Хто такі Петэр Мадзьяр, які перамог Віктара Орбана

Неўзабаве пасля закрыцця выбарчых участкаў на парламенцкіх выбарах у Венгрыі стала зразумела, а партыя «Ціса» Мадзьяра значна апярэджвае «Фідэс» Орбана. Сам Орбан прызнаў паражэнне і павіншаваў свайго апанента ўсяго праз дзве гадзіны пасля завяршэння галасавання.

Бі-бі-сі падрабязна распавядае пра Петэра Мадзьяра.

Элітнае дзяцінства

Петэр Мадзьяр — дарэчы, у перакладзе з венгерскай яго прозвішча сапраўды азначае «венгр» — нарадзіўся 16 сакавіка 1981 года ў Будапешце ў сям'і, якую можна было б смела назваць элітай венгерскага грамадства.

Дзядулем Мадзьяра быў Эрэш Пал — суддзя Вярхоўнага суда Венгрыі і вядомая медыяфігура гэтай краіны ў 1970—80-х. Пал быў тэлезоркай — вядучым папулярнай перадачы «Юрыдычныя справы», якую гадамі дэманстравалі на дзяржаўным тэлебачанні. Разбор Палам рэальных судовых кейсаў увайшоў у мас-культуру таго часу, яго пазнавалі на вуліцах і лічылі адным з самых уплывовых юрыстаў краіны.

Хросным бацькам Петэра Мадзьяра быў брат яго бабулі, прафесар права аднаго з будапешцкіх універсітэтаў Ферэнц Мадл. У будучыні ён уступіць у партыю «Фідэс», а ў 2000—2005 гадах будзе займаць пасаду прэзідэнта Венгрыі.

Бацькі Мадзьяра таксама былі юрыстамі. Таму не дзіўна, што і сам Петэр пайшоў вывучаць права ва ўніверсітэт.

Але перад гэтым Мадзьяр скончыў элітную Піярскую каталіцкую школу ў цэнтры Будапешта. Менавіта тут, як Мадзьяр значна пазней распавядзе ў інтэрв'ю карэспандэнту Бі-бі-сі Ніку Торпу, ён упершыню перасекся з Віктарам Орбанам.

Ці то ў 1996, ці то ў 1997 годзе лідар партыі «Фідэс», якая набірала сілу, прыехаў у школу Мадзьяра і выступіў перад яе вучнямі. Сам Петэр нават змог задаць Орбану пытанне: чаму ён, які яшчэ нядаўна слыў ліберальным палітыкам, на вачах «правее»? Орбан тады адказаў словамі Чэрчыля: маўляў, гэта нармальна ў юнацтве мець левыя палітычныя погляды, а ў дарослым узросце станавіцца кансерватарам. Адказ Орбана пераканаў юнага Мадзьяра.

Ужо будучы студэнтам Каталіцкага ўніверсітэта імя Петэра Пазманя, Мадзьяр разам са сваім тагачасным таварышам Дзёрдзем Гуляшам так перажывалі паражэнне Орбана на парламенцкіх выбарах 2002 года, што ў знак салідарнасці запісаліся ў яго партыю «Фідэс».

Сёння Д'ёрдзь Гуляш займае пасаду кіраўніка адміністрацыі Віктара Орбана і лічыцца адным з самых магутных людзей у краіне. З Мадзьярам яны не камунікуюць.

А ў 2005 годзе менавіта на вечарыне, арганізаванай маладым выкладчыкам Гуляшам, Петэр Мадзьяр пазнаёміўся з 25‑гадовай Юдзітай Варгай, выпускніцай юрыдычнага факультэта ўніверсітэта Мішкальца, якая праходзіла стажыроўку ў адной з будапешцкіх фірм.

У наступным годзе яны ажаніліся, а ў 2009‑м пара пераехала ў Брусэль: Варга атрымала пасаду памочніцы венгерскага дэпутата Еўрапарламента Янаша Адэра. У 2012 годзе Адэра абралі прэзідэнтам Венгрыі, але Варга засталася ў Бруселі і працавала ў офісах іншых еўрадэпутатаў ад сваёй краіны.

