Maršrut vychadnoha dnia na zachad ad Minska: duch baroka, unikalnyja mazaiki i skryžavańnie relihij
Kali duša prahnie padarožža, a volnaha času ŭsiaho paru dzion, to Budzma.org prapanuje cikavy maršrut, jaki pralahaje praź Ivianiec, Rubiaževičy, Subotniki i Iŭje. Dastatkova skiravać aŭto na zachad ad Minska, dzie na vas čakajuć miastečki z mahutnaj historyjaj, tajamnicy i architektura, ad jakoj zachaplaje podych.
Ivianiec: Čyrvony kaścioł i duch baroka
Ź Minska haradzienskaj trasaj kirujemsia na Ivianiec, jaki słavicca svaimi kaściołami i kieramikaj.
Ivianiec časta nazyvajuć «horadam majstroŭ». Kaliści miascovaja kieramika razychodziłasia pa ŭsioj Jeŭropie, a siońnia miastečka vabić turystaŭ svaimi vieličnymi chramami i atmaśfieraj spakoju.
Ivianiec — kolišniaja stalica hrafstva na histaryčnaj Minščynie, jakomu ŭpieršyniu ŭ krainie raspracavali ziamielnuju simvoliku.
Tutejšy «Bieły» kaścioł (Kaścioł Śviatoha Michała Archanioła) XVIII stahodździa — sapraŭdny šedeŭr vilenskaha baroka. Biełaśniežny chram ź dźviuma vysokimi viežami vyhladaje vielmi lohkim i vieličnym. Pobač znachodzicca dziejny klaštar franciškancaŭ.
Ivianiecki «Bieły» kaścioł ličycca adnym z samych fotahieničnych u Biełarusi. Znachodzicca ŭ centry miastečka, na rahu histaryčnych Vilenskaj i Zaklaštarnaj vulic, na pravym bierazie raki Vołmy.
«Čyrvony» kaścioł (Kaścioł Śviatoha Alaksieja) byŭ pabudavany ŭ pačatku XX stahodździa ŭ nieahatyčnym styli. Čyrvonaja cehła, vostryja špili i cichaje navakolle robiać jaho vydatnym miescam dla fotasiesij.
Varta zazirnuć u muziej tradycyjnaj kultury. Tut možna nie tolki pahladzieć na znakamituju ivianieckuju kieramiku, ale i trapić na majstar-kłas. Heta serca ramiesnaha žyćcia miastečka. Vy možacie pryvieźci dadomu ŭnikalny hliniany vyrab, zrobleny pavodle staražytnych technałohij.
U Iviancy zachavalisia frahmienty haspadarčych pabudoŭ i siadzibnaha domu Plavakaŭ, jakija dazvalajuć ubačyć pobyt drobnaj šlachty i kolišniaj miascovaj intelihiencyi. U budynku byłoj stajni pracuje filija Ivianieckaha muzieja tradycyjnaj kultury.
Užo ŭ našyja dni Ivianiec słaviŭsia svajoj cukierkavaj fabrykaj. Z časoŭ tutejšaj cukieračnaj fabryki «Iŭkon» (zbankrutavała ŭ 2019 hoda) u Iviancy źjaviłasia tradycyja praviadzieńnia cukieračnaha festu, dzie možna było pakaštavać i nabyć miascovyja cukierki, pieradusim znakamituju «Karoŭku».
Rubiaževičy: simvał miažy i tryvałaści
Paśla Ivianca raim skiravacca ŭ Rubiaževičy, dzie mieścicca adzin z samych niezvyčajnych kaściołaŭ Biełarusi.
Tutejšy kaścioł Śviatoha Jazepa vyhladaje tak, nibyta jaho pieranieśli siudy z centra bujnoha jeŭrapiejskaha horada — surovaja, mahutnaja nieahotyka z časanaha kamieniu. Z kaściołam źviazanaja hałoŭnaja lehienda Rubiaževičaŭ. Miascovy žychar Antonij Tur maryŭ pabudavać kaścioł u svaim miastečku, ale carskija ŭłady paśla paŭstańniaŭ XIX stahodździa kateharyčna zabaraniali budaŭnictva katalickich chramaŭ.
