Čamu muchu tak ciažka złavić? Navukoŭcy dajuć arhumientavany adkaz

Pakul vy čytajecie hety tekst, ekran pierad vami, chutčej za ŭsio, milhaje bolš jak 240 razoŭ za siekundu. Adnak vy hetaha nie zaŭvažajecie — dla čałavieka takoje mihcieńnie źlivajecca ŭ sucelnaje śviatło.

A voś dla muchi, što kružyć nad hałavoj, ekran vyhladaŭ by jak sapraŭdny strabaskop. Heta aznačaje, što jana ŭsprymaje bolš «kadraŭ» realnaści za tuju ž siekundu, čym čałaviek.

Dla nas miač, jaki lacić ź vialikaj chutkaściu, moža zdavacca razmytym. A voś strakozy ci hałuby bačać jaho ŭ detalach. Naadvarot, dla ślimakoŭ taki ruch, vierahodna, zanadta chutki, kab jaho ŭvohule zafiksavać.

Kab zrazumieć, čamu tak adbyvajecca, daśledčyki sabrali i praanalizavali ŭžo apublikavanyja vyniki ekśpierymientaŭ vymiareńnia ŭsprymańnia času ŭ 237 vidaŭ — ad mieduz da pazvanočnych žyvioł.

U hetych pracach vykarystoŭvaŭsia adzin i toj ža pakazčyk — maksimalnaja krytyčnaja častata źlićcia mihcieńnia (maximum critical flicker fusion rate). Jana pakazvaje, kolki asobnych uspyšak śviatła voka zdolnaje adroźnić za adnu siekundu. Vymiarajecca hety pakazčyk u hiercach (Hc).

Kab vyznačyć hetuju miažu, navukoŭcy pastupova pavialičvajuć častatu mihcieńnia śviatła i fiksujuć momant, kali jano pačynaje zdavacca sucelnym. Hety paroh i vyznačaje chutkaść zroku.

Analiz pakazaŭ, što raznastajnaść u hetym pakazčyku jašče bolšaja, čym mierkavałasia. U čałavieka miaža składaje kala 65 Hc. Ptuški, naprykład vałasianica-biełašyjka, bačać da 138 mihcieńniaŭ za siekundu. Muchi cece i strakozy — da 300.

Z pakazčykam 65 hiercaŭ čałaviek vyhladaje davoli hodna ŭ paraŭnańni z mnohimi mlekakormiačymi: pacuki majuć kala 47 Hc, sabaki — kala 84. Adnak jość i značna bolš «pavolnyja» vočy. Hłybakavodnaja ryba eskałar adroźnivaje tolki 12 mihcieńniaŭ za siekundu, a marskaja zorka i hihancki afrykanski ślimak — usiaho kala 0,7.

Čamu tak?

Jak adznačajuć aŭtary, adroźnieńni ŭ značnaj stupieni vyznačajucca tempam žyćcia kankretnaha vidu. Hetuju ideju apisvaje hipoteza Aŭtruma: vysokaja chutkaść zroku patrabuje značnych enierhietyčnych vydatkaŭ, tamu jana zamacoŭvajecca pieradusim u vidaŭ z chutkim ładam žyćcia — tych, kamu patrebnaja imhniennaja reakcyja.

Mienavita tamu latučyja vidy majuć samuju vysokuju chutkaść zroku. U siarednim jany bačać śviet prykładna ŭdvaja chutčej, čym žyvioły, što nie lotajuć. Bolš vysoki hety pakazčyk i ŭ drapiežnikaŭ, jakija pieraśledujuć zdabyču.

Dadatkovuju zakanamiernaść daśledčyki vyjavili ŭ vodnym asiarodździ: tam mienšyja vidy, jak praviła, bačać chutčej za bujnyja. Pryčym mienavita ŭ vadzie suviaź pamiž pamieram i chutkaściu zroku akazałasia asabliva vyraznaj. Čamu tak adbyvajecca, pakul dakładna nieviadoma, ale mahčyma, vada dazvalaje imhniennyja źmieny kirunku ruchu.

U ciomnych asiarodździach chutkaść zroku źnižajecca. Kab «złavić» jak maha bolš śviatła, vočy pavinny pracavać pavolniej — padobna da fotaaparata z doŭhaj vytrymkaj. Ale za heta davodzicca płacić: chutki ruch stanovicca razmytym.

Pavialičyć

Jak mucha bačyć vas

Što heta značyć na praktycy? Mucha pastajanna lotaje, imkliva źmianiaje kirunak i ŭvieś čas ryzykuje być źjedzienaj. Kab vyžyć, jana pavinna zaŭvažać pahrozu raniej, čym jana stanie śmiarotnaj. Tamu jaje zrok pracuje ź vielmi vysokaj chutkaściu.

Kali vy ruchajecie rukoj, dla vas heta adzin žest. Dla muchi — paśladoŭnaść drobnych faz. Jana atrymlivaje bolš vizualnaj infarmacyi za tuju ž siekundu i raniej vyjaŭlaje niebiaśpieku. Tamu, kali vam zdajecca, što vy ŭžo amal dakranulisia da jaje, jana daŭno ŭźlacieła.

Fizična siekunda dla ŭsich istot adnolkavaja. Ale toje, kolki śvietu źmiaščajecca ŭ hetaj siekundzie, zaležyć ad taho, nakolki chutka vy žyviacie.

• 14
• 0
• 0
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0