Ад 7 еўра за гадзіну на будоўлі ў Гамбургу да 14 еўра на Алімпіядзе ў Парыжы: досвед беларуса пра заробкі ў Еўропе
Жыхар Магілёва Павел чатыры гады працуе за мяжой. За гэты час ён змяніў некалькі краін і прафесій — ад рознарабочага ў Гамбургу да кухара на Алімпіядзе ў Парыжы. MYFIN даведаўся пра адваротны бок еўрапейскага рынку працы: дзе беларусам плацяць менш, чым туркам, і як «універсальныя рукі» дапамагаюць выбіць лішнія некалькі еўра да стаўкі.
Першую працу знайшоў праз Instagram
Па прафесіі 36‑гадовы Павел — кухар. Стомлены штодзённымі каструлямі, ён вырашыў змяніць абстаноўку і адправіўся ў невядомасць у пошуках не толькі заробкаў, але і свежых уражанняў.
На першую замежную працу паехаў за кампанію з сябрам. Вакансію знайшлі ў Instagram праз польскае агенцтва — на склады пад Кёльнам. Спачатку ехалі аўтобусам да Варшавы, потым з прыватным перавозчыкам да месца.
Рэальнасць аказалася суровай: жыць прыйшлося ў хостэле, заваленым піўнымі бутэлькамі, у кампаніі хлопцаў, якія пастаянна п’юць.
Справядлівасці на складзе таксама было мала: туркі на тых жа пазіцыях чамусьці атрымлівалі больш, а беларусаў трымалі на здзельнай аплаце. У выніку столь па зарплаце складала 1100—1300 €.
«Прапрацавалі тыдзень і вырашылі шукаць далей. Знайшлі працу ў Гамбургу рознарабочымі на будоўлі. Першы месяц плацяць 7 € за гадзіну, далей — ужо 8 €. Для нас гэта тады былі велізарныя грошы. Мы пералічвалі іх у беларускія рублі і кайфавалі. Прапрацавалі там паўгода, скончылася і сама будоўля, і віза».
Праз год Павел вярнуўся ў Германію на зборку тэнтавых канструкцый. Мантажнікам плацілі 10 € за гадзіну, кіроўцам — 11—12 €. Ужо праз два месяцы ён перабраўся ў Францыю працаваць па спецыяльнасці на Алімпіядзе і Паралімпіядзе-2024. Уладкавацца дапамог аналагічны досвед на Гульнях у Сочы ў 2014 годзе. Працаваць даводзілася па 10—14 гадзін без выхадных.
Умовы былі выдатныя: працадаўца аплаціў дарогу і паклапаціўся пра добрае жыллё. За яго Павел не плаціў. За лета ён змяніў тры лакацыі: дызайнерскі дом у будынку старога вакзала з басейнам, асабняк з асобнымі пакоямі і сапраўднае старадаўняе шато. Таксама можна было браць прадукты з працы, каб прыгатаваць дома.
На Алімпіядзе Павел гатаваў базу для кухні, на Паралімпіядзе — адказваў за лагістыку і заказы прадуктаў. Праз моўны бар’ер з шэфам-немцам камунікацыя спачатку не клеілася, затое назвы прадуктаў на французскай і нямецкай мовах ён запомніў вельмі хутка.
«У перапынку паміж Гульнямі ўдалося нават тыдзень пажыць у сваё задавальненне, падарожнічаючы па Францыі на працоўным аўто. Нягледзячы на цяжкі графік, праца была прыемнай. У камандзе былі людзі з Аргенціны і Бразіліі, Германіі і Францыі, Англіі і Італіі, Славакіі і Іспаніі — каля 20 чалавек».
Меню было простым, але аб’ёмы ўражвалі — штодня абслугоўвалі да 2 000 чалавек. З аплатай узнік нюанс: першапачаткова дамаўляліся на 19 €, але па факце стаўку ўрэзалі да 13 €. Пасля перамоў удалося выбіць яшчэ адзін еўра — спыніліся на 14 € за гадзіну.
Потым з гэтай жа кампаніяй Павел з’ехаў у Мюнхен. Там быў «універсальным салдатам» на кухні: нечым сярэднім паміж кухарам, памочнікам і мыйшчыкам посуду. Стаўка была тая ж — 14 € за гадзіну, але з заробку адразу 400 € сыходзіла за жыллё. Да таго ж увялі ліміт — працаваць строга 160 гадзін у месяц.
