«Korm — škury ź miasakambinata». Minčuki skardziacca na pach ad sabačaha hadavalnika ŭ centry stalicy
Na minułym tydni sacsietki ŭschvalavała chvala paviedamleńniaŭ u abaronu žyvioł. U Threads pišuć, što ŭ adnym z pryvatnych damoŭ Minska sabaki ŭtrymlivajucca «ŭ žudasnych umovach», pryčym havorka idzie nie pra čarhovy «stychijnik», a pra hadavalnik, dzie parodzistych sabak mohuć razvodzić na prodaž.
«Korm — škury ź miasakambinata, pratuchłaja ryba, smurod kala doma žachlivy. I heta ŭsio kala himnazii», — zajaviła aŭtar dopisu. Žurnalisty Onliner.by źjeździli na miesca i asabista pahutaryli z uładalnicaj. Jana zapeŭnivaje, što sabaki sytyja i pačuvajucca dobra, čyściniu na terytoryi jana naviadzie litaralna za miesiac, a skarhi ŭ internecie — heta nie bolš čym intryhi kankurentaŭ.
Historyja z hadavalnikam spačatku zavirusiłasia ŭ Threads, a paźniej u redakcyju Onliner.by naŭprost napisała aŭtarka dopisu Alaksandra.
«Sabaki ŭtrymlivajucca ŭ žudasnych umovach, u dvary, biez travy, biez vyhułu», — źviarnuła ŭvahu dziaŭčyna i ŭ paćvierdžańnie svaich słoŭ vykłała fota.
A voś tak vyhladajuć sami sabaki parody čau-čau, jakich złavili na kamieru.
«Tam pobač z domam niemahčyma znachodzicca biez procivahaza. Na dniach pryjechała mašyna i skinuła pratuchłuju rybu, što śmiardzieła, pobač z domam. I joju buduć karmić sabak», — aburajecca Alaksandra.
«Patrebny hramadski rezanans»
Jak akazałasia, pra hadavalnik Alaksandry raskazała ŭschvalavanaja niania, jakaja rehularna hulaje ź jaje dziciem u hetym rajonie.
— Niania chadziła tudy apošnija niekalki miesiacaŭ, i jana z hetaj žančynaj [uładalnicaj] paznajomiłasia. Taja joj raskazała: «U mianie 20 vialikich sabak, a kolki ščaniukoŭ, ja navat nie ličyła». Nu, to-bok u jaje ŭvieś čas sabaki płodziacca, jana navat nie viedaje, jakija ščaniuki i kali naradzilisia. < …> Voś učora niania chadziła, jana [zavodčyca] vyniesła adnaho ščaniuka čau-čau i dvuch ščaniukoŭ kitajskaj čubataj, skazała: čau-čau — 500 rubloŭ i, pa-mojmu, 300 rubloŭ za čubatych. < …> I jana ž kazała, što na «Avita» (rasijskaja baza abjaŭ) pradaje, choć ja abjavu nie znajšła na «Avita». I mnie taksama pisali z «Avita», što abjavu nie mohuć znajści, ale, moža, ciapier jana nie vystaŭlena.
U kamientarach da dopisu Alaksandru zakidali pytańniami, ci napisała jana zajavu ŭ milicyju. Dziaŭčyna sumlenna adkazvaje: nie, jana ličyć, što pierš za ŭsio tut patrebny hramadski rezanans. Akramia taho, pavodle jaje słoŭ, na hetuju zavodčycu raniej užo skardzilisia vałanciory, ale hadavalnik usio adno isnuje.
Voś što pišuć karystalniki Threads:
- «Padpisvajusia. Bačyła hety dom taksama, zdymała, pytałasia ŭ siabra, jaki dapamahaŭ mianiać zakony ŭ Biełarusi pa temie žyvioł… Kaža, što sabaki ŭsie zarehistravanyja i nibyta niama padstaŭ dla «administratyŭki»… Ale ŭmovy žachlivyja, chacia b za heta ŭžo treba pryciahnuć. Davajcie abjadnoŭvacca».
- «Pra hetuju razvodčycu ŭžo šmat hadoŭ viadoma. Vałanciory nieadnarazova sprabavali niešta zrabić, ale jana zaŭsiody akazvałasia «čystaja» pa zakonie».
- «Ja bačyła hety dom… Ich brech rajonu spać nie daje časami… Moža, varta dla pačatku napisać u administracyju rajona?»
