Śviet

Novy hałaŭny bol Zachadu — aljans «Al-Kajdy» i chusitaŭ

Jemienskija chusity i samalijskaja «Aš-Šabab», jakich doŭhi čas padzialali relihijnyja supiarečnaści, abjadnalisia na asnovie nianaviści da ZŠA i Izraila. Ciapier hetaje supracoŭnictva moža pieratvarycca ŭ pahrozu dla adnaho z klučavych maršrutaŭ suśvietnaha handlu naftaj. Z padrabiaznaściami znajomić WSJ.

Jemienskija chusity. Fota: ohammed Hamoud / Getty Images

Adenski zaliŭ — adzin z klučavych marskich kalidoraŭ pamiž Blizkim Uschodam, Afrykaj i suśvietnymi rynkami. Na adnym jaho bierazie znachodzicca Jemien, dzie značnuju častku terytoryi kantralujuć chusity, na druhim — Samali, dzie dziejničaje źviazanaja z «Al-Kajdaj» hrupoŭka «Aš-Šabab». Ciapier hetyja dźvie siły, jakija raniej byli relihijnymi praciŭnikami, naładzili supracoŭnictva.

Sajuz z raźliku

Zbližeńnie tłumačycca pieradusim uzajemnaj vyhadaj. «Aš-Šabab», jakuju WSJ nazyvaje najbujniejšym i samym prybytkovym adhalinavańniem «Al-Kajdy», maje hrošy, ale imkniecca atrymać sučasnuju zbroju i technałohii. Chusity, jakija hadami atrymlivali ŭzbrajeńnie i padrychtoŭku ad iranskaha Korpusa vartavych isłamskaj revalucyi, mohuć heta prapanavać. Uzamien jany atrymlivajuć finansavańnie i mahčymaść zamacavacca na afrykanskim bierazie Adenskaha zaliva.

Heta asabliva važna praz stanovišča rehijona. Da vajny ź Iranam praz Adenski zaliŭ prachodziła 12% suśvietnaj nafty, jakaja pieravozicca moram. Kali b iranskija siły amal zakryli Armuzski praliŭ, hety šlach moh by stać alternatyvaj dla pastavak ź Blizkaha Uschodu. Adnak chusity padtrymali Tehieran i atakujuć rakietami i dronami źviazanyja z Saudaŭskaj Aravijaj tankiery ŭ Čyrvonym mory.

Jak adznačaje aŭtar, jašče niadaŭna sajuz chusitaŭ i «Aš-Šabab» zdavaŭsia niečym sa śfiery fantastyki: pieršyja pieravažna šyity, druhija — sunity. Ciapier relihijnyja supiarečnaści pieravažyła supolnaja varožaść da ZŠA i Izraila. Suviazi pamiž hrupoŭkami isnujuć prynamsi z 2023 hoda i pastupova pieraraśli z handlu zbrojaj u bolš šyrokaje vajennaje supracoŭnictva.

Adenski zaliŭ. Fota: Wikimedia Commons

Zbroja i navučańnie

«Aš-Šabab» sprabuje atrymać u Jemienie ŭ tym liku pieranosnyja zienitnyja rakiety, 107‑milimietrovyja «Kaciušy», snajpierskija vintoŭki Drahunava, udarnyja bieśpiłotniki, supraćtankavyja rakiety i amierykanskija prybory načnoha bačańnia. Nieviadoma, što mienavita z hetaha ŭžo trapiła ŭ Samali. Adnak u krasaviku 2025 hoda ZŠA źniščyli dva sudny bieź ściahoŭ, jakija išli ź Jemiena ŭ samalijskija vody z sučasnymi ŭzbrajeńniami.

Pastaŭki, pavodle WSJ, maskujucca pad zvyčajny handal. Padstaŭnyja jemienskija kampanii afarmlajuć zbroju jak mirnyja tavary i dastaŭlajuć u party, adkul jaje na chutkasnych katarach i rybackich sudnach viazuć praz zaliŭ. Hruzy vyhružajuć na słaba kantralavanym paŭnočnym uźbiarežžy Samali, a zatym adpraŭlajuć bajavym padraździaleńniam «Aš-Šabab» na poŭdni krainy.

Razam sa zbrojaj hrupoŭka atrymlivaje i novyja navyki. Nie mienš za 100 jaje bajcoŭ užo jeździli na navučańnie ŭ Jemien. AAN paviedamlała pra hrupy prykładna pa 30 čałaviek, jakich vučyli stralbie, supraćpavietranym apieracyjam i stvareńniu bolš śmiarotnych min-pastak. Sioleta adna z hrup praviała try miesiacy ŭ Saadzie, asvojvajučy zborku i kiravańnie bieśpiłotnikami. Chusickija instruktary taksama sami pryjazdžajuć u Samali.

Płacić za heta «Aš-Šabab» moža biez asablivych prablem. Pavodle amierykanskaj raźviedki, jana źbiraje nie mienš za $100 młn u hod — hałoŭnym čynam praz pabory z samalijskaha biźniesu, ludziej na błokpastach i ŭ porcie Mahadziša. Jašče adnoj krynicaj dachodaŭ stała samatužnaja zdabyča zołata ŭ harach Kał-Madau.

Baraćba za ŭźbiarežža Samali

Dla chusitaŭ ža, jak piša WSJ, hrošy mohuć być nie hałoŭnaj metaj. Ich cikavić prysutnaść u Samali, jakaja dazvoliła b nazirać za sudnachodstvam abapał Adenskaha zaliva. Adna ź idej — raźmiaścić z dapamohaj «Aš-Šabab» radary dla sačeńnia za karablami.

Dadatkovaje značeńnie hety płan atrymaŭ paśla taho, jak u śniežni Izrail pryznaŭ niezaležnaść Samaliłenda — rehijona, jaki abviaściŭ ab adździaleńni ad Samali ŭ 1991 hodzie. Tam znachodzicca stratehičny port Bierbiera ź vielmi doŭhaj uźlotna-pasadačnaj pałasoj, jakuju NASA kaliści navat arandavała dla avaryjnaj pasadki kaśmičnych šatłaŭ. Vajskovaja prysutnaść tam dała b Izrailu mocnuju pazicyju suprać chusitaŭ.

Chusity ŭžo pryhrazili atakavać lubuju izrailskuju prysutnaść u Samaliłendzie. A ŭ červieni ich delehacyja z čatyroch čałaviek pierapraviłasia ŭ Samali i dabrałasia da Džyliba — faktyčnaj stalicy terytoryj «Aš-Šabab». Pavodle raźviedvalnych źviestak, baki abmiarkoŭvali supraćdziejańnie izrailskaj aktyŭnaści ŭ Bierbiery, a chusity paabiacali bolš sučasnuju zbroju i navučańnie.

Port Bierbiera. Fota: Wikimedia Commons

Likvidacyja pasiarednika

Adnym z klučavych pasiarednikaŭ pamiž dźviuma hrupoŭkami byŭ 38‑hadovy samalijec Džybrył Jachja Ali pa mianušcy «Adnaruki». Prynamsi z 2023 hoda jon kursiravaŭ pamiž Samali i Jemienam, pradstaŭlaŭ intaresy «Aš-Šabab» i dapamahaŭ arhanizoŭvać pastaŭki zbroi. Chusity dali jamu kvateru ŭ Sanie i padrobleny jemienski pašpart.

U 2024 hodzie «Aš-Šabab» skiravała da jaho bolš vysokapastaŭlenaha pradstaŭnika šejcha Achmieda Ełmi Samatara, jaki pieradaŭ chusitam śpis patrebnaha ŭzbrajeńnia. Paśla aryštu Samatara jemienskimi ŭładami i jaho nastupnaha abmienu na pałonnych chusitaŭ Džybrył praciahnuŭ hetuju pracu.

12 lutaha Džybryła zabili rakietnym udaram kala jemienskaj Al-Hajdy: rakieta prabiła dach jaho Toyota Corolla i, nie vybuchnuŭšy, razrezała aŭtamabil. Jaho žonka pierad udaram vyjšła z mašyny adkazać na telefonny zvanok i vyžyła.

Dźvie amierykanskija krynicy paćvierdzili WSJ, što heta byŭ udar ZŠA, adnak Centralnaje kamandavańnie zajaviła, što apieracyju pravodzili nie amierykanskija vajskoŭcy, a CRU nie paviedamiła, ci mieła da jaje dačynieńnie.

Likvidacyja pasiarednika, adnak, nie spyniła supracoŭnictva: «Aš-Šabab» užo pryznačyła jamu zamienu ŭ Jemienie. ZŠA tym časam uzmacniajuć cisk na samu hrupoŭku: sioleta jany nanieśli pa jaje metach u Samali kala 40 avijaŭdaraŭ suprać 41 za ŭvieś 2025 hod.

U vyniku, jak adznačaje WSJ, toje, što pačynałasia jak uzajemavyhadny handal, pastupova nabyvaje stratehičny charaktar. «Aš-Šabab» atrymlivaje dostup da bolš sučasnaj zbroi i vajennych technałohij, a chusity — hrošy i patencyjny płacdarm u Afrycy. Ich supracoŭnictva stvaraje mahčymaść pahražać sudnachodstvu z abodvuch bakoŭ adnaho z najvažniejšych marskich kalidoraŭ śvietu.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Pamiłavanyja 15 čałaviek, siarod jakich 13 palitviaźniaŭ12

Pamiłavanyja 15 čałaviek, siarod jakich 13 palitviaźniaŭ

Usie naviny →
Usie naviny

Si Dzińpin prybyŭ u ZŠA z trochdzionnym vizitam, Tramp asabista sustreŭ jaho ŭ aeraporcie3

Navukoŭcy znajšli pach, jaki prymušaje ludziej bolš tracić u sekand-chendach

Navukoŭcy vyśvietlili, dzie na Ziamli najbolšyja šancy pieražyć hłabalnuju katastrofu4

«Jon vybraŭ mianie sam». U Homieli 19‑hadovaja dziaŭčyna źbiraje hrošy na ŭłasnaha kania5

Biełarus pasadziŭ zanadta šmat bulby. Kab jana nie prapała, daviałosia kidać klič u sacsietkach3

Uskryćcio paćvierdziła, što aktrysa Chiejden Paniećjer pamierła ad pieradaziroŭki narkotykaŭ2

Va Ukrainie mabilizavali chasida, jaki pryjechaŭ ź Izraila va Umań na śviatkavańnie jaŭrejskaha Novaha hoda8

ZŠA aficyjna zaprasili Pucina pryjechać na samit G20 u Majami10

U Šatłandyi siamja znajšła svaju kotku praz šeść hadoŭ paśla taho, jak jana zhubiłasia1

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Pamiłavanyja 15 čałaviek, siarod jakich 13 palitviaźniaŭ12

Pamiłavanyja 15 čałaviek, siarod jakich 13 palitviaźniaŭ

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić