pierad jaho vačyma abo chacia b adbyvałasia pobač.
Robiert Pacinsan uspaminaŭ adnu z takich scen. Jaho hieroj pavinien byŭ pačuć niešta ŭdalečyni i źviarnuć na heta ŭvahu. Akcior čakaŭ, što jamu prosta pakažuć patrebny kirunak abo paźniej dadaduć nieabchodny huk pry mantažy.
Adnak Nołan paviedamiŭ, što ničoha imitavać nie buduć. Za niekalki dziasiatkaŭ mietraŭ ad kamiery Met Dejman i En Cheteŭej — ekrannyja Adysiej i Pieniełopa — sapraŭdy vykonvali svaju scenu. Pacinsan ich amal nie bačyŭ, ale čuŭ toje, što adbyvałasia, i reahavaŭ na realnuju padzieju, a nie na ŭjaŭny sihnał.
Takim ža čynam byli arhanizavanyja i mnohija inšyja epizody filma. Met Dejman raskazvaŭ, što Nołan pryncypova imknuŭsia zdymać sceny ŭ tych umovach, u jakich jany adbyvajucca pavodle siužetu. Kali Adysiej traplaje ŭ štorm, heta aznačaje sapraŭdnaje mora i sapraŭdny karabiel. Kali pavodle paemy jaho pryviazvajuć da mačty padčas sustrečy ź Sirenami, to akciora sapraŭdy pryviazvajuć da mačty sapraŭdnaha sudna ŭ adkrytym mory.
Na dumku Dejmana, mienavita heta i stvaraje asablivuju atmaśfieru na placoŭcy: akcioram nie treba ŭjaŭlać abstaviny, u jakich znachodziacca ich hieroi, bo jany fizična apynajucca ŭ hetych abstavinach.
Dyscyplina na placoŭcy
Nie mienš važnaj častkaj filma stała i arhanizavanaść Nołana. Chołand, jaki pravioŭ apošnija hady ŭ suśviecie Marvel, byŭ uražany tym, nakolki dakładna ŭsio spłanavana. Pavodle jaho słoŭ, režysior moh adkazać na luboje pytańnie imhnienna.
Pieršaja scena, u jakoj udzielničaŭ Chołand, pavodle raskładu pavinna była zdymacca dva dni. Ale ŭžo padčas abiedu Nołan abviaściŭ, što ŭsio budzie skončana za adzin dzień. Da viečara scenu sapraŭdy źniali.
Paśla viartańnia da pracy nad novym filmam pra Čałavieka-pavuka Chołand pačaŭ spasyłacca na dośvied Nołana padčas razmoŭ z kiraŭnictvam Sony i pradziusarami.
Apošni film takoha maštabu?
Apošnija dni zdymak prajšli ŭžo ŭ ZŠA — na studyi Universal, u vializnym vodnym reziervuary Falls Lake («Voziera vadaspadaŭ»).
Tam kamanda patapiła poŭnamaštabnuju kopiju karabla Adysieja. Da taho momantu ŭdzielniki prajekta ŭžo prajšli praz hory Sicylii, vietranyja bierahi Šatłandyi i chałodnyja łakacyi Isłandyi. Mnohija spadziavalisia, što studyja stanie samym lohkim etapam pracy. Ale Nołan zastaŭsia vierny sabie.
Dla zdymki štarmavych scen vykarystoŭvalisia dva mahutnyja reaktyŭnyja ruchaviki, jakija abrynali na akcioraŭ patoki vady.
Jak uspaminaŭ Dejman, navat u całkam kantralavanych studyjnych umovach było choładna, mokra i vielmi niaŭtulna. Mienavita tamu, ahladajučysia nazad, akcior nazyvaŭ «Adysieju» amal unikalnaj źjavaj dla sučasnaha Halivuda.
Na jaho dumku, siońnia zastałosia ŭsiaho niekalki režysioraŭ, zdolnych atrymać resursy dla takoha kino: źniataha na plonku, u sapraŭdnych miescach, z realnymi karablami, sapraŭdnym moram, sapraŭdnymi harami i biez sprob zamianić usio heta kampjutarnaj hrafikaj.
I mienavita tamu ŭžo padčas pracy nad filmam u jaho ŭźnikała adčuvańnie, što jon udzielničaje nie prosta ŭ čarhovym błokbastary, a ŭ zaviaršeńni cełaj epochi vialikaha studyjnaha kino.
Kamientary