Antonij Tur trojčy chadziŭ pieššu (!) da cara Mikałaja II, kab atrymać dazvoł. Kažuć, što jon pastaviŭ na poli vielizarny kamień z nadpisam: «Tut budzie pabudavany katalicki kaścioł». Za heta jaho navat adpraŭlali ŭ vysyłku, ale jon nie zdaŭsia. Kali ŭ 1905 hodzie vyjšaŭ ukaz ab vieraciarpimaści, dazvoł narešcie byŭ atrymany. Nie mienš za kaścioł uražvaje masiŭnaja kamiennaja brama, jakaja hladzicca vielična i stroha.
Kaścioł uźviali ŭsiaho za 4 hady (1906—1910). Heta byŭ narodny prajekt: ludzi sami vazili kamiani, časali ich i achviaravali apošnija hrošy. Chram vyhladaje vielmi manumientalna dziakujučy vykarystańniu časanaha pryrodnaha kamieniu (vałunoŭ). Heta robić jaho padobnym da siaredniaviečnaha zamka. Dźvie viežy vyšynioj 45 mietraŭ vidać za šmat kiłamietraŭ ad miastečka. Fasad azdobleny nišami, voknami-ružami i pilastrami. Kamień spałučajecca z čyrvonaj cehłaj, što stvaraje vielmi stylovy kantrast.
U Rubiaževičach z 1875 hoda mieścicca apteka lekavych ziołak, jakaja słavicca na ŭsiu krainu. Da siońniašniaha dnia tam hatujuć zbory pavodle ŭnikalnych receptaŭ.
U miastečku jość cikavaja pryrodna-fiłasofskaja łakacyja — park kamianioŭ, dzie kožny vałun maje svaju simvoliku. 46 vałunoŭ — mienavita stolki kamianioŭ ustalavana ŭ skviery. Na kožnym kamieni vysiečana nazva vioski, jakaja kaliści naležała da miascovaj parafii. Kamiani raźmieščanyja ŭ vyhladzie raźbiežnych pramianioŭ, što simvalizuje darohi, jakija viaduć da chrama. Kamiani dla budaŭnictva kaścioła i aharodžy pryvozili miascovyja žychary na koniach.
Heta byŭ akt narodnaj jednaści: kožny ličyŭ svaim abaviazkam pryvieźci samy vialiki i pryhožy vałun sa svajho paletka.
Subotniki: nieahotyka i adviečny spakoj
Nastupny punkt — Subotniki. Miascovyja lehiendy kažuć, što nazva Subotnikaŭ pachodzić ad słova «subota» ci, dakładniej, subotnich kirmašoŭ, jakija tut ładzilisia. Taksama isnuje viersija pachodžańnia nazvy ad proźvišča Subatovič.
Miastečka fundavali pradstaŭniki słavutaha rodu Umiastoŭskich. Jany vielmi lubili Italiju, tamu kaścioł vyhladaje nadzvyčaj vytančana i nahadvaje rysami italjanskija chramy. Uładzisłaŭ Umiastoŭski byŭ praŭdzivym miecenatam. Jon nie prosta budavaŭ — jon inviestavaŭ u adukacyju miascovych žycharoŭ i raźvićcio sielskaj haspadarki.
Unutry kaścioła zachavalisia ŭnikalnyja mazaiki, jakija byli redkaściu dla viaskovych chramaŭ taho času. Efiektu dadaje miascovy łandšaft, jaki źlivajecca z tutejšaj nieahotykaj.
Padziemnaja krypta Umiastoŭskich — heta adna z samych uražlivych častak chrama. Pad kaściołam znachodzicca radavaja pachavalnia, jakaja ŭ svaim azdableńni mahła b kankuravać z kryptami ŭ Niaśvižy.
Mury krypty vykładzienyja vieniecyjanskaj mazaikaj i marmuram — što pakazvaje na zamožnaść i ŭpłyvovaść rodu. Umiastoŭskija chacieli pieratvaryć Subotniki (i susiedni Žamysłaŭl) u sapraŭdny kulturny centr.
