Kultura11

U Polščy vyjšła paśmiarotnaja kniha vieršaŭ Juryja Humieniuka

U Biełastoku vyjšła biełaruskaja kniha paezii «I kryž kamienny vyraście, jak dreva». Heta vybranyja vieršy viadomaha haradzienskaha paeta Juryja Humieniuka, jaki trahična zahinuŭ 13 hadoŭ tamu ŭ Hrodnie, dzie žyŭ, pracavaŭ, napisaŭ dziciačyja pjesy, raman i vieršy, piša Radyjo Svaboda.

Knihu vypuściła polskaje vydaviectva EkoPress. Padrychtavaŭ jaje da vydańnia Aleś Arkuš, jaki z 2006 hoda žyvie ŭ Biełastoku. U intervju «Svabodzie» jon raskazaŭ, što sabraŭ u knizie 83 vieršy viadomaha haradzienskaha paeta i napisaŭ da jaje pradmovu.

— Vybraŭ najbolš daskanałyja z mastackaha boku vieršy Juryja. Nazva knihi — radok ź jaho vierša «Viečny kamień». Jura ŭ maładości na mahile dzieda pastaviŭ vialiki kryž, pad im ciapier lažyć i sam. Tamu nazva knihi simvaličnaja: u joj i trahičny los, i pamiać z nadziejaj, — raskazaŭ Aleś Arkuš.

Juryj Humieniuk, biełaruski paet, prazaik i žurnalist, zahinuŭ u Hrodnie 19 studzienia 2013 hoda. Jamu było 43 hady. Napiaredadni trahiedyi jon kazaŭ siabram pra pieraśled z boku KDB. Aficyjnaja viersija śmierci — samahubstva.

Zbor vybranych vieršaŭ Juryja Humieniuka staŭ čaćviortaj knihaj sieryi «Brukavanka», u jakoj vychodziać knihi biełaruskich paetaŭ, čyje imiony šyroka viadomyja, ale praź siońniašnija abstaviny mohuć apynucca zabytymi, tłumačyć vydaviec.

— U paezii tak byvaje: čałaviek sychodzić, i jaho imia zabyvajuć. Asabliva heta ŭłaściva rehijanalnaj paezii. A biełaruskaja paezija składajecca mienavita z rehijanalnych tradycyj, bo Biełaruś — niemałaja kraina. Kali paraŭnać paetaŭ z Paleśsia z tymi, chto žyvie na poŭnačy, to jany buduć vielmi adroźnivacca — pačynajučy ad movy i zakančvajučy mifami, hierojami i inšymi rysami, ź jakich i składajecca litaratura. Haradzienskaja litaratura taksama vielmi admietnaja i bahataja, a haradzienskaja paetyčnaja škoła — asablivaja. Jura byŭ jaje jarkim pradstaŭnikom.

Taksama jon byŭ źviazany ź Biełastokam: skončyŭ adździaleńnie pałanistyki Hrodzienskaha ŭniviersiteta, drukavaŭsia ŭ miascovych vydańniach, supracoŭničaŭ sa ŚMI. Tamu my vyrašyli hetaj knihaj nahadać pra Juryja Humieniuka — majstra paetyčnaha słova i ŭvohule lehiendarnaha haradzienca. Asnoŭnaja meta — aktualizavać jaho paeziju, jakaja nie pavinna być zabytaja, — tłumačyć Aleś Arkuš.

Sieryju paetyčnych zbornikaŭ «Brukavanka» Aleś Arkuš nazyvaje «burštynavaj».

— Brukavanka — naš simvał. Heta šlach. Kožny paet pakidaje svoj śled na hetym šlachu.

Pavodle zadumy vydaŭca, štohod płanujecca vypuskać da dziesiaci knih biełaruskich paetaŭ. Užo vyjšła šeść, adnak nie ŭsich aŭtaraŭ Aleś moža nazvać, bo jany žyvuć u Biełarusi, i publikacyja za miažoj moža im naškodzić.

— Našy knihi źmiaščajuć 70—80 vieršaŭ i majuć kala 100 staronak. Nievialiki, jak kažuć, «kišenny» farmat vybrany tamu, što knihi najpierš pryznačanyja biełarusam, jakija žyvuć u emihracyi i časta nie majuć mahčymaści zachoŭvać vialikija vydańni. Knihi vychodziać nievialikim nakładam, ale ich možna zamović na sajcie internet-kramy kamunikat.org. Vielmi važna i toje, što pavodle polskich praviłaŭ asobniki kožnaj novaj knihi dasyłajucca ŭ hałoŭnyja biblijateki Polščy, tamu niama sumnieńniaŭ: hetaja paezija nie źniknie, — skazaŭ Aleś Arkuš.

Nastupnaj u sieryi «Brukavanka» vyjdzie kniha vieršaŭ jašče adnaho haradzienskaha paeta — niabožčyka Andreja Piatkieviča.

Prezientacyja knihi Juryja Humieniuka «I kryž kamienny vyraście, jak dreva» adbudziecca 1 žniŭnia a 17:00 u prastory «Novaja ziamla» (Biełastok, vuł. Śviatoha Rocha, 5/32).

Kamientary1

  • Mościk
    28.07.2026
    Dzie źnikli kamientatary, jakija apošni čas rehularna pišuć, što palaki ledź nie kožny dzień palujuć na biełarusaŭ?

Ciapier čytajuć

«Pajezdkaj my zadavolenyja, ale sivych vałasoŭ dadałosia». Žycharka Śvietłahorska adpačyła ŭ Hielendžyku i dzielicca emocyjami11

«Pajezdkaj my zadavolenyja, ale sivych vałasoŭ dadałosia». Žycharka Śvietłahorska adpačyła ŭ Hielendžyku i dzielicca emocyjami

Usie naviny →
Usie naviny

Upieršyniu padniaŭsia ŭ nieba najbujniejšy ŭ śviecie elektryčny samalot1

Ukraina prapanavała Rasii ŭstalavać pieramirje ŭ Čornym mory3

«Dreva napałovu bus złamała». Stali viadomyja novyja padrabiaznaści trahičnaha zdareńnia ź biełaruskimi turystami ŭ Hruzii5

Na praśpiekcie Pieramožcaŭ u Minsku Belgee zaskočyŭ na barjernuju aharodžu pad puciepravodam VIDEA2

«Usie kazali, što heta nierealna». Biełaruska zmahła zrabić baćkam vizy niezvyčajnym šlacham5

Rasija abviaściła ŭ vyšuk syna ministra achovy zdaroŭja ZŠA. Jon vajavaŭ za Ukrainu3

Čynoŭniki ličać, što zdymać videa možna tolki kali atrymaješ zhodu ŭsich, chto trapiŭ u kadr7

U Minsku za $6000 pradajuć manietu z 1990-ch, ź jakoj adbyłasia nievierahodnaja chimičnaja reakcyja4

Biełarusy horača spračajucca, ci varta pryviazvać dapamohu na dzicia da zarobku maci60

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Pajezdkaj my zadavolenyja, ale sivych vałasoŭ dadałosia». Žycharka Śvietłahorska adpačyła ŭ Hielendžyku i dzielicca emocyjami11

«Pajezdkaj my zadavolenyja, ale sivych vałasoŭ dadałosia». Žycharka Śvietłahorska adpačyła ŭ Hielendžyku i dzielicca emocyjami

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić