Еменскія хусіты наблізіліся да стратэгічна важнага Баб-эль-Мандэбскага праліва. Гэта новы выклік для сусветнай эканомікі

Паводле інфармацыі еменскіх уладаў, хусіты захапілі прыбярэжны горад Моха, які знаходзіцца менш чым за 80 кіламетраў ад праліва. За тыдзень баёў, паводле інфармацыі AFP, загінулі больш за 500 чалавек, пераважна вайскоўцы і ўдзельнікі ўзброеных фармаванняў. Каля 18,5 тысячы жыхароў былі вымушаныя пакінуць свае дамы.

Наступленне суправаджаецца ўдарамі па тэрыторыі Саудаўскай Аравіі. Паводле інфармацыі саудаўскай кааліцыі, хусіты атакавалі балістычнымі ракетамі і беспілотнікамі гарады Абха, Хаміс-Мушайт і Джызан. У выніку адной з апошніх атак на поўдні краіны пацярпелі 73 мірныя жыхары.

Эр-Рыяд адказвае масіраванымі авіяўдарамі. Хусіты сцвярджаюць, што толькі за апошнія гадзіны саудаўская авіяцыя нанесла каля 40 удараў па правінцыях Таіз, Хадэйда, Эль-Джауф і Марэб. Раней яны абвінавацілі Саудаўскую Аравію ва ўдары па турме, у выніку якога, паводле еменскага Міністэрства аховы здароўя, загінулі 32 чалавекі, а многія зняволеныя апынуліся пад заваламі.

Новая эскалацыя пагражае канчаткова разбурыць крохкае перамір'е, якое з 2022 года стрымлівала грамадзянскую вайну ў Емене. Канфлікт пачаўся ў 2014 годзе пасля захопу хусітамі сталіцы Саны. У сакавіку 2015 года ў вайну ўмяшалася кааліцыя на чале з Саудаўскай Аравіяй.

Сёння хусіты застаюцца найбуйнейшай вайсковай сілай Емена і кантралююць тэрыторыі, дзе, паводле ацэнак Reuters, жыве каля 60—65% насельніцтва краіны.

Прасоўванне хусітаў да Баб-эль-Мандэба мае значэнне не толькі для Емена, але і для сусветнай эканомікі. Пасля фактычнага перакрыцця Іранам Армузскага праліва Саудаўская Аравія перанакіравала значную частку экспарту нафты праз Чырвонае мора. Цяпер набліжэнне хусітаў да Баб-эль-Мандэба стварае пагрозу і для гэтага маршруту.

Сітуацыю ўскладняе і складаная структура еменскага канфлікту. Міжнародна прызнаную ўладу прадстаўляе базаваная ў Адэне Прэзідэнцкая кіраўнічая рада на чале з Рашадам аль-Алімі. Супраць хусітаў таксама выступаюць Нацыянальныя сілы супраціву Тарэка Салеха. Асобнай сілай застаецца Паўднёвая пераходная рада, якая выступае за незалежнасць поўдня Емена. Значны ўплыў мае і суніцкая партыя «Аль-Іслах», якая гістарычна звязаная з «Братамі-мусульманамі».

Такім чынам, баі на заходнім узбярэжжы Емена становяцца часткай больш шырокай барацьбы за кантроль над нафтавымі маршрутамі Блізкага Усходу. Калі хусітам удасца замацавацца непасрэдна каля Баб-эль-Мандэба, пад пагрозай апынецца адзін з двух галоўных марскіх шляхоў рэгіёна да сусветнага энергетычнага рынку.

Баб-эль-Мандэбскі праліў знаходзіцца на паўднёвым ускрайку Чырвонага мора і злучае яго з Адэнскім залівам, а праз яго — з Індыйскім акіянам. Праліў мае каля 100 кіламетраў у даўжыню, а ў самым вузкім месцы яго шырыня складае каля 30 кіламетраў. Ён аддзяляе Емен на Аравійскім паўвостраве ад Джыбуці і Эрытрэі на Афрыканскім Рогу.

Чырвонае мора з'яўляецца важным марскім калідорам паміж Еўропай і Азіяй, таму Баб-эль-Мандэб адносіцца да найбольш загружаных суднаходных шляхоў свету. Праз яго нафтавыя танкеры і грузавыя караблі накіроўваюцца да Суэцкага канала, а далей — у Міжземнае мора. Гэты маршрут дазваляе скараціць шлях паміж Азіяй, Еўропай і Паўночнай Амерыкай на тысячы кіламетраў.

У 2024 годзе, калі хусіты пачалі атакаваць караблі ў Чырвоным моры на фоне вайны ў Газе, рух праз Суэцкі канал рэзка скараціўся і дагэтуль не вярнуўся да ранейшага ўзроўню. Паводле IMF PortWatch, у 2023 годзе праз канал прайшло 26 895 суднаў, у сярэднім 73,7 судна за суткі. У 2024 годзе іх колькасць зменшылася да 14 498, а ў 2025‑м — да 14 070.

Хусіты заяўлялі, што атакуюць караблі ў знак салідарнасці з палесцінцамі. Яны сцвярджалі, што цэллю становяцца судны, звязаныя з Ізраілем.

• 1
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 2
• 0