U Hrodnie vyrašajuć, jak adnavić Kałožu, kab jaje nie admovilisia ŭziać u śpis JUNIESKA
Kałožskaja carkva ŭ Hrodnie patrabuje novaha etapu restaŭracyi. Draŭlanuju ścianu chrama adnavili ŭ minułym dziesiacihodździ, adnak pracesy razbureńnia aŭtentyčnych muroŭ XII stahodździa praciahvajucca. Lubaja pamyłka restaŭrataraŭ moža kaštavać pomniku miesca ŭ Śpisie suśvietnaj spadčyny JUNIESKA, kudy jaho sprabujuć uklučyć jašče z 2006 hoda.
Stan 900‑hadovaha chrama abmierkavali na mižnarodnaj navukova-praktyčnaj kanfierencyi ŭ Hrodnie. Jak adznačajuć ekśpierty, ahulny stan apornych kamiennych ścien zastajecca zdavalniajučym, ale tam sabrałasia šmat drobnych strat, jakija nazapašvalisia stahodździami. Śpiecyjalisty kanstatujuć, što pracesy razbureńnia praciahvajucca, tamu pryjšoŭ čas raspracoŭvać prajekty pa hruntoŭnaj kansiervacyi.
Restaŭracyja ŭskładniajecca ŭnikalnaściu abjekta.
«Hrodzienskaja architekturnaja škoła XII stahodździa adroźnivajecca ad połackaj, naŭharodskaj ci kijeŭskaj. Heta adkrytaja fasadnaja kładka, majolikavyja plitki, uklučeńnie ŭ ścieny paliravanaha kamieniu. Jość unutryściennyja leśvicy, jakija prachodziać praz usie apsidy. Svaimi materyjałami my nie pavinny razburyć jaje aŭtentyku i kałarystyčnuju hamu», — padkreśliŭ architektar-restaŭratar z Sankt-Pieciarburha Siarhiej Łałazaraŭ, jaki da hetaha zajmaŭsia hruntoŭnaj navukovaj restaŭracyjaj i kansiervacyjaj Spaskaj carkvy ŭ Połacku.
Nahadajem, što papiarednija maštabnyja raboty na Kałožy pravodzilisia ŭ 2017 hodzie. Tady ŭ pieradavaryjnym stanie apynułasia draŭlanaja častka chrama, uźviedzienaja ŭ kancy XIX stahodździa paśla taho, jak pałova aryhinalnaha kamiennaha budynka abrynułasia ŭ Nioman u vyniku apoŭźnia.
Draŭlanuju ścianu padniali damkratami, kab likvidavać prasiadańnie, i zamianili ašaloŭku na sučasnuju termamadyfikavanuju došku. Tady ž było pryniataje kanceptualnaje rašeńnie nie adbudoŭvać chram całkam z cehły, a zachavać draŭlanuju ścianu, bo hety sintez materyjałaŭ užo staŭ svojeasablivaj histaryčnaj admietnaściu Kałožy.
Dakładnaje zachavańnie isnujučaha abličča źjaŭlajecca krytyčna važnym dla nadańnia carkvie statusu abjekta suśvietnaj spadčyny. Razmovy pra ŭklučeńnie Barysahlebskaj carkvy ŭ Śpis JUNIESKA viaducca jašče z 2006 hoda. Siońnia chram znachodzicca ŭ tak zvanym papiarednim śpisie.
Jak paviedamiła viadučy śpiecyjalist Nacyjanalnaj biblijateki Biełarusi Valeryja Jesis, ciapier idzie aktyŭnaja praca nad naminacyjnym daśje, padrychtoŭka jakoha startavała jašče viasnoj 2023 hoda. U dalejšym dakumient budzie pieradadzieny ŭ Centr suśvietnaj spadčyny.
Adnym z hałoŭnych patrabavańniaŭ JUNIESKA źjaŭlajecca zachavańnie sapraŭdnaści i cełasnaści abjekta, što robić lubuju restaŭracyju Kałožy zadačaj z zoračkaj dla navukoŭcaŭ i budaŭnikoŭ.
Navukoŭcy raskazali pra składanaści i pravakacyi pry restaŭracyi najstarejšaha chrama Biełarusi
Z dvuzubam Rurykavičaŭ na ścienach. Znojdzieny na Novym zamku ŭ Hrodnie chram CHII stahodździa adrazu ž zakapali
Zahadka aryjentacyi staražytnych chramaŭ. Čamu cerkvy paviernuty nie tudy
Ź leta pačniecca restaŭracyja Safijskaha sabora ŭ Połacku. Moža źmianicca i jahony vyhlad
Dva kamiani pad savieckim śmietnikam. Što zastałosia ad raśpisanaj freskami Piatnickaj carkvy CHII stahodździa ŭ rezidencyi połackich kniazioŭ
Kamientary