Ułady Hrecyi abviaścili pra zakančeńnie važnaha etapu restaŭracyi Parfienona. Z zachodniaha fasada pomnika, viadomaha sa školnych padručnikaŭ, kančatkova źniali masiŭnyja budaŭničyja ryštavańni, jakija chavali jaho kala dvaccaci hadoŭ. Upieršyniu za bolš čym dva stahodździ hetaja častka chrama paŭstała pierad naviedvalnikami ŭ maksimalna poŭnym i cełasnym vyhladzie.
Jak zajaviła ministarka kultury Hrecyi Lina Miendoni, zaviaršeńnie hetaha składanaha etapu dazvoliła viarnuć chramu jaho architekturnuju cełasnaść.
«Siońnia my bačym zachodni franton Parfienona takim, jakim jaho nie bačyli dva stahodździ. Vydovišča sapraŭdy zachoplivaje duch. Franton, jaki pakaleńni hrekaŭ i haściej z usiaho śvietu pryvykli bačyć niapoŭnym, viarnuŭ svaju architekturnuju jednaść. Heta momant histaryčnaha značeńnia dla suśvietnaj kultury», — adznačyła ministr.
Hałoŭnaj zadačaj restaŭrataraŭ na hetym etapie było adnaŭleńnie hieamietryčnaj i strukturnaj cełasnaści zachodniaha frantona. Dla hetaha ŭ pustyja pramiežki ŭstalavali dva vialikija artastaty. U kłasičnaj architektury artastatami nazyvajuć bujnyja viertykalnyja kamiennyja błoki abo plity.
Pieršy taki błok śpiecyjalisty skrupulozna sabrali z aryhinalnych antyčnych frahmientaŭ, zapoŭniŭšy pustoty novym marmuram. Druhi artastat daviałosia całkam vyrazać uručnuju z celnaha kavałka kamienia, kab jon dakładna adpaviadaŭ pamieram zhublenaha aryhinała. Marmur dla dapaŭnieńniaŭ zdabyvali ŭ tych samych kamieniałomniach hary Pientelikon, adkul brali materyjał staražytnyja afinianie ŭ V stahodździ da našaj ery.
Zaviaršeńnie pracy na zachodnim fasadzie — heta vynik sučasnaha, navukovaha padychodu da restaŭracyi, jaki pačaŭsia ŭ 1975 hodzie sa stvareńniem Kamiteta pa zachavańni pomnikaŭ Akropala.
Pry praviadzieńni prac sučasnyja inžyniery kateharyčna admovilisia ad vykarystańnia žaleza. Mienavita žaleznyja zaciski i bieton, jakija masava vykarystoŭvalisia padčas papiaredniaj maštabnaj rekanstrukcyi Akropala ŭ 1898—1938 hadach pad kiraŭnictvam Nikołaasa Bałanasa, nanieśli pomniku katastrafičnuju škodu. Z časam žaleza pačało iržavieć i pašyracca, litaralna razryvajučy marmur znutry.
Siońnia ŭsie złučeńni robiacca vyklučna z dapamohaj tytanavych stryžniaŭ, jakija nie paddajucca karozii i majuć kaeficyjent ciepłavoha pašyreńnia, blizki da marmuru.
Parfienon mocna paciarpieŭ jašče ŭ 1687 hodzie, kali padčas abłohi Afin vieniecyjanskimi vojskami ŭnutry jaho vybuchnuŭ porach, schavany tut asmanami. Paźniej, u pačatku XIX stahodździa, brytanski pasoł łord Ełhin vyviez z Afin značnuju častku acalełych skulptur zachodniaha fasada (sprečki ab ich viartańni pamiž Hrecyjaj i Brytanskim muziejem nie ścichajuć dahetul). Ustalavańnie novych artastataŭ i ŭmacavańnie apornych muroŭ dazvoliła častkova zalačyć hetyja histaryčnyja rany.
Niahledziačy na toje, što zachodni fasad nabyŭ zavieršany vyhlad, ahulnaja restaŭracyja Parfienona praciahvajecca. Ciapier fokus uvahi śpiecyjalistaŭ pieranosicca ŭnutr chrama — da adnaŭleńnia ścien ceły. Ceła — heta hałoŭnaje ŭnutranaje pamiaškańnie antyčnaha chrama, dzie kaliści stajała hihanckaja statuja bahini Afiny pracy Fidzija.
Pry hetym varta razumieć, što ŭ adroźnieńni ad sučasnych cerkvaŭ ci kaściołaŭ, ceła nikoli nie była malitoŭnaj załaj dla viernikaŭ. U antyčnaści jana ličyłasia litaralnym «domam bahini», kudy mieli dostup tolki žracy. Usie masavyja nabaženstvy, rytuały i achviaraprynašeńni zaŭsiody adbyvalisia zvonku, pierad chramam la vialikaha ałtara.
Prajekt pa adnaŭleńni ceły raźličany prykładna na 15 hadoŭ. Płanujecca viarnuć na histaryčnyja miescy kala 360 aryhinalnych marmurovych błokaŭ, jakija ciapier raskidanyja pa terytoryi Akropala, dadaŭšy da ich kala 90 novych. Meta — adnavić paŭnočnuju i paŭdniovuju ścieny pamiaškańnia na vyšyniu da 10 mietraŭ. Pakolki hetyja pracy buduć iści vyklučna ŭnutry, jany bolš nie patrabujuć masiŭnych źniešnich ryštavańniaŭ, što dazvolić naviedvalnikam bieśpieraškodna bačyć znakamityja antyčnyja kałony.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
«Ciapier mnie čužaja sama kancepcyja ŭžyć niešta, čaho ty nie viedaješ». Vialikaja hutarka ź Ivanam Šyłam pra biznes, zarablańnie z dapamohaj ŠI, žančyn i botaks15
Kamientary