Hienietyki stvaryli sort bulby z taksičnym dla žukoŭ bulboŭnikam

Hiermanija i Šviecyja pad ciskam hramadskaści admovilisia ad vyroščvańnia hienietyčna madyfikavanaj bulby. A biełaruskija palihony hatovy da vyprabavańniaŭ HM-bulby ajčynnaj vytvorčaści. Pra heta i inšyja pierśpiektyvy raźvićcia HM-raślinavodstva ŭ Biełarusi na pres-kanfierencyi «Hienietyčna madyfikavanyja arhanizmy dla sielskaj haspadarki. Vyzvaleńnie HMA ŭ navakolnaje asiarodździe» raskazaŭ kiraŭnik Nacyjanalnaha kaardynacyjnaha centra biaśpieki Siarhiej Dramaška.

«U nas HMA pad žorstkim kantrolem»

Siońnia ŭ Biełarusi HM-arhanizmy pakul vyroščvajuć tolki dla navukovych metaŭ, ale vykarystańnie takich raślin u charčovaj pramysłovaści nie zabaroniena.

Pa słovach Dramaški, u Biełarusi manitorynh utrymańnia HMA ŭ charčovych praduktach bazirujecca na žorstkich standartach kantrolu. «Naša zakanadaŭstva na baku spažyŭca. U krainie dziejničaje 18 kantrolnych łabaratoryj. Taksama ŭ nas pryniataja biesparohavaja markiroŭka ŭtrymańnia HMA ŭ charčovych praduktach, to bok,

kali znojduć adnu malekułu HMA na tonu pradukcyi, pavinny napisać „utrymlivaje HMA“.

Jak paviedamiŭ śpiecyjalist, siońnia ŭ Biełarusi na najaŭnaść HMA praviarajuć usie pradukty z utrymańniem soi i kukuruzy, charčovyja dadatki i dziciačaje charčavańnie z hetymi raślinami, bo mienavita siarod hetych kultur najbolš HM-sartoŭ. Dziciačaje charčavańnie z HM-sojaj uvohule zabaroniena dla prodažu ŭ Biełarusi. Pytańnie pra pašyreńnie śpisu padymałasia, ale pa vynikach manitorynha rysa, tamataŭ, bulby vypadkaŭ prysutnaści HMA-arhanizmaŭ u ich nie było zafiksavana. Tamu uklučeńnie novych kultur u śpis pakul nie maje sensu.

Biełaruskija hienna-inžyniernyja rasparcoŭki: bulba, žuraviny, lon, kaniušyna

«HMA ŭ Biełarusi stvarajuć u niekalkich navukovych instytutach. Bolš za ŭsio, zrazumieła, bulby — heta naš nacyjanalny brend. Ciapier u Instytucie hienietyki i cytałohii NAN stvoranyja linii transhiennaj bulny na asnovie sorta „Skarb“.

Da vyprabavańniaŭ na palihonie hatova linija transhiennaj bulby, u jakoj bulboŭnik budzie taksičnym dla kałaradskich žukoŭ, a sami bulbiny nietaksičnyja.

«Taksama pracujuć z ilnom-daŭhuncom, žuravinami, z kaniušynaj łuhavoj. Tamu nie treba bajacca čypsaŭ z HM-bulby — jany źjaviacca minimum hady praz dva-try, dy i toje, kali paśla ŭsich testaŭ da sartoŭ nie budzie pytańniaŭ. Paśla siertyfikacyi sort moža vyroščvacca jak luby inšy, biez abmiežavańniaŭ. Ale nieabchodna pamiatać, što dazvoł na kamiercyjnaje vykarystańnie dajecca nie nazaŭsiody — kali źjaviacca źviestki pra niehatyŭnyja nastupstvy, jon moža być adklikany, i ŭ śviecie byli precedenty».