«А скончылася ўсё раптоўна і па-дурному. Мой сябар-беларус страціў тэлефон і пайшоў у паліцыю. Там пачалі правяраць дакументы і высветлілі, што аформлены мы, мякка кажучы, крыва. У выніку яго і яшчэ аднаго хлопца дэпартавалі. Грошай за апошнюю працу нам так і не выплацілі».
«Калі ты майстар на ўсе рукі, можна выбіць дадатковыя 1—2 еўра да стаўкі»
Праца ў Еўропе амаль заўсёды зводзіла магілёўца з выхадцамі з СНД, таму досвед з немцамі на Алімпіядзе ён лічыць унікальным праз чысты пазітыў і парадак. А вось далей так не шанцавала. Павел вярнуўся дадому, атрымаў пасведчанне кіроўцы, зрабіў візу і зноў з’ехаў у Германію.
«Я трапіў на дастаўку і зборку мэблі да армян у Гамбург. Кіраўнік хваліўся, як кінуў сэрвіс на дарагі рамонт машыны і цяпер аб’язджае гэты раён дзясятай дарогай. Аплата была не ў гадзінах, а ў днях — 80—100 € за дзень плюс чаявыя. У месяц выходзіла б 2 000—2 400 €. Але з калег ніхто амаль не размаўляў па-руску. Хлопцы закрытыя, было максімальна дыскамфортна».
Сама праца таксама ішла дзіўна. За два тыдні Павел усяго чатыры разы выехаў на аб’екты. Графік непрадказальны: сядзіш два дні дома, і тут за пару гадзін да выезду званок: «Едзем у Штутгарт!». А гэта 650 км дарогі. Чаявых амаль не было, а 80 € у дзень для Германіі — гэта вельмі мала, калі сам плаціш за жыллё і ежу.
Паводле слоў Паўла, праца на радзіме, у Еўропе з выхадцамі з СНД і напрамую з немцамі — гэта тры розныя светы. Больш за ўсё магілёўцу спадабалася працаваць з немцамі напрамую: усё чотка, арганізавана і празрыста. Адзіны затык — мова.
— У Беларусі працаваў у асноўным на прыватнікаў. Плацяць мала, а вешаюць на цябе ўсё запар. З працадаўцамі з СНД у Еўропе не адгадаеш. Накшталт і плацяць лепш, і шануюць. І калі ты майстар на ўсе рукі, можна нават выбіць плюс 1‑2 еўра да стаўкі. Але з камунікацыяй праблемы.
«Плаціш 400 €, жывеш па 2—3 чалавекі ў пакоі»
Жыллё на працы за мяжой — заўсёды рулетка. У Германіі на адным аб’екце рабочыя жылі ў гатэлі, які рамантавалі, і за гэта грошай не бралі. У іншых выпадках арэнда абыходзілася ў 400 € і бралі з зарплаты.
«Больш за ўсё запомніўся нямецкі Кіль. Нас пасялілі ў загарадным доме: вакол усё зялёнае, па двары курачкі гуляюць, садок. Такі ўтульны атэльчык, куды хочацца прыехаць проста адпачыць».
Зараз у Еўропе стандарт такі: плаціш тыя ж 400 €, жывеш па 2—3 чалавекі ў пакоі. Раней хоць нешта кампенсавалі за дарогу, а зараз за ўсё плаціш сам. Рост мінімальнай зарплаты Павел лічыць не павышэннем, а проста кампенсацыяй інфляцыі.
«Па грошах выгадней за ўсё зарабляць там, а траціць — дома»
Для Паўла велізарны плюс працы ў Еўропе — гэта перазагрузка, падарожжы і знаёмствы з людзьмі розных культур. Галоўны мінус — жыццё з незнаёмымі людзьмі, адсутнасць утульнасці і нестабільнасць.
Зараз Павел збіраецца ў Нідэрланды. Вакансія незвычайная: праца на ферме з кветкамі і гароднінай, абяцаюць 14 € за гадзіну і афіцыйнае афармленне з падатковым нумарам.
Павел прызнаецца: па грошах выгадней за ўсё зарабляць там, а траціць дома. Жыць у Еўропе на тую ж зарплату складана — арэнда з’ядае амаль усё. Яго ідэальны план — выйсці на такі ж даход дома і перастаць качаваць.
На Шры-Ланцы ў 37 гадоў памёр беларускі кінапрадзюсар Андрэй Маталыга3
Каментары
Але я і ў Беларусі 2500 меў, плюс сваё жытло. Але за 300 гадзін. Дый увогуле дома. Ясна, што было лепей.
Тут жа ж не ў лічбах справа.
Несправедливость!