Viadoma, što, niahledziačy na adsutnaść zajavy, milicyja pravodzić pravierku pa hetaj historyi — pra heta raskazali ŭ pres-słužbie HUUS Minharvykankama. Taksama vyśvietliłasia, što situacyjaj zacikaviłasia i rajonnaja administracyja horada.
Što viadoma pra haspadyniu hadavalnika
Paralelna žurnalisty vyrašyli pahladzieć na ŭmovy ŭtrymańnia sabak svaimi vačyma i pahutaryć z haspadyniaj: raptam jana apynułasia ŭ ciažkaj situacyi i nasamreč joj patrebna dapamoha, a nie asudžeńnie?
U internecie sapraŭdy huhlicca IP na imia Alena, jakoje prapanuje klijentam pasłuhi ŭ katehoryi «Žyvioły i zaatavary». Vodhukaŭ niašmat — žurnalisty pabačyli niehatyŭnyja. Infarmacyja pra hadavalnik, miarkujučy pa ŭsim, sastareła, bo telefony, paznačanyja ŭ biznes-katałohach, nie isnujuć.
Kaliści kampanija zavodčycy značyłasia ŭ śpisie hadavalnikaŭ sabak Biełarusi, jakija zajmajucca raźviadzieńniem parody čau-čau. Žurnalisty znajšli spasyłku na asabisty błoh Aleny, u jakim žančyna pakazvała fota svaich ščaniukoŭ i prydumlała dla ich miłyja apisańni («Heta naš Flircik, čaroŭny chachatun», «Fidžy — chitrula. Vielmi nie lubić fatahrafavacca. Pryjšłosia pasadzić na skrynku»).
Najbolš aktyŭna zavodčyca raskazvała pra svaich sabak u pačatku nulavych. U 2021 hodzie jana stvaryła apošni dopis sa słovami: «Ja viarnułasia! Ja viarnułasia z dobrymi navinami! Ale spačatku ja naviadu paradak u błohach, šmat nieraźbiarychi». Bolš zapisaŭ u błohu nie było.
Što źmianiłasia za apošnija piać hadoŭ, ci pa-raniejšamu ščaniuki razvodziacca na prodaž i nakolki abhruntavanyja pretenzii ŭ jaje adras z boku minčan? Usie hetyja pytańni žurnalisty vyrašyli zadać Alenie naŭprost.
«My žyviom družnaj siamjoj»
Miesca dziejańnia — utulny pryvatny siektar u centralnaj častcy horada. Pobač — novabudoŭli i prestyžnaja himnazija. Z vulicy dom ničym nie vyłučajecca. Terytoryja schavana ad starońnich vačej płotam, a taksama sietkaj, ale jość «praśviety», praź jakija, vidać, i byli zrobleny fota dla Threads.
Pach sabak prysutničaje, ale ŭmierany. Kali nie viedać, što pa hetym adrasie moža być hadavalnik, možna pra heta i nie zdahadacca.
La bramy padazrona cicha, ale heta tolki pieršyja paru chvilin. Vielmi chutka sabaki vyličvajuć nieznajomcaŭ i hučnym brecham sihnalizujuć pra heta haspadyni.
Praź piać-dziesiać chvilin bieśpierapynnaha brechu Alena pryadčyniła bramu, daviedałasia, ź jakoj nahody pryjšli, i mimachodam pakazała ŭmovy, u jakich žyvuć žyvioły. Pry hetym na terytoryju ŭčastka nie puściła — usia razmova adbyłasia kala bramy.
Toje, što žurnalisty paśpieli ŭbačyć za płotam, nie paradavała. Sabak tam sapraŭdy šmat (niekalki dziasiatkaŭ), u asnoŭnym heta čau-čau, taksama jość, vierahodna, kitajskija čubatyja i francuzski buldoh.
Žyvioły svabodna biehajuć pa terytoryi, zabaŭlajucca tym, što zadzirajuć adno adnaho, a adpačyvajuć u jamach na ziamli ci na starych matracach. Travy i budak na ŭčastku nie zaŭvažyli, zatoje jość šmat draŭlanych palet, bočak, skrynak i hetak dalej.
Pastajannymi klijentami hrumieraŭ sabak dakładna nie nazavieš — usie jany majuć patrebu ŭ dušy i vyčesvańni. Chtości skaža, što ŭ vioskach sabaki «plus-minus tak i žyvuć», a voś dla haradskoha žychara karcina chutčej sumnaja.
