Pašparty biełarusaŭ, jakija hałasujuć na vybarach u KR, apracuje kampanija, u jakoj apošniuju ŭciečku vyjavili ŭ 2026-m, a zasnavalniki — rasijanie
Vybary ŭ Kaardynacyjnuju radu majuć pačacca zaŭtra, 11 maja. Biełarusam dla ŭdziełu nieabchodna budzie prajści vieryfikacyju: sfatahrafavacca i prykłaści svoj pašpart. Hetyja danyja pastupiać padradčyku, kampanii Sumsub. Ale ci možna daviarać hetaj kampanii? Paśla niazručnych pytańniaŭ «Našaj Nivy» vybarčaja kamisija źbirajecca na pazačarhovaje pasiadžeńnie.

Pry hałasavańni na vybarach u Kaardynacyjnuju radu arhanizataram treba pravieryć, ci vybarščyk sapraŭdy hramadzianin Biełarusi i ci hałasuje jon tolki adzin raz.
Dla identyfikacyi vybarščyka arhanizatary naniali padradčyka, kampaniju Sumsub. Biełarusy, jakija chočuć prahałasavać, pavinny buduć sfatahravać svoj dakumient i siabie. Hetyja danyja pastupiać u Sumsub.
Arhanizatary vybaraŭ pierakonvajuć, što vybar kampanii-padradčyka pravilny.
«Jany abviešanyja samymi raznastajnymi siertyfikatami davieru. Tudy nie majem dostupu ni my, raspracoŭščyki sistemy hałasavańnia, ni vybarčaja kamisija. Nichto nie moža pajści tudy i pahladzieć hetyja fota. Ci mohuć jany sami niekamu pieradać danyja? Ja sumniajusia. Jany vykarystoŭvajuć šyfravańnie ŭžo ŭ siabie. Jany pracujuć z dastatkova bujnymi kampanijami. Dla ich historyja luboha vycieku budzie śmiarotnaj. My vybrali samuju vialikuju, viadomuju kampaniju. Kab na ich niemahčyma było nacisnuć», — tłumačyŭ vybar padradčyka dla apracoŭki dadzienych Pavieł Libier u intervju «Svabodzie».
Ale jak jano nasamreč?
Jak vyśvietliła «Naša Niva», Sumsub nie tolki nie ŭvachodzić u razrad «samych vialikich i viadomych» kampanij na rynku padobnych pasłuh, a ŭjaŭlaje saboj arhanizacyju z naboram čyrvonych ściažkoŭ, kali aceńvać jaje karparatyŭnuju historyju praz pryzmu biełaruskich emihranckich arhanizacyj.
Sumsub zasnavana jak startap u 2015 hodzie tryma bratami Sieviaruchinymi. Pieršapačatkovaja biznes-madel — KYC-instrumient dla kryptabiržaŭ i fintech-startapaŭ.
KYC (Know Your Customer) — heta termin ź finansavaj śfiery. Technałohija pa baraćbie z admyvańniem srodkaŭ, jakaja dazvalaje bankam i biržam dakładna viedać, chto ich klijent, asabliva ŭ čas anłajn-rehistracyj. KYC praviaraje, što heta za čałaviek i ci toj jon, kim siabie nazyvaje. Technična heta robicca praz zdymak dakumienta i paraŭnańnie jaho z asobaj praz fota ci videa.
Asnoŭnyja ofisy raspracoŭki Sumsub znachodzilisia ŭ Rasii, Sieviaruchiny — jakija siońnia nazyvajuć siabie Sievierami i śćviardžajuć, što majuć hramadzianstva Izraila — vučylisia ŭ Rasii.

U 2017 hodzie kampanija Sumsub abvieściła pra intehracyju ŭ svoj pradukt technałohii raspaznavańnia dakumientaŭ ad Smart Engines LLC. Heta rasijskaja kampanija, zasnavanaja navukoŭcami Rasijskaj Akademii navuk, čyje technałohii raspaznavańnia dakumientaŭ vykarystoŭvajucca ŭ rasijskich aeraportach. Adnačasova z hetym Smart Engines raspracoŭvała (i imavierna, praciahvaje hetym zajmacca) ŠI-technałohii dla armii, naprykład, raspaznavańnie tankaŭ umoŭnaha voraha.