Мадзьяр у гэты час спачатку быў у дэкрэтным адпачынку па доглядзе за дзіцем, а потым працаваў на дробных пасадах у структуры МЗС Венгрыі і ў яе прадстаўніцтве пры ЕС.

Петэр і Юдзіта

За ашаламляльнымі зменамі ў венгерскай палітыцы — вяртаннем Віктара Орбана ва ўладу ў 2010-м, зменай ім канстытуцыі ў 2011-м, пачаткам згортвання дэмакратыі — Мадзьяр назіраў з Бруселя. Пазней ён распавядаў, што цалкам пазітыўна ўспрымаў цэнтралізацыю ўлады і «закручванне гаек» Орбанам: пасля васьмігадовага кіравання леваліберальнай кааліцыі і найцяжэйшага ўдару па венгерскай эканоміцы крызісу 2008 года краіна мела патрэбу ў цвёрдай руцэ. Усведамленне таго, што Орбан, па сутнасці, бярэ краіну пад асабісты кантроль, прыйшло да яго нашмат пазней.

У Будапешт Петэр Мадзьяр з сям'ёй — на той момант у яго з Юдзітай Варгай нарадзіліся трое сыноў — вярнуліся ў 2018 годзе, калі Варзе прапанавалі пасаду дзяржсакратара па справах Еўрасаюза ў адміністрацыі Віктара Орбана.

У наступным годзе жонка Мадзьяра пайшла на павышэнне: яе прызначылі міністрам юстыцыі, у сферу яе кампетэнцый працягвалі ўваходзіць адносіны Венгрыі з ЕС. Асобныя назіральнікі дапускалі, што Варга ўваходзіць у вузкае кола прадстаўнікоў вярхушкі «Фідэса», якія маглі б разглядацца ў якасці магчымых пераемнікаў Віктара Орбана.

Петэр Мадзьяр у гэты час займаў важныя пасады ў розных дзяржаўных і звязаных з дзяржавай установах: узначальваў дырэкцыю па праве ЕС у адным з дзяржбанкаў, быў гендырэктарам Цэнтра студэнцкіх крэдытаў.

Мадзьяр не раз спрабаваў заняць больш высокія пасады ва ўладзе, але безвынікова, піша выданне Politico.

«Яму заўсёды адмаўлялі, таму што ён быў занадта амбіцыйны і незалежны, — цытуе выданне палітолага з Капенгагенскага ўніверсітэта Міклаша Шукашда, які даследаваў феномен Мадзьяра. — Яго амбіцыі былі незадаволеныя, і гэты дысбаланс спарадзіў фрустрацыю».

У сакавіку 2023 года Петэр Мадзьяр і Юдзіта Варга абвясцілі пра развод. «Наш шлюб быў напружаным з абодвух бакоў», — скажа ён пазней у інтэрв'ю Guardian.

Знакавае інтэрв'ю

Прыкладна ў гэты ж час, у красавіку 2023 года, прэзідэнт краіны Каталіна Новак падпісала ўказ аб памілаванні Эндрэ Коньі, былога намесніка дырэктара дзіцячага дома ў горадзе Бічке. Ён разам са сваім начальнікам двума гадамі раней быў прысуджаны да пазбаўлення волі: дырэктар дзіцячага дома — за педафілію, Конья — за спробы схаваць злачынствы і ціск на іх ахвяр.

Інфармацыя пра памілаванне выйшла на свет у пачатку лютага 2024 года і шакавала не толькі апанентаў Орбана, але і многіх прыхільнікаў яго партыі «Фідэс» — правай, кансерватыўнай сілы, якая выступае за традыцыйныя каштоўнасці.

Спачатку ўлада спрабавала замяць скандал, аднак пасля серыі крытычных публікацый у СМІ і акцыі пратэсту каля прэзідэнцкага палаца Каталін Новак у жывым эфіры тэлебачання абвясціла пра сваю адстаўку.

Пра сыход з палітыкі адразу заявіла і Юдзіта Варга: у 2023‑м яна змацавала сваім подпісам прэзідэнцкі ўказ аб памілаванні Коньі, так што з фармальнага пункту гледжання таксама была датычная да гэтага рашэння.

Праз няпоўныя паўтары гадзіны пасля заявы Новак аб адстаўцы ў фэйсбуку Петэра Мадзьяра, які да таго даволі рэдка абнаўляўся, з'явіўся пост, у якім ён заяўляў пра свой сыход з пасад у дзяржкампаніях па «не прафесійных прычынах».

«Я ні хвіліны не хачу быць часткай сістэмы, у якой сапраўдныя лідары хаваюцца за жаночымі спадніцамі… Я доўга верыў у ідэю нацыянальнай, суверэннай, грамадзянскай Венгрыі […], але сёння мне прыйшлося канчаткова ўсвядоміць, што ўсё гэта насамрэч — толькі прыгожая абалонка, якая служыць дзвюм мэтам: схаваць працу машыны ўлады і забяспечыць назапашванне каласальных багаццяў», — гаварылася ў гэтым допісе.

На наступны дзень Петэр Мадзьяр прыйшоў у студыю незалежнага ютуб-канала Partizan.

Амаль дзвюхгадзіннае інтэрв'ю ператварыла яго з палітыка нават не другога, а трэцяга шэрагу ў шэрагах партыі «Фідэс» у агульнанацыянальнага героя, увасабленне пошукаў венгерскім грамадствам новых лідараў, якія адрозніваліся б ад «старых апазіцыянераў», што знаходзяцца ў глыбокім ідэйным крызісе.

«Працаваць на карысць краіны»

Колькасць праглядаў гэтага відэа хутка дасягнула двух мільёнаў — фантастычны вынік для дзесяцімільённай Венгрыі.

У гэтым інтэрв'ю не прагучала канкрэтных абвінавачванняў: Мадзьяр хутчэй казаў пра заганнасць і карумпаванасць самой сістэмы венгерскай ўлады. Але гэта і без таго было сенсацыяй для краіны, у якой пра грахі сістэмы казалі заўзятыя апазіцыянеры або, у лепшым выпадку, незалежныя СМІ.

Мадзьяр жа гучаў не як рэвалюцыянер, а як расчараваны інсайдар — чалавек, які ведае, як працуе венгерская сістэма ўлады, як палітыка ў ёй пераплятаецца са спецслужбамі і бізнэсам, і які не можа далей жыць у гэтай няправільнай сістэме каардынат.

Адным словам, інтэрв'ю выклікала фурор.

«Першыя два тыдні [пасля гэтага інтэрв'ю] былі жахлівымі, таму што я страціў усё, я проста спыніў усё ў сваім жыцці… Гэта быў вельмі негатыўны перыяд. Але гэта працягвалася ўсяго два тыдні. Потым пачалася іншая гісторыя», — згадваў Мадзьяр пазней.

Своеасаблівай «пробай пяра» для Мадзьяра стала 15 сакавіка таго ж года, калі Венгрыя адзначала Дзень свабоды. Мадзьяр заклікаў суайчыннікаў у гэты дзень выйсці на мітынг на адзін з цэнтральных праспектаў Будапешта.

«Паводле ацэнак, колькасць тых, хто сабраўся, склала 30 тысяч чалавек — больш, чым любая з апазіцыйных партый магла сабраць у адным месцы за апошнія гады», — апісвала маштаб мерапрыемства, нечаканы для самога Мадзьяра, незалежнае выданне Telex.

На гэтым мітынгу Мадзьяр заявіў, што збіраецца стварыць уласную палітычную партыю, далучыцца да якой змогуць «усе венгры добрай волі, якія жадаюць працаваць на карысць сваёй краіны».