Pry hetym žyvioły nie vyhladajuć niedakormlenymi: miarkujučy pa ŭsim, ježy ŭ ich udostal. Alena kateharyčna admaŭlaje, što kormić ich «hniłoj rybaj» i «škurami», jak pišuć u sacsietkach. I ŭborkaj, kaža, zajmajecca rehularna, ale sioleta prosta «nie paśpieła da viasny».
— Vy viedajecie, chodzić tut žančyna adna i zdymaje ŭsio praz ščylinki. Ja prybiraju i myju sabak kožnuju viasnu, my žyviom družnaj siamjoj, — kamientuje čutki ŭ sacsietkach žančyna.
— A raskažycie, kolki ŭ vas sabak.
— Dvaccać, ale ŭ mianie jašče ščaniuki jość, trochi, na prodaž… U nas usio dobra. Kali b u nas było drenna, nas by susiedzi i himnazija daŭno b vysielili. Prosta mnie zimoj pryvieźli niepatrebnaje miasa ŭ miaškach i bočku sa škurami. Śnieh pačaŭ rastavać, i ja pačała heta miasa utylizavać, ale pach pajšoŭ… Ale ja jaho prybrała za adzin dzień, tolki pačaŭ śnieh rastavać, — trochi sumburna raskazvaje Alena. — Uvohule, my heta ŭsio z administracyjaj [rajona] vyrašyli.
— Chto napisaŭ u administracyju? Susiedzi?
— Nie, chtości ź ich minakoŭ: pach byŭ… Ale ja jaho prybrała, sumlenna kažu, ja nie karmlu sabak hetymi škurami. Ale bočka adna zastałasia — jaje nijak i nikudy. I ja jaje prybirała, a tut žančyna padychodziła z kalaskaj: hulaje niania ź dziciem. I jana takaja: tut śmiardzić, oj. A ja kažu: usio prybiraju, utylizuju… Voś z hetaha ŭsio i pačałosia.
— A chto vam pryvioz heta miasa? Heta vy zamaŭlali dla sabak?
— Nie, ja nie zamaŭlała. Heta pryvieźli maje siabry z rynku. Z hetaha ŭsio i pačałosia.
— I vy płanavali im karmić?
— Nie, ja karmlu faršam. Farš ja ŭ takoj kolkaści taksama kuplaju, mnie pryvoziać, ale ŭ mianie ŭžo jość miasarubka, ja ŭsio rablu sama. Karmlu ich faršam, nu, tvarahom… Ale pratuchłaj rybaj i škurami ź miasakambinata ja nie karmlu. Mnie nie padychodzić takoje miasa — jano zimoj prymiorzła, i ja nie mahła jaho adarvać. I bočku hetuju niaščasnuju.
«Ratavała sabak z Hurskaha, ale ciapier pra heta nichto nie kaža»
Alena abapirajecca na kij: kaža, apošnim časam joj stała składana chadzić, treba zaniacca svaim zdaroŭjem, ale pakul nie da hetaha: paśla zimy nazapasiłasia niamała prablem.
— Letaś u mianie była pamočnica, my niejak chutka spravilisia. A voś ciapier ja troški nie paśpiavaju. Ale ŭ mianie jość rabota maja.
Žančyna zhadvaje, što ŭ jaje jość šviejnaja majsternia, ciapier pa viečarach jana čaściej zaniataja tam. Raźviadzieńnie sabak pavinna syści na druhi płan.
— A hetyja sabaki nie dla prodažu?
— Jość «padletki», jakich ja pradam. Ale bolš ja nie viažu… Ja chaču pracavać. Adkryła majsterniu i prosta chaču pracavać.
Alena prosić nie fatahrafavać jaje zblizku, dazvalaje zrabić tolki niekalki fota sa śpiny. Tłumačyć heta tym, što ŭ jaje jość dzieci, tamu lišni raz «śviacicca» nie chočacca.
— A dzieci vam dapamahajuć?
— Dzieci, pa-pieršaje, u adjeździe. Mnie dapamahajuć susiedzi…
— Sabakami daŭno stali zajmacca?
— Užo 36 hadoŭ, u mianie jość «piensijaniery», «vieterany» (sabaki). Razumiejecie, nichto nie kaža pra toje, što ja z Hurskaha ratavała sabak — čau-čau — raniej. Usie kazali, što ja biaru sabak, viažu ich, pradaju biez radavodaŭ, biaru dla biznesu. A ja prosta ratavała svaju parodu z Hurskaha.
— Čamu mienavita hetuju parodu?
— Nie viedaju, ale heta čau, heta moj pieršy sabaka.
— Čamu vyrašyli skončyć z raźviadzieńniem?
— U mianie byŭ hadavalnik, ale čau-čau staŭ niekamiercyjnaj parodaj. Nichto jaje nie kuplaje… Nu, tolki čornych smufaŭ (karotkašersnaja raznavidnaść parody čau-čau). I maleńkich nie biaruć za miažoj, biaruć sabak darosłych, a darosłych užo škada pradavać… Jość sabaki, jakich viartajuć. Było takoje, što 14 hadoŭ žyŭ sabaka ŭ ludziej, potym viarnuli. Nu što skazać, heta «kuchnia» maja… Jość sabaki chvoryja, jakich nie pradasi. I voś takim čynam farmujecca hety «akvaryum» — hadavalnik. Dla ludziej niedaśviedčanych, viadoma, heta treš: tut heta miasa lažała, hetaja bočka, ja razumieju… Ale ja ŭžo heta prybrała.
— A raniej u vas było bolš sabak?
— Raniej było bolš, heta ŭžo reštki. U mianie raniej ptuška była dekaratyŭnaja, kozy dekaratyŭnyja, ale ja ciapier usio spyniła, ciapier užo para kurej tolki jość dla zabavy. A sabaki… Chacieła letaś za miažu pradać, zarabić, ale naradzilisia nie čornyja, a kremavyja i rudyja. A ŭ Biełarusi nie lubiać smufaŭ. I ja pacichu ciapier vybiraju damy sabakam, padletkam.
Alena kaža, što ciapier u Biełarusi ŭ jaje niama abjaŭ ab prodažy ščaniukoŭ. Ab prodažy sabak za miažu kaža ahulna: «Była takaja mahčymaść».
— A pryščepki sabakam robicie?
— Tak, raz u hod rablu.
— Jany ŭsie zarehistravanyja?
— Zarehistravanyja nie ŭsie, tamu što mianiajucca. Ale ja ŭčora padjazdžała, nie paśpieła, siońnia pajedu i zarehistruju ich usich, kab naohuł nie było prablem.
«Heta moj dvor i majo asabistaje žyćcio»
— Vy nie stamilisia ad takoj kolkaści sabak?
— Heta składanaje pytańnie. Tak, heta abciažarvaje. Ale ŭ mianie niama, jak by skazać, duchu addać ich kudyści. Ja pradam sabak, ale nie tak, kab jany siadzieli dzieści tam na biaskoncych viazkach. Nie, kali ludzi dobryja i niama hrošaj, to, viadoma, ja prosta addam sabaku.
Padčas razmovy Alena zhadała, što da jaje prychodzili nie tolki z administracyi, ale i ź milicyi.
— Skazali, što narmalna ŭsio, što sabaki hulajuć. Sabaki na vulicy — heta, viadoma, pył, jany ž hulajuć. Nu jak jany mohuć być čystyja? U nas nie zasypana žviram, ja heta razumieju. Ja ciapier usio padmiataju, śmiećcie vynošu. Vy praz tydzień pryjdziecie — tut užo naohuł zusim inšaja karcina budzie.
Ale heta ž moj dvor, heta majo asabistaje žyćcio. Razumiejecie, sabaki sytyja. Što samaje hałoŭnaje? Kab sabaka nie valaŭsia na łancuhu z hołymi rebrami, razumiejecie, a byŭ syty.
— Syty i čysty — usio heta važna.
— Ja myju sabak viasnoj. Myju, čyšču na vystavu, kali mnie treba jechać.
Prosim Alenu pakazać sabaku, jakim jana asabliva hanarycca i jakoha paviazie na vystavu. Žančyna vybiraje adnaho z čornych čau-čau, ale pakazać jaho całkam admaŭlajecca: kaža, jaho ŭsio ž taki jašče treba pryvieści ŭ paradak.
— Alena, moža, vam niejkaja dapamoha patrebna? Moža, nie chapaje ruk?
— Mnie prapanavali dapamohu sabakary. Ja skazała: možna miedycynskuju dapamohu. Ale ja nie biezdapamožnaja. Ja ŭsio heta zrablu, ale nie za adzin dzień, a, naprykład, za miesiac. Mnie ž treba pracavać. Kali b ja nie pracavała, tolki heta byŭ moj biznes, [to ŭsio b zrabiła]. Jašče dva studenty da mianie pryjduć u paniadziełak na prybirańnie. Ja nie mahu znajści rabotnikaŭ, prychodziać adny ałkašy ci afierysty, biaruć šalonyja hrošy i ničoha nie robiać. U mianie kaliści pamočnik žyŭ vosiem hadoŭ, dyk u mianie ŭsio bliščeła, tamu što byŭ čałaviek, jaki dapamahaŭ.
— A dzieci što kažuć?
— Jany škadujuć mianie, ale, viadoma, jany byli b rady, kali b ja prosta pracavała… Jany za miažoj. Ale ŭ mianie šmat siabroŭ, niama prablem, mnie dapamahajuć va ŭsim.
Dalej Alena pieraklučyłasia na dumku pra kankurencyju — mahčyma, mienavita ŭ hetym pryčyna padvyšanaj uvahi da jaje hadavalnika.
— Kali b u mianie nie było dobrych sabak, nie było b prablem. Heta ŭsio-tki, ja dumaju, kankurencyja. Zajzdraść! Moža, i hučna skazana, ale kali sabaki dobryja, to heta, viadoma, zaŭsiody prablema.
Naprykancy žančyna prosić znajści jaje ŭ tyktoku i pierakanacca, jakimi čystymi mohuć być jaje sabaki. A jašče jana dasłała videa ŭčastka sa śnieham: «Zimoj sabački čystyja i anturaž vydatny».
Zoaabaronca: «Prablema z hetym hadavalnikam doŭžycca ŭžo niekalki hadoŭ»
Dumku ŭładalnicy hadavalnika pra toje, što toje, što adbyvajecca za płotam, nie pavinna cikavić starońnich, žurnalisty pieranakiravali staršyni asacyjacyi zoaabarončych arhanizacyj Aksanie Davydzienka. Voś jak jana prakamientavała hetuju historyju:
— U apošni čas hramadzianie stali čaściej źviartać uvahu na fakty nienaležnaha ŭtrymańnia i žorstkaha abychodžańnia z žyviołami, u tym liku z parodzistymi. Heta stanoŭčaja tendencyja, jakaja śviedčyć pra rost nieciarpimaści biełarusaŭ da lubych prajaŭ žorstkaści ŭ adnosinach da žyvioł.
Sa svajho boku my ŭ kožnaj takoj situacyi spačatku sprabujem dapamahčy ŭładalniku vypravić stanovišča — niezaležna ad taho, idzie havorka pra parodzistuju žyviołu ci nieparodzistuju. Prapanujem dapamohu, kansultacyi. Adnak zoaabarončyja arhanizacyi nie mohuć i nie pavinny padmianiać saboj uładalnikaŭ, jakija ŭziali na siabie abaviazki pa ŭtrymańni žyvioł i nie dajuć z hetym rady.
Što tyčycca kankretna hetaha hadavalnika, to prablema doŭžycca ŭžo niekalki hadoŭ. Raniej, pa našaj infarmacyi, žyvioły, jakija naležać hetaj ŭładalnicy, pieryjadyčna znachodzilisia na samavyhule, što zabaroniena zakanadaŭstvam. Ci maje miesca samavyhuł dahetul, nam nie viadoma. Na praktycy ŭ takich vypadkach žyvioły čaściej za ŭsio akazvajucca niezarehistravanymi, adsutničaje ich abaviazkovaja antyrabičnaja vakcynacyja.
U minułyja hady, atrymaŭšy sihnał ad hramadzian, my vyjazdžali na miesca. Uładalnica abiacała likvidavać parušeńni (spynić samavyhuł, pryvieści žyvioł u paradak) i admoviłasia ad prapanavanaj dapamohi. Na praciahu niekatoraha času jana vykonvała damoŭlenaści, adnak paśla znoŭ viarnułasia da raniejšaha ładu žyćcia. U suviazi z hetym, na žal, my budziem vymušany dziejničać bolš žorstka.
Nieabchodna pravieryć stan zdaroŭja žyvioł. Kali buduć vyjaŭleny prablemy ŭ hetaj častcy, a taksama ŭstanoŭlena, što žyviołam nie akazvałasia svoječasovaja vieterynarnaja dapamoha, možna stavić pytańnie ab pryciahnieńni ŭładalnika da adkaznaści za žorstkaje abychodžańnie. U vypadku parušeńnia paradku realizacyi prypłodu žyvioł (darosłych žyvioł), u tym liku niavypłaty padatkaŭ, adpaviednyja miery prymaje inśpiekcyja Ministerstva pa padatkach i zborach.
Adznaču, što zakanadaŭstvam (pastanova Savieta Ministraŭ Respubliki Biełaruś ad 4 červienia 2001 hoda № 834) kantrol za vykanańniem praviłaŭ utrymańnia chatnich žyvioł uskładzieny na miascovyja vykanaŭčyja i rasparadčyja orhany. U ramkach svaich paŭnamoctvaŭ jany pavinny pravodzić prafiłaktyčnuju rabotu, vyjaŭlać fakty nienaležnaha abychodžańnia z žyviołami i reahavać na parušeńni, nie čakajučy sihnałaŭ hramadzian ci zaaabarončych arhanizacyj, asabliva ŭ vypadkach, kali takoje abychodžańnie miažuje z žorstkaściu.
Što rabić, kali vy stali śviedkam žorstkaha abychodžańnia z žyviołami
Pa słovach zoaabaroncy, ałharytm dziejańniaŭ zaležyć ad charaktaru situacyi:
— kali dziejańni ździajśniajucca ŭ vašaj prysutnaści (źbivańnie, katavańnie i hetak dalej), pastarajciesia zafiksavać ich na videa i spynić pravaparušalnika sposabam, biaśpiečnym dla vašaha žyćcia i zdaroŭja. Nieadkładna vyklikajcie na miesca supracoŭnikaŭ pravaachoŭnych orhanaŭ pa numary 102.
Kali havorka pra doŭhaje žorstkaje abychodžańnie (dziejańniach ci biaździejnaści, jakija paciahnuli ci mohuć paciahnuć naniasieńnie škody zdaroŭju žyvioły), pažadana taksama zafiksavać dokazy na fota, videa, zaručycca padtrymkaj inšych śviedkaŭ i źviarnucca z zajavaj u orhany ŭnutranych spraŭ albo vykanaŭčy kamitet.
My rekamiendujem źviartacca mienavita ŭ pravaachoŭnyja orhany, bo ŭ ich bolš dośviedu ŭ praviadzieńni takoha rodu pravierak. Zajavu pažadana padać u piśmovym vyhladzie (i zachavać dla siabie fota napisanaha), abaviazkova vykazaŭšy ŭ joj žadańnie być paviedamlenym pra rašeńnie, pryniataje pa vynikach pravierki.
Usie dokazy pieradavajcie adrazu. Kali paźniej buduć vyjaŭleny dadatkovyja źviestki, jakija majuć značeńnie dla spravy, varta padać chadajnictva ab ich dałučeńni da materyjałaŭ pravierki.
Žurnalisty taksama datelefanavalisia ŭ Biełaruskaje kinałahičnaje abjadnańnie (BKA) i spytali, jakija dazvoły patrabujucca ad zavodčykaŭ, kab aficyjna pradavać parodzistych ščaniukoŭ.
— Treba abaviazkova być členam kinałahičnaha kłuba, usie dakumienty afarmlajucca tolki praz kłub. Kali ščaniuki naradžajucca, praz 45—60 dzion ich pavinny ahledzieć u kłubie na pradmiet braku, i tolki paśla ahladu na ščaniukoŭ mohuć afarmlacca radavody. A chto i jak potym pradaje ščaniukoŭ — my takoj infarmacyi nie majem. My tolki vydajom dakumienty.
U BKA raspaviali, što ŭ ich na ŭliku znachodziacca arhanizacyi (kłuby), a nie kankretnyja zavodčyki. U kłubie, členam jakoha kaliści była ŭładalnica hadavalnika, nie zmahli apieratyŭna dać kamientar pa hetaj historyi.
-
«Ja zaŭsiody byŭ praŭkrainskim čałaviekam». Biełarus amal 20 hadoŭ pracavaŭ u Maskvie — voś što ź im adbyłosia paśla 2022‑ha
-
U Biełarusi — 365 ekstremisckich farmavańniaŭ i arhanizacyj
-
«Byvajuć prosta bolevyja zapoi. Kali ty z bolu nie vyłaziš…». Halina Kazimiroŭskaja — pra baraćbu z ankałohijaj, chimijaterapiju i toje, čamu nie ŭmieje prasić dapamohi
Ciapier čytajuć
Piać dzion, 60 udzielnikaŭ, saŭna, biljard i kryki adno na adnaho. Raskazvajem, jak prajšła zakrytaja «hulnia Mackieviča»59
Kamientary