Культура11

У Польшчы выйшла пасмяротная кніга вершаў Юрыя Гуменюка

У Беластоку выйшла беларуская кніга паэзіі «І крыж каменны вырасце, як дрэва». Гэта выбраныя вершы вядомага гарадзенскага паэта Юрыя Гуменюка, які трагічна загінуў 13 гадоў таму ў Гродне, дзе жыў, працаваў, напісаў дзіцячыя п'есы, раман і вершы, піша Радыё Свабода.

Кнігу выпусціла польскае выдавецтва EkoPress. Падрыхтаваў яе да выдання Алесь Аркуш, які з 2006 года жыве ў Беластоку. У інтэрв'ю «Свабодзе» ён расказаў, што сабраў у кнізе 83 вершы вядомага гарадзенскага паэта і напісаў да яе прадмову.

— Выбраў найбольш дасканалыя з мастацкага боку вершы Юрыя. Назва кнігі — радок з яго верша «Вечны камень». Юра ў маладосці на магіле дзеда паставіў вялікі крыж, пад ім цяпер ляжыць і сам. Таму назва кнігі сімвалічная: у ёй і трагічны лёс, і памяць з надзеяй, — расказаў Алесь Аркуш.

Юрый Гуменюк, беларускі паэт, празаік і журналіст, загінуў у Гродне 19 студзеня 2013 года. Яму было 43 гады. Напярэдадні трагедыі ён казаў сябрам пра пераслед з боку КДБ. Афіцыйная версія смерці — самагубства.

Збор выбраных вершаў Юрыя Гуменюка стаў чацвёртай кнігай серыі «Брукаванка», у якой выходзяць кнігі беларускіх паэтаў, чые імёны шырока вядомыя, але праз сённяшнія абставіны могуць апынуцца забытымі, тлумачыць выдавец.

— У паэзіі так бывае: чалавек сыходзіць, і яго імя забываюць. Асабліва гэта ўласціва рэгіянальнай паэзіі. А беларуская паэзія складаецца менавіта з рэгіянальных традыцый, бо Беларусь — немалая краіна. Калі параўнаць паэтаў з Палесся з тымі, хто жыве на поўначы, то яны будуць вельмі адрознівацца — пачынаючы ад мовы і заканчваючы міфамі, героямі і іншымі рысамі, з якіх і складаецца літаратура. Гарадзенская літаратура таксама вельмі адметная і багатая, а гарадзенская паэтычная школа — асаблівая. Юра быў яе яркім прадстаўніком.

Таксама ён быў звязаны з Беластокам: скончыў аддзяленне паланістыкі Гродзенскага ўніверсітэта, друкаваўся ў мясцовых выданнях, супрацоўнічаў са СМІ. Таму мы вырашылі гэтай кнігай нагадаць пра Юрыя Гуменюка — майстра паэтычнага слова і ўвогуле легендарнага гарадзенца. Асноўная мэта — актуалізаваць яго паэзію, якая не павінна быць забытая, — тлумачыць Алесь Аркуш.

Серыю паэтычных зборнікаў «Брукаванка» Алесь Аркуш называе «бурштынавай».

— Брукаванка — наш сімвал. Гэта шлях. Кожны паэт пакідае свой след на гэтым шляху.

Паводле задумы выдаўца, штогод плануецца выпускаць да дзесяці кніг беларускіх паэтаў. Ужо выйшла шэсць, аднак не ўсіх аўтараў Алесь можа назваць, бо яны жывуць у Беларусі, і публікацыя за мяжой можа ім нашкодзіць.

— Нашы кнігі змяшчаюць 70—80 вершаў і маюць каля 100 старонак. Невялікі, як кажуць, «кішэнны» фармат выбраны таму, што кнігі найперш прызначаныя беларусам, якія жывуць у эміграцыі і часта не маюць магчымасці захоўваць вялікія выданні. Кнігі выходзяць невялікім накладам, але іх можна замовіць на сайце інтэрнэт-крамы kamunikat.org. Вельмі важна і тое, што паводле польскіх правілаў асобнікі кожнай новай кнігі дасылаюцца ў галоўныя бібліятэкі Польшчы, таму няма сумненняў: гэтая паэзія не знікне, — сказаў Алесь Аркуш.

Наступнай у серыі «Брукаванка» выйдзе кніга вершаў яшчэ аднаго гарадзенскага паэта — нябожчыка Андрэя Пяткевіча.

Прэзентацыя кнігі Юрыя Гуменюка «І крыж каменны вырасце, як дрэва» адбудзецца 1 жніўня а 17:00 у прасторы «Новая зямля» (Беласток, вул. Святога Роха, 5/32).

Каментары1

  • Мосцік
    28.07.2026
    Дзе зніклі каментатары, якія апошні час рэгулярна пішуць, што палякі ледзь не кожны дзень палююць на беларусаў?

Цяпер чытаюць

Улады Гродна паведамілі пра выхад з ладу ліўнёўкі пад ударам стыхіі1

Улады Гродна паведамілі пра выхад з ладу ліўнёўкі пад ударам стыхіі

Усе навіны →
Усе навіны

Беларуска з картай паляка выйшла замуж за літоўца і збіралася пераехаць да яго, але ёй забаранілі ўезд у Літву21

Львоўскі: У Беларусі нацыянальнае свята — гэта рыцарскія турніры, у Расіі — сарафаны і карагоды25

Гол Іллі Шкурына трапіў у афіцыйны акаўнт УЕФА6

Расія ўначы ўдарыла па Кіеве: дзевяць загінулых, некалькі дзясяткаў параненых3

У Пампеях аднавілі роспіс скляпенняў, якіх не існуе ўжо два тысячагоддзі1

Мігранты, што прарваліся з Марока ў Іспанію, пацягнуліся назад9

Інфанціна адступіў: план частковай прыватызацыі чэмпіянатаў свету па футболе адкліканы3

У Брэсце сутыкнуліся матацыкл і мапед: загінулі тры чалавекі

Як зрабіць дрон амаль нябачным? Навукоўцы прапанавалі нечакана простае рашэнне9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Улады Гродна паведамілі пра выхад з ладу ліўнёўкі пад ударам стыхіі1

Улады Гродна паведамілі пра выхад з ладу ліўнёўкі пад ударам стыхіі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць