Niebyvała pašancavała. Dalar padaje i padaje — što adbyvajecca?
Z pačatku miesiaca kurs dalara padaje i ŭžo apuściŭsia nižej za 2,45 rubla. Čas biehčy mianiać valutu i papaŭniać rublovyja ŭkłady? Tłumačym, čamu tak adbyvajecca i ci nadoŭha hetaja tendencyja.
«Chutčej varta ździŭlacca, čamu jon nie padaje macniej»
Nielha skazać, što dalar upaŭ — jon usio jašče vahajecca ŭ miežach doŭhaterminovaha kalidora, ličyć ekanamist Leŭ Lvoŭski.
«Tut chutčej varta ździŭlacca, čamu jon nie padaje macniej. Bo pryčyn, dla taho kab dalar asłablaŭsia, niekalki. Pieršaja — toje, što ŭ nas ciapier niebyvałaje dla Biełarusi zvyšstanoŭčaje źniešniehandlovaje salda. Unikalnaja situacyja skłałasia praz toje, što źniešnija rynki kałocić.
Naš ekspart vyras vielmi mocna, a impart — nie. Pradpryjemstvy pryvoziać u krainu šmat dalaraŭ i abmieńvajuć ich na rubli, kab płacić zarobki i padatki.
Druhaja pryčyna — pavodziny chatnich haspadarak. Z pačatku palityčnaha kryzisu jany byli čystymi pakupnikami valuty, ale apošnija paru miesiacaŭ pieraŭtvarylisia ŭ pradaŭcoŭ», — kaža ekśpiert.
Čamu biełarusy stali zdavać valutu, składana adnaznačna patłumačyć. Nie chapaje hrošaj na padtrymańnie svajho zvykłaha ładu žyćcia i jany abmieńvajuć svaje dalaravyja źbieražeńni? Dla hetaha asabliva niama padstaŭ, bo siarednija dachody raśli ŭ 2021 hodzie.
Ludzi pierastali vieryć u dalar i ciapier chočuć zachoŭvać hrošy ŭ rublach? Ale heta ŭžo tradycyjnaja rysa — dumać pra zarobki i ceny na kvatery ŭ dalarach. Naŭrad ci jana źnikła.
«Prostaje tłumačeńnie — biełaruski źniešniehandlovy cud»
Padobnyja pryčyny vahańnia kursu nazyvaje i ekanamist Dźmitryj Kruk.
«Zusim prostaje tłumačeńnie — toje, što my siarod analitykaŭ prazvali «źniešniehandlovym cudam». Amal hod raście biełaruski ekspart.
Tut šmat pryčyn. Kali ich usie abahulić, heta taki ekstraardynarny stan hłabalnaj ekanomiki, vyklikany postkavidnym stanoviščam.
Zaraz šmat jakija rynki adnaŭlajucca, i heta vyklikaje burny rost cen, łahistyčnyja pieraboi i adnosna dziŭnym čynam stanoŭča adbivajecca na ekspartnaj kankurentazdolnaści šmat jakich biełaruskich vytvorcaŭ.
Takoha rostu šmat hadoŭ nie było — jon tyčycca i tavaraŭ, i pasłuh, nie tolki syraviny. Hetyja tendencyi sa źniešnim handlem praciahły pieryjad dapamahali kampiensavać straty, jakija nazapasilisia ŭ pieryjad kavidu. Apošnija miesiacy jany, mietafaryčna kažučy, peŭny tłuščyk stvarajuć.
Impart pry hetym istotna adstaje ad ekspartu. Čamu tak adbyvajecca? Unutrany popyt — spažyviecki, inviestycyjny — skaraciŭsia. U vyniku atrymoŭvajecca palapšeńnie stanu źniešniehandlovaha bałansu, što naŭprost i adbivajecca na kursie», — tłumačyć jon.
Što budzie z kursam dalej?
Unikalnaja situacyja, u jakoj my akazalisia, maje šerah ryzyk. Jeŭrazijski bank raźvićcia ličyć, što realny kurs biełaruskaha rubla ŭ kastryčniku ŭpieršyniu za doŭhi čas pierajšoŭ u vobłaść pieraacenienaści.
«Dziakujučy biahučamu źniešniamu stanu my ŭmacavalisia, ale pytańnie ŭ tym, ci ŭstojlivyja i naturalnyja hetyja źmieny. Adkaz chutčej «nie». I tamu my pierasunulisia ŭ zonu pieraacenienaści abmiennaha kursu, — kaža Dźmitryj Kruk. —
Heta moža adyhrać zły žart. Kali źniešnija ŭmovy źmieniacca (a heta adbudziecca, pytańnie tolki, jaki čas u śviecie zojmie adnaŭleńnie paśla kavidu), heta budzie aznačać advarotny ruch rubla, i jon moža być značna bolš imklivym».
Trend na ŭmacavańnie biełaruskaha rubla chutčej za ŭsio skončycca ŭ bližejšyja paru kvartałaŭ, miarkuje Leŭ Lvoŭski.
«My žyviom va ŭnikalny čas, nam niebyvała pašancavała z rostam ekspartu. Ciapier jaho histaryčny pik. Ale heta haračka na źniešnich rynkach musić rana ci pozna skončycca.
Pa niekatorych tavarach, jak, naprykład, draŭnina, my heta ŭžo bačym. Jana spačatku vyrasła ŭ niekalki razoŭ u canie ŭ druhim kvartale 2021 hoda, a paśla viarnułasia praktyčna ŭ normu.
Druhaja reč — impart pačnie dahaniać ekspart.
I treciaja — čakajecca, što da pačatku 2022 hoda pačnuć dziejničać siektaralnyja sankcyi, jakija źmienšać našu valutnuju vyručku. Navat kali ŭłady prydumajuć šlachi abchodu, za ich taksama treba płacić».
Kamientary