Чалавек засольвае планету. Навукоўцы патрабуюць, каб некаторыя меры былі прынятыя проста зараз
З новага даследавання, апублікаванага ў часопісе Nature Reviews Earth & Environment, вынікае, што чалавецтва засольвае планету. Наша дзейнасць і паводзіны робяць усё асяроддзе — ад паветра і глебы да прэснай вады — больш салёным, парушаючы натуральны «колазварот солі» на Зямлі.
Гэта не проста павелічэнне злучэння хларыду натрыю ці звычайнай харчовай солі. Гэта павелічэнне шырокага спектру соляў у хімічным сэнсе — злучэнняў, якія ўключаюць станоўча і адмоўна зараджаныя іоны, што звычайна ўтвараюцца ў выніку рэакцый паміж кіслотамі і асновамі. І ўсе гэтыя солі азначаюць адно і тое ж, калі іх стае занадта шмат у любым месцы планеты: непрыемнасці.
Калі думаць пра планету як пра жывы арганізм, то назапашванне такой колькасці солі можа паўплываць на функцыянаванне жыццёва важных органаў або экасістэм, кажуць даследчыкі ў прэс-рэлізе да працы. А выдаленне солі з вады ўяўляе сабой вельмі энергаёмісты і дарагі працэс. Пры гэтым «расол», які ў выніку атрымліваецца, — яшчэ больш салёны, чым акіянская вада; і яго не так проста ўтылізаваць.
Згодна з даследаваннем, прычынамі паскоранага «антрапагеннага солевага цыклу» сталі здабыча карысных выкапняў, сельская гаспадарка і — што, магчыма, асабліва шкодна — выкарыстанне дарожнай солі. Міграцыя соляў з глыбіні Зямлі на паверхню — натуральны працэс, але наша паскарэнне гэтага працэсу выклікае найвялікшыя праблемы.
І шкода павялічваецца літаральна кожную хвіліну. Даследчыкі паведамляюць, што «засаленне», выкліканае чалавекам, ужо зачапіла ва ўсім свеце 2,5 мільярда акраў глебы (больш за 1 мільярд гектараў). Таксама назіраецца павышэнне ўтрымання солі ў рэках і азёрах. Рост колькасці солі таксама і ў паветры выклікаюць высахлыя салёныя азёры і дарожная соль.
Наступствы гэтай сітуацыі даволі сур’ёзныя. Соль мае невялікі іонны радыус і таму можа вельмі лёгка ўклініцца паміж часціцамі глебы, перадае словы даследчыкаў Popular Mechanics. Менавіта так дарожная соль прадухіляе ўтварэнне крышталёў лёду, і гэта дазваляе ёй пранікаць у хімічныя злучэнні для стварэння «кактэйляў», якія наносяць шкоду навакольнаму асяроддзю. Да ўсяго іншага, соль спрыяе хутчэйшаму раставанню снегу, а занадта актыўнае раставанне вядзе да экалагічнай катастрофы.
Каманда даследчыкаў заклікала перайсці з дарожнай солі на менш шкодныя (але ўсё яшчэ вельмі эфектыўныя) альтэрнатывы, напрыклад, бураковы сок. Навукоўцы таксама выступаюць за ўвядзенне «планетарнага ліміту для бяспечнага і ўстойлівага выкарыстання солі», каб прадухіліць далейшую шкоду.
Чытайце таксама:
Цяпер афіцыйна: гэта было самае спякотнае лета за ўсю гісторыю назіранняў
Рэкордна нізкі ўзровень лёду ў Антарктыдзе забіў тысячы птушанят пінгвінаў
Глыбока ў лёгкіх жывых людзей знайшлі часцінкі пластыку. Невядома, як гэта ўплывае на здароўе
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2828
Каментары
Па сутнасці тыя, хто адмаўляе глабальную праблему змены клімату, – нічым не адрозніваюцца ад секты антываксераў, прыхільнікаў тэорый змоў і іншых вар'ятаў.