Jemienskija chusity nablizilisia da stratehična važnaha Bab-el-Mandebskaha praliva. Heta novy vyklik dla suśvietnaj ekanomiki
Padtrymanyja Iranam jemienskija chusity pačali maštabnaje naziemnaje nastupleńnie ŭ rajonie Bab-el-Mandebskaha praliva ŭ Čyrvonym mory i ŭstupili ŭ žorstkija bai ź siłami kaalicyi, jakuju padtrymlivaje Saudaŭskaja Aravija. Na fonie abvastreńnia situacyi košt nafty ŭ sieradu pieravysiŭ 100 dalaraŭ za baral, piša Ruskaja słužba Bi-bi-si.
Pavodle infarmacyi jemienskich uładaŭ, chusity zachapili prybiarežny horad Mocha, jaki znachodzicca mienš čym za 80 kiłamietraŭ ad praliva. Za tydzień bajoŭ, pavodle infarmacyi AFP, zahinuli bolš za 500 čałaviek, pieravažna vajskoŭcy i ŭdzielniki ŭzbrojenych farmavańniaŭ. Kala 18,5 tysiačy žycharoŭ byli vymušanyja pakinuć svaje damy.
Nastupleńnie supravadžajecca ŭdarami pa terytoryi Saudaŭskaj Aravii. Pavodle infarmacyi saudaŭskaj kaalicyi, chusity atakavali balistyčnymi rakietami i bieśpiłotnikami harady Abcha, Chamis-Mušajt i Džyzan. U vyniku adnoj z apošnich atak na poŭdni krainy paciarpieli 73 mirnyja žychary.
Er-Ryjad adkazvaje masiravanymi avijaŭdarami. Chusity śćviardžajuć, što tolki za apošnija hadziny saudaŭskaja avijacyja naniesła kala 40 udaraŭ pa pravincyjach Taiz, Chadejda, El-Džauf i Mareb. Raniej jany abvinavacili Saudaŭskuju Araviju va ŭdary pa turmie, u vyniku jakoha, pavodle jemienskaha Ministerstva achovy zdaroŭja, zahinuli 32 čałavieki, a mnohija źniavolenyja apynulisia pad zavałami.
Novaja eskałacyja pahražaje kančatkova razburyć krochkaje pieramirje, jakoje z 2022 hoda strymlivała hramadzianskuju vajnu ŭ Jemienie. Kanflikt pačaŭsia ŭ 2014 hodzie paśla zachopu chusitami stalicy Sany. U sakaviku 2015 hoda ŭ vajnu ŭmiašałasia kaalicyja na čale z Saudaŭskaj Aravijaj.
Siońnia chusity zastajucca najbujniejšaj vajskovaj siłaj Jemiena i kantralujuć terytoryi, dzie, pavodle acenak Reuters, žyvie kala 60—65% nasielnictva krainy.
Prasoŭvańnie chusitaŭ da Bab-el-Mandeba maje značeńnie nie tolki dla Jemiena, ale i dla suśvietnaj ekanomiki. Paśla faktyčnaha pierakryćcia Iranam Armuzskaha praliva Saudaŭskaja Aravija pieranakiravała značnuju častku ekspartu nafty praz Čyrvonaje mora. Ciapier nabližeńnie chusitaŭ da Bab-el-Mandeba stvaraje pahrozu i dla hetaha maršrutu.
Situacyju ŭskładniaje i składanaja struktura jemienskaha kanfliktu. Mižnarodna pryznanuju ŭładu pradstaŭlaje bazavanaja ŭ Adenie Prezidenckaja kiraŭničaja rada na čale z Rašadam al-Alimi. Suprać chusitaŭ taksama vystupajuć Nacyjanalnyja siły supracivu Tareka Salecha. Asobnaj siłaj zastajecca Paŭdniovaja pierachodnaja rada, jakaja vystupaje za niezaležnaść poŭdnia Jemiena. Značny ŭpłyŭ maje i sunickaja partyja «Al-Isłach», jakaja histaryčna źviazanaja z «Bratami-musulmanami».
Takim čynam, bai na zachodnim uźbiarežžy Jemiena stanoviacca častkaj bolš šyrokaj baraćby za kantrol nad naftavymi maršrutami Blizkaha Uschodu. Kali chusitam udasca zamacavacca niepasredna kala Bab-el-Mandeba, pad pahrozaj apyniecca adzin z dvuch hałoŭnych marskich šlachoŭ rehijona da suśvietnaha enierhietyčnaha rynku.
Bab-el-Mandebski praliŭ znachodzicca na paŭdniovym uskrajku Čyrvonaha mora i złučaje jaho z Adenskim zalivam, a praź jaho — ź Indyjskim akijanam. Praliŭ maje kala 100 kiłamietraŭ u daŭžyniu, a ŭ samym vuzkim miescy jaho šyrynia składaje kala 30 kiłamietraŭ. Jon adździalaje Jemien na Aravijskim paŭvostravie ad Džybuci i Erytrei na Afrykanskim Rohu.
Čyrvonaje mora źjaŭlajecca važnym marskim kalidoram pamiž Jeŭropaj i Azijaj, tamu Bab-el-Mandeb adnosicca da najbolš zahružanych sudnachodnych šlachoŭ śvietu. Praź jaho naftavyja tankiery i hruzavyja karabli nakiroŭvajucca da Sueckaha kanała, a dalej — u Mižziemnaje mora. Hety maršrut dazvalaje skaracić šlach pamiž Azijaj, Jeŭropaj i Paŭnočnaj Amierykaj na tysiačy kiłamietraŭ.
U 2024 hodzie, kali chusity pačali atakavać karabli ŭ Čyrvonym mory na fonie vajny ŭ Hazie, ruch praz Suecki kanał rezka skaraciŭsia i dahetul nie viarnuŭsia da raniejšaha ŭzroŭniu. Pavodle IMF PortWatch, u 2023 hodzie praz kanał prajšło 26 895 sudnaŭ, u siarednim 73,7 sudna za sutki. U 2024 hodzie ich kolkaść źmienšyłasia da 14 498, a ŭ 2025‑m — da 14 070.
Chusity zajaŭlali, što atakujuć karabli ŭ znak salidarnaści z paleścincami. Jany śćviardžali, što cellu stanoviacca sudny, źviazanyja ź Izrailem.
Kamientary