Pačobut: Zaraz my z žonkaj tolki sprabujem navučycca žyć razam nanova
Były palitźniavoleny, adzin ź lidaraŭ Sajuza palakaŭ Biełarusi, jaki pravioŭ za kratami čatyry hady, raskazaŭ pra supraciŭ u turmie i canu, jakuju daviałosia za heta zapłacić.

— Jość šmat ludziej, jakija prajšli praź źniavoleńnie ŭ Biełarusi i nie złamalisia, — razvažaje Andrej Pačobut u intervju polsatnews.pl (razmovu pierakazvaje «Salidarnaść»). — U biełaruskich turmach stvarajucca ŭmovy, kali palitźniavolenamu moža zdacca, što supraciŭ nie maje sensu, što jon tolki paharšaje situacyju.
Palitźniavolenych sprabujuć pierakanać u tym, što treba zdacca, pajści na kampramis z uładaj i rabić toje, što jany zahadvajuć. A kali supraciŭlaješsia, ciabie pakazalna karajuć.
Sprava nie tolki ŭ tym, kab pakarać kankretnaha źniavolenaha, ale i kab pieradać sihnał inšym źniavolenym — kožnaha možna złamać.
Aryjencirami, na jakija ja abapiraŭsia, byli bajcy Armii Krajovaj. Taksama ja viedaŭ ludziej, jakija siadzieli ŭ stalinskich łahierach. A stalinskija łahiery — heta było žudasnaje miesca, jakoje nielha paraŭnać navat z usim žacham sučasnaj biełaruskaj turmy.
I voś ja paraŭnoŭvaŭ svaju situacyju ź situacyjaj tych ludziej. Ja viedaŭ takich. Niekatoryja ź ich całkam adsiedzieli «stalinskija terminy» pa 25 hadoŭ. Jany trapili ŭ łahiery ŭ 40 hadoŭ, a vyjšli ŭ 60 ci 70, i da kanca žyćcia žyli pad pastajannym nahladam KDB.
Hetyja ludzi stavilisia da mianie z pavahaj, ja byvaŭ u ich doma. Amal nikoha ź ich užo niama, ale ŭ majoj pamiaci jany žyvyja, i ja ŭzhadvaŭ ich u tych umovach, i heta nadavała mnie siły.
Byli ludzi, jakija napisali niekalki kamientaryjaŭ u internecie, a potym da ich uvarvaŭsia śpiecnaz, ich źbivali, pryvieźli ŭ SIZA, a potym asudzili na 2 hady, i jany ŭžo navat nie pamiatajuć, što tam napisali. Ja razmaŭlaŭ z hetymi ludźmi.
Zrazumieła, ich stupień ustojlivaści była inšaj, čym u mianie. Tamu što ja na praciahu mnohich hadoŭ žyŭ va ŭmovach pahrozy, mianie nieadnarazova aryštoŭvali, i ŭ źniavoleńni ja byvaŭ raniej. Tamu ja moh vytrymać niesupastaŭna bolš, čym jany.
Heta značyć, ja byŭ bolš padrychtavany, čym tyja, chto raptam apynuŭsia ŭ takoj situacyi.
Pačobut kaža, što za svaju stojkaść i supraciŭ jon zapłaciŭ vielmi vysokuju canu, ale pa-inšamu nie moh.
— U mianie zabrali toje, što nichto nie viernie. Kali 25 sakavika 2021 hoda (dzień zatrymańnia Andžeja Pačobuta) ja pravodziŭ syna ŭ škołu, kaniečnie, ja nie ŭśviedamlaŭ, što ŭbaču jaho praz stolki hadoŭ.
Tady jon byŭ kala 1,40 m rostam, a siońnia jon vyšej za mianie — 1,90. Tamu ja šmat straciŭ, heta praŭda. Cana, jakuju ja zapłaciŭ, — vialikaja. I cana, jakuju zapłaciła maja siamja, taksama vialikaja.
Ciapier my z žonkaj tolki sprabujem jak-niebudź navučycca žyć razam nanova. Tamu što 5 hadoŭ my byli asobna, i ciapier ciažka.
Ale ja bačyŭ ludziej (u turmie), jakija davoli dobra žyli ŭ tych umovach, mieli maksimalny kamfort, vyhladali całkam upitanyja i dakładna nie stracili stolki zdaroŭja, kolki ja.
Adnak kali hladzieć im u vočy, heta byli, prabačcie, vočy pabitaj sabaki.
Ja moh kožnamu hladzieć u vočy spakojna — i načalstvu turmy, i KDB, kali jany mianie zabirali, ja taksama spakojna hladzieŭ u vočy i nie bajaŭsia.
I dla mianie heta važna. Ja mahu siońnia ŭbudavacca ŭ realnaść, ja spraŭlajusia. Hetyja tydni pakazali, što ja dastatkova dziejny, što mahu dyskutavać, razmaŭlać, niahledziačy na toje, što apošnija 7 miesiacaŭ byŭ adzin u kamiery, mnie nie było z kim navat parazmaŭlać.
Dumaju, što mienavita hetaje majo supraciŭleńnie dazvoliła zachavać maju asobu. Syn skazaŭ: «Nu, tata zusim nie źmianiŭsia». Heta dobraja acenka, na moj pohlad.
Kamientary