Z hetaj technałohijaj Sumsub stanovicca paznavalnym hulcom na rynku KYC, ale jak padradčyk kryptabiržaŭ. Bolšaść ukazanych na sajcie Sumsub klijentaŭ — kryptastartapy i biržy, jakija nie majuć nieabchodnych licenzij dla raboty ŭ jeŭrazonie.
Rasijskuju raspracoŭku dla analizu dakumientaŭ Sumsub vykarystoŭvała minimum da 2021 hoda.
Paśla pačatku vajny kampanija zajaviła, što spyniła dziejnaść u Rasii i Biełarusi, a taksama što pierajšła z technałohii Smart Engines na inšuju. Na jakuju inšuju technałohiju pierajšła kampanija, nie ŭdakładniałasia, roŭna jak i sama zajava była zroblena tolki paśla metavaha intaresu žurnalistaŭ i paśla abvinavačvańniaŭ z boku ŭkranskich kampanij pa kibierbiaśpiecy.
Siońnia kampanija pazicyjanuje siabie jak brytanskaja, ale ŭ realnaści brytanskaja jurydyčnaja asoba Sum and Substance Ltd naležyć kiprskaj Raritex Trade Ltd. Chto ŭ realnaści kantraluje kampaniju, my nie viedajem.
Aproč hetaha, u pačatku 2026 hoda kampanija paśla publikacyj na chakierskich forumach vymušana była pryznać, što ŭ 2024 hodzie ŭ jaje sistemie byli trecija asoby, što ŭ vyniku pryviało da kampramietacyi dadzienych karystalnikaŭ, u pryvatnaści ich imionaŭ.
Z ulikam hetych, a taksama sukupnaści inšych, drabniejšych faktaraŭ, «Naša Niva» źviarnułasia da Paŭła Libiera z pytańniami nakont dziŭnaha vybaru kampanii Sumsub jak partniora.
Pavieł Libier paviedamiŭ, što pa hetym pytańni budzie sabrana pazapłanavaje pasiadžeńnie vybarčaj kamisii Kaardynacyjnaj rady:
«Naša techničnaja kamanda (u hetym vypadku ja źjaŭlajusia adkaznym za heta rašeńnie) vybirała lidara rynku, jaki maje nieabchodnyja siertyfikaty biaśpieki + pravodzili testy na jakaść raspaznavańnia.
Sumsub — mižnarodnaja kampanija z hałoŭnym ofisam u Łondanie, jakaja pryznavałasia kampanijaj Gartner lidaram u halinie KYC, plus jana GDPR Compliant (heta značyć, što kampanija prytrymlivajecca pravił Jeŭrasajuza pa zbory i zachoŭvańni asabistych danych. — NN), maje sumiesnyja prajekty ź Interpałam (u realnaści «sumiesny prajekt ź Interpałam» — heta vystupleńnie na kanfierencyi, dzie byli supracoŭniki Interpała. — NN), AAN i dobra prajšła ŭsie testy pa raspaznavańni dakumientaŭ.
Ja pracavaŭ z hetaj kampanijaj u tym liku praz kamiercyjnyja prajekty, i nijakich pytańniaŭ da jakaści servisu jana nie vyklikała. U 2022 kampanija admoviłasia pracavać z Rasijaj i Biełaruśsiu.
Što tyčycca zachavańnia źviestak, to my zadavali heta pytańnie im asobna — dla jeŭrapiejskich kampanij Sumsub vykarystoŭvaje datacentr AWS u Hiermanii (z vykarystańniem encrypted storage dla čullivych dadzienych), kab zabiaśpiečvać GDPR compliance.
Što datyčyć pytańnia pra bienieficyjaraŭ, nam treba samim udakładnić hetyja danyja i abmierkavać hetuju infarmacyju z vybarčaj kamisijaj, pakolki jana naŭprost upłyvaje na biaśpieku i etyčnaść vykarystańnia Sumsub — my praviadziom pravierku.
Dadatkova my siońnia praviadziom pazapłanavaje pasiadžeńnie z CVK, kab abmierkavać hetuju situacyju, pasiadžeńnie budzie adkrytym.
Adnačasova my pravieryli jašče raz, što sam Sumsub śćviardžaje pra spynieńnie pracy z Rasijaj i Biełaruśsiu z 2022 i pra spynieńnie pracy sa Smart Engines u hetym ža hodzie na karyść ułasnaj technałohii.
Astatnija danyja praviarajem».
Kamientary