У Магілёве з'явіўся «мост імя Героя Савецкага Саюза М.І. Яшына». Назва тройчы парушае заканадаўства
Гарадскія ўлады Магілёва прысвоілі галоўнай пераправе цераз Дняпро імя савецкага разведчыка. Новы тапонім не толькі замацоўвае старую гістарычную памылку, але і наўпрост ігнаруе дзейныя законы.
Афіцыйны канал Магілёўскага гарвыканкама паведаміў, што камісія па тапаніміцы прыняла канчатковае рашэнне прысвоіць мосту па праспекце Пушкіна грувасткую назву «мост імя Героя Савецкага Саюза М.І. Яшына». Паводле заяў чыноўнікаў, большасць гараджан нібыта прагаласавала «за», нягледзячы на гістарычную неадпаведнасць назвы.
Актывісты звяртаюць увагу на тое, што назва з'яўляецца прыкладам юрыдычнага нігілізму, бо ігнаруе адразу тры пункты патрабаванняў па найменні элементаў вулічна-дарожнай сеткі. Яны былі зацверджаныя пастановай Дзяржаўнага камітэта па маёмасці яшчэ ў 2008 годзе.
Па-першае, пастанова забараняе прысвойваць элементам вулічна-дарожнай сеткі назвы, складаныя для ўспрымання, якія змяшчаюць шматслоўныя спалучэнні. Канструкцыя з сямі слоў, якой магілёўскі чыноўнікі назвалі Дняпроўскі мост — гэта тапанімічны кашмар.
Па-другое, дакумент не дапускае выкарыстання ў сучасных назвах архаічныя ўстаўкі «імя» ці «ім.». Тапонім мусіць складацца толькі з катэгорыі аб'екта і яго ўласнага наймення.
І нарэшце, нарматыўны акт катэгарычна выключае выкарыстанне ініцыялаў. Норма патрабуе ўказваць альбо поўнае імя і прозвішча, альбо толькі прозвішча гістарычнай асобы.
Пазбяганне ініцыялаў у назвах — з'ява абсалютна аргументаваная, бо толькі адзінкі гараджан ведаюць іх дакладную расшыфроўку. Улічваючы моўныя асаблівасці, калі ў беларускай і рускай мовах адно і тое ж імя можа пачынацца на розныя літары (Мікалай — Николай), або на адну і тую ж (Нічыпар — Никифор), а за аднымі і тымі ж ініцыяламі могуць хавацца некалькі розных імён, спроба разгадаць асобу, у гонар якой чыноўнікі далі назву, ператвараецца ў сапраўдны тапанімічны квэст.
Геаграфічная нестыкоўка
Акрамя юрыдычных нюансаў, грувасткая назва афіцыйна замацоўвае даўнюю геаграфічную памылку, пра якую мы ўжо падрабязна пісалі раней. Старшы лейтэнант Мікалай Яшын сапраўды аддаў жыццё пры вызваленні горада ад немцаў, але да цэнтральнага Дняпроўскага моста ён не меў ніякага дачынення.
У канцы чэрвеня 1944 года цэнтральны мост быў цалкам разбураны. Узвод разведчыкаў Яшына фарсіраваў раку значна вышэй па цячэнні, у раёне чыгуначнага моста і вёскі Палавінны Лог, у раёне якой і адбыўся яго апошні бой. Прывязка прозвішча разведчыка да галоўнай пераправы горада ўзнікла толькі ў 1964 годзе. Тады ўлады проста павесілі мемарыяльную дошку ў самым прыстойным месцы, якое звязвае цэнтр горада з Задняпроўем — на новым бетонным мосце, які пабудавалі за пяць гадоў да таго.
Гісторыя пераправы ў гэтым месцы, якая ў выглядзе моста існуе з 1860 года, магла б падказаць больш дакладны тапонім. Але ў выніку з'явілася грувасткая назва на ўзор тых, што з'яўляліся ў перыяд савецкага застою, якая ігнаруе як рэальную геаграфію падзей, так і беларускія законы.
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬ
Каментары