Subotniki varta naviedvać razam z Žamysłaŭlem, jaki znachodzicca zusim pobač. Subotniki byli «duchoŭnym» centram majontka, a Žamysłaŭl — «śvieckim».
Iŭje: skryžavańnie relihij
Finalny punkt padarožža — Iŭje. Horad, jaki nazyvajuć samym talerantnym u krainie.
Historyja Iŭja — heta ŭnikalny dośvied suisnavańnia roznych relihij. U samym centry horada staić pomnik u honar čatyroch kanfiesij. Jon ujaŭlaje saboj čatyry steły, kožnaja ź jakich paviernutaja ŭ bok svajho chrama: pravasłaŭnaha, katalickaha, musulmanskaha i judejskaha.
Pomnik — dobraja mietafara talerantnaści. Ludzi roznych vieravyznańniaŭ stahodździami žyli tut razam, chadzili na adzin kirmaš i baranili svoj horad.
Iŭje ličycca nieaficyjnaj stalicaj biełaruskich tataraŭ.
Tut znachodzicca adna z najstarejšych i najpryhažejšych draŭlanych miačeciaŭ Biełarusi (1884 hod).
Pabudovu miačeci fundavała Elfryda Zamojskaja, tahačasnaja ŭładalnica miastečka. Na hrošy tataraŭ-emihrantaŭ, jakija prysłali ŭ 1922 hodzie z ZŠA 500 dołaraŭ, byli dabudavanyja minaret i halereja.
Miačeć nie zakryvałasia navat za savieckim časam!
Jašče adnym cikavym faktam jość toje, što ŭ XVI stahodździ Iŭje było centram aryjanstva (radykalnaj płyni Refarmacyi). Tut dziejničała aryjanskaja škoła, dzie vykładali na ŭzroŭni jeŭrapiejskich univiersitetaŭ. Siarod vypusknikoŭ i vykładčykaŭ byli znakamityja intelektuały taho času (naprykład, Jan Licynij Namysłoŭski).
Ciapier kala kaścioła Śviatych Piatra i Paŭła staić statuja Chrysta, jakaja niečym nahadvaje znakamituju fihuru ŭ Rya-de-Žanejra.
Sam kaścioł i klaštar biernardzincaŭ — heta ŭzory «vilenskaha baroka» ź vielmi bahataj historyjaj, jakaja pačynajecca jašče z XV stahodździa.
Da Druhoj suśvietnaj vajny bolšuju pałovu nasielnictva Iŭja składali habrei. Zachavalisia budynki sinahoh (ciapier tam kulturnyja ŭstanovy) i staryja žyłyja kamianicy. Na žal, bolšaść tutejšych habrejaŭ zahinuli za časami Chałakostu ŭ miascovym hieta.
Miascovaja sučasnaja razynka Iŭja — štohadovaje śviata «Iŭjeŭski pamidor», jakoje spałučaje staražytnyja tradycyi harodnictva z sučasnaściu ŭ vyhladzie jaskravaha festu.
Biełarusy za 10 hadoŭ abjechali ŭsie rajony krainy. A ciapier jany padzialilisia paradami, pamyłkami i skłali šeść maršrutaŭ dla pačatkoŭcaŭ
Rasijanie zadumalisia pra pierajezd u Biełaruś. Čamu dla ich tut tak miodam namazana?
«Šmat błandzinaŭ i smačny šakaład». Dziaŭčyna pieraličyła stereatypy pra Biełaruś — voś što joj adkazali
Na jakich vulicach Minska čaściej za ŭsio spyniajucca turysty?
Čynoŭniki ad turyzmu marać pra stvareńnie «Załatoha kalca Sajuznaj dziaržavy»
Ciapier čytajuć
Pašparty biełarusaŭ, jakija hałasujuć na vybarach u KR, apracuje kampanija, u jakoj apošniuju ŭciečku vyjavili ŭ 2026-m, a zasnavalniki — rasijanie68
Kamientary