Chto i jak vyrablaŭ jad dla Alaksieja Navalnaha

U lutym 2026 hoda piać jeŭrapiejskich krain apublikavali sumiesnuju zajavu: u bijałahičnych uzorach Alaksieja Navalnaha byŭ znojdzieny epibatydzin. Heta nadzvyčaj mocny pryrodny ałkałoid, jaki ŭ tysiačy razoŭ taksičniejšy za mnohija viadomyja jady.

Žurnalisty The Insider, abapirajučysia na raniejšyja rasśledavańni i adkrytyja navukovyja publikacyi, śćviardžajuć, što sintez epibatydzinu ŭ Rasii moh adbyvacca ŭ tych ža strukturach, jakija raniej byli źviazanyja z raspracoŭkaj chimičnaj zbroi.

Havorka idzie pra Dziaržaŭny navukova-daśledčy instytut arhaničnaj chimii i technałohii (HosNIIOChT) i navukova-vytvorčaje abjadnańnie NC «Sihnał». Mienavita hetyja ŭstanovy ŭžo fihuravali ŭ historyi z «Navičkom», vykarystanym pry atručvańni Navalnaha ŭ 2020 hodzie i Skrypaloŭ u Sołśbiery.

Kab zrazumieć, jak mienavita moh być stvorany epibatydzin, žurnalisty praanalizavali navukovyja artykuły, apublikavanyja supracoŭnikami hetych ustanoŭ. Asablivuju ŭvahu jany źviarnuli na pracu, pryśviečanuju mietadam vyjaŭleńnia epibatydzinu ŭ kryvi. Siarod aŭtaraŭ — Ihar Babkin i Siarhiej Hałan, jakija farmalna paznačanyja jak supracoŭniki «Łabaratoryi vysokich technałohij», ale faktyčna źviazanyja z NC «Sihnał».

Pavialičyć

Abodva navukoŭcy majuć vučonyja stupieni, adnak ich dysiertacyi zasakrečanyja. Viadoma tolki, što tema dysiertacyi Babkina adnosicca da śpiecyjalnaści «Paražalnaje dziejańnie śpiecyjalnych vidaŭ uzbrajeńnia».

Ekśpiert-chimik, jaki kamientavaŭ rasśledavańnie, adznačyŭ, što Babkin zajmaŭsia jakraz tym kłasam złučeńniaŭ, da jakoha naležyć epibatydzin, jašče z 1990‑ch hadoŭ, kali vučyŭsia ŭ vajskovaj akademii radyjacyjnaj, chimičnaj i bijałahičnaj abarony.

Siarhiej Hałan, akramia jadaŭ, zajmaŭsia daśledavańniem rečyvaŭ, jakija davodziać žyvych istot da poŭnaha adčaju i straty voli da žyćcia (vyprabavańni pravodzilisia na pacukach). 

Dzie zakuplali reahienty dla jadu

Dla stvareńnia epibatydzinu nieabchodnyja kankretnyja chimičnyja reahienty. Kab vyśvietlić, adkul jany mahli pastupać, The Insider praanalizavaŭ impart u Rasiju adpaviednych rečyvaŭ u 2022—2023 hadach.

Z dvanaccaci nieabchodnych kampanientaŭ dva ŭvohule nie ŭvozilisia ŭ krainu, astatnija ž mieli roznuju stupień raspaŭsiudžanaści: niekatoryja źjaŭlajucca masavymi chimikatami, inšyja — redkimi i śpiecyfičnymi.

Žurnalisty vyłučyli kampanii, jakija zakuplali chacia b čatyry z hetych rečyvaŭ. Takich akazałasia siem, ale tolki čatyry ź ich impartavali klučavy kampanient — 1,8-dyazabicykło[5.4.0]undek-7-jen.

Pavialičyć

Analiz telefonnych złučeńniaŭ supracoŭnikaŭ hetych čatyroch kampanij vyjaviŭ važnuju detal: mieniedžary adnoj ź ich — «ABCR Chiemi Rus» — rehularna kantaktavali z supracoŭnikami NC «Sihnał», a taksama z pradstaŭnikami inšych ustanoŭ, źviazanych z raspracoŭkaj chimičnaj zbroi.