Mytny sajuz ciśnie

«My jašče nie viedajem, jak markiravać pradukty z HM-bulbaj: ci pa našych biesparohavych standartach, ci pa rasijskich. Nam zaraz treba harmanizavać zakanadaŭstva, bo z adnaho boku my ratyfikavali Kartachienski pratakoł [mižnarodnaje pahadnieńnie pa bijabiaśpiecy, jakoje rehłamientuje pašyreńnie i ŭžyvańnie HM-praduktaŭ], a mižnarodnyja pahadnieńni zaŭsiody staviacca vyšej za nacyjanalnyja zakony. Z druhoha boku — Mytny sajuz.

Kazachstan nie ratyfikavaŭ Kartachienski pratakoł, Rasija ž uvohule nie padpisała hetaje pahadnieńnie,

U Rasii i Kazachstanie zakanadaŭstva pa HMA nie takoje raspracavanaje jak u Biełarusi. Naprykład, u Rasii možna vykarystoŭvać HMA dla praduktaŭ dziciačaha charčavańnia, i ich Dziaržduma niadaŭna adchiliła prapanavanuju zabaronu. Zrazumieła, budziem dabivacca bolš žorstkich zakonaŭ — pa ŭzory našaha zakanadaŭstva — u Rasii i Kazachstanie, ale z hetym budzie ciažka», — skazaŭ Dramaška.

«Da HMA treba pryzvyčycca»

«Handlovyja sietki nie lubiać HMA, bo da takich pra praduktaŭ nasielnictva stavicca naściarožana.

Nielha kazać, što „załaty miljard“ padkłaŭ nam bombu ŭ vyhladzie HMA, i što pryłaŭki zavaleny niemarkiravanaj HM-ježaj. Za hady pracy naša łabaratoryja daśledvała 18 tysiačaŭ probaŭ, i HMA byli vyjaŭleny tolki ŭ 40 ź ich. U asnoŭnym, to była soja», — kaža Dramaška.

«HMA — heta nie takoje strašnaje zło, jak padajecca. Heta technałahičnaja navina, da jakoj treba pryzvyčycca, jak my pryzvyčylisia da mabilnych telefonaŭ. Na maju dumku, treba aścierahacca nie HMA, a praduktaŭ šmatrazova apracavanych roznaj „chimijaj“,

Pra hłutamat natryju, ź jakim vy źjaścio tuchłaje miasa i skažacie „ach, jak smačna“, vy taksama ŭsie viedajecie.

Prosta za HM-kulturami treba pilna sačyć, vyvučać ich i abjektyŭna aceńvać. Tady i nie pavinna być niehatyŭnych nastupstvaŭ. Zrazumiejcie, što štučna stvoranaje čałaviekam zaŭsiody prajhraje dzikamu. I ciažka ŭjavić sabie los HM-raśliny biez padtrymki čałavieka. Chutčej za ŭsio, jana vierniecca da svajho raniejšaha stanu ci zahinie. Cikava było b arhanizavać palihon u čarnobylskaj zonie adsialeńnia i prasačyć hety praces. Kali b jany eliminavalisia bieź źmianieńnia navakolnaha asiarodździa, heta źniało b apošnija pieraściarohi ludziej. Ale taki ekśpierymient patrabuje zakanadaŭčych sankcyjaŭ».

«Śviežaja» statystyka

Na pres-kanfierencyi byli pradstaŭlenyja i apošnija statystyčnyja źviestki.

Tak, u śviecie naličvajecca 28 krain, jakija vyroščvajuć HMA. 99% usich HMA prychodzicca na soju, kukuruzu, raps i bavoŭnik.

U 2012 płoščy, zaniatyja HMA, skłali 170,6 młn ha. (11,5% usich pasiaŭnych płoščaŭ). Ad 1996 płoščy, vydzielenyja pad HMA pavialičylisia ŭ 100 razoŭ.

81% usioj soi i 35% kukuruzy źjaŭlajecca HMA.

Šviecyja, Hiermanija i Polšča spynili kultyvacyju HMA, a Sudan i Kuba naadvarot raspačali.

Rynačny košt HMA ad 1996 da 2011 hod skłaŭ 98,2 młrd dalaraŭ. Za hety pieryjad było zekanomlena 500 000 ton piestycydaŭ, a ŭ atmaśfieru nie trapiŭ vuhlakisły haz ekvivalentny vydaleńniu z daroh 10 młn aŭto.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0