U pryvatnaści, zafiksavanyja šmatrazovyja zvanki pamiž Iharam Babkinym i namieśnicaj hienieralnaha dyrektara «ABCR Chiemi Rus» Lilijaj Sabiravaj, a taksama ź mieniedžaram pa prodažach i mytnym afarmleńni Alaksiejem Kisialovym. Akramia taho, z kiraŭnictvam kampanii źviazvaŭsia Ihar Zavarzin — kiraŭnik «Łabaratoryi vysokich technałohij» i viadomy navukoviec ź Instytuta arhaničnaj chimii.

Pavialičyć

Niamieckaja kampanija

Ale samaje cikavaje ŭ rasśledavańni toje, što kampanija «ABCR Chiemi Rus» na 90% naležyć niamieckaj abcr GmbH, jašče pa 5% — jaje rasijskim mieniedžaram. Da siaredziny sakavika 2026 hoda rasijskaje padraździaleńnie adkryta paznačałasia na sajcie niamieckaj kampanii, ale paśla zapytu The Insider infarmacyja pra jaho źnikła.

Dyrektar abcr GmbH Jan Šurycht zajaviŭ, što kampanija vykonvaje ŭsie sankcyjnyja abmiežavańni i nie pastaŭlała pradukcyju dla «Sihnała» paśla 2018 hoda. Pavodle jaho, rasijskaja daččynaja struktura samastojna vybiraje klijentaŭ, a niamiecki bok pravodzić tolki vybaračnyja pravierki i nie moža kantralavać mahčymuju «vajennuju dziejnaść» pakupnikoŭ.

Razam z tym Šurycht pryznaŭ, što kampanija razhladaje mahčymaść zakryćcia rasijskaha biznesu i nie atrymlivała ad jaho dyvidendaŭ z 2020 hoda.

Pavialičyć

Pavodle jaho viersii, kankretnyja pastaŭki reahientaŭ u 2023 hodzie pryznačalisia dla Uralskaha fiederalnaha ŭniviersiteta. Adnak dakumienty, jakija nibyta paćviardžajuć heta, pa słovach žurnalistaŭ, vyhladajuć jak padrobki: u ich adsutničajuć numary kantraktaŭ, podpisy, supravadžalnyja dakumienty, a daty nie supadajuć. U adnym vypadku rachunak byŭ vystaŭleny jašče da taho, jak rečyva pakinuła skład u Hiermanii.

Akramia taho, žurnalisty nie znajšli nijakich telefonnych kantaktaŭ pamiž «ABCR Chiemi Rus» i ŭniviersitetam, što jašče bolš padryvaje hetuju viersiju. Zatoje kantakty z supracoŭnikami «Sihnała» zafiksavanyja i ŭ 2020—2024 hadach, niahledziačy na zajavy niamieckaha boku, što paśla 2018 hoda ich nie było.

Kiraŭnik niamieckaj kampanii pryznaŭ, što nie moža rastłumačyć hetyja supiarečnaści, ale ŭsio ž zajaviŭ, što schilny vieryć svaim supracoŭnikam i ličyć ich vypadkovymi ŭdzielnikami historyi.

Apytanyja The Insider niamieckija jurysty tłumačać: kali ŭžo isnuje adkrytaja, publična dastupnaja infarmacyja pra toje, što peŭny navukovy centr zajmajecca vytvorčaściu jadaŭ dla palityčnych zabojstvaŭ, to pastaŭščyk nie moža rabić vyhlad, što ničoha nie viedaje.

Kali jon, niahledziačy na heta, praciahvaje pastaŭlać takomu centru chimičnyja reahienty i razumieje, što jany mohuć być vykarystanyja dla stvareńnia śmiarotnych rečyvaŭ, jaho dziejańni mohuć razhladacca jak saŭdzieł u złačynstvie.

Vydańnie adznačaje, što ŭsia infarmacyja pra suviazi niamieckaha biznesu z vytvorcami jadaŭ užo pieradadziena pravaachoŭnym orhanam Hiermanii.

• 7
• 1
• 0
• 2
• 3
• 0
• 4
• 0