Абвінавачванні ў гвалце

Але яшчэ да таго, як рэалізаваць сваё абяцанне, у канцы сакавіка 2024 года Петэр Мадзьяр апублікаваў зроблены ў студзені 2023 года, за два месяцы да разводу з Юдзітай Варгай, запіс сваёй кухоннай размовы з жонкай.

У размове Варга, якую не папярэдзілі, што яе запісваюць, распавядае мужу пра «падчышчэнне» пракуратурай нейкіх адчувальных дакументаў па важнай карупцыйнай справе. Дзеючая на той момант міністр юстыцыі ўслых прызнавала, што венгерская ўлада ператварылася ў мафіёзную сістэму, з якой немагчыма выйсці проста так.

У знятым значна пазней дакументальным фільме Мадзьяр заявіў, што ў 2023‑м ён рабіў гэты запіс для страхоўкі на выпадак, калі ён і Варга патрапяць у няласку да рэжыму, піша Politico.

Запіс даў апанентам Орбана дадатковыя аргументы на карысць сцвярджэння аб фундаментальнай заганнасці выбудаванай ім сістэмы дзяржаўнай улады: пра сур'ёзныя злоўжыванні ведалі на самай яе вярхушцы, але нічога з гэтым не рабілі або нічога не маглі з гэтым зрабіць.

Неадкладна пасля публікацыі запісу Юдзіт Варга заявіла, што былы муж шантажаваў яе абнародаваннем іх размовы ўжо на працягу года.

«Зараз ён выкарыстаў [запіс] для дасягнення сваіх палітычных мэтаў. Такі чалавек не заслугоўвае ніякага даверу… Гэта зрабіў чалавек, якому я падарыла трох сыноў… якому я з любоўю і надзеяй давала безліч шанцаў пачаць усё спачатку на працягу жахлівых гадоў гвалту ў адносінах», — напісала яна ў фэйсбуку.

Абвінавачванні Варгі ва ўжыванні да яе фізічнага гвалту былым мужам падхапіла праўладная прэса. Галоўны прапагандысцкі рупар Орбана, газета Magyar Nemzet прысвяціла Мадзьяру вялікі артыкул пад загалоўкам «Смаркач», у якім называла яго, у прыватнасці, «нулём без палкі», які дасягнуў усяго ў жыцці дзякуючы жонцы, якая ўрэшце яго кінула.

Праз тры дні пасля пачатку скандалу Петэр Мадзьяр адказаў на абвінавачванні Варгі.

У пасце ў фэйсбуку ён не адмаўляў таго, што за 18 гадоў у іх адносінах было рознае, аднак, напісаў ён, «я ніколі не падымаў руку на маці сваіх дзяцей, а яна на мяне — шмат разоў, і кулаком, і нагой, часам пры сведках, часам за зачыненымі дзвярыма». Асобна Мадзьяр заявіў пра кампанію дыскрэдытацыі, якую запусціла супраць яго ўлада.

У любым выпадку, уся гэтая сітуацыя дала прадстаўнікам улады магчымасць звесці інфармацыйны ажыятаж вакол Мадзьяра ў разрад навін для жоўтай прэсы.

У адказ на пытанне пра стаўленне да Мадзьяра Віктар Орбан у той час кінуў: «Я займаюся кіраваннем дзяржавай, а не мыльнымі операмі».

І наогул тады, вясной 2024 года, здавалася, што венгерскія ўлады прынялі стратэгічнае рашэнне проста ігнараваць гэтага «выскачку» ў разліку на тое, што яго папулярнасць спадзе так жа імкліва, як хутка і нечакана ён апынуўся ў прамянях славы.

«Адзін з даўно набліжаных да партыі «Фідэс» людзей ахарактарызаваў знаходжанне Мадзьяра ў цэнтры грамадскай увагі як «справу на тры дні»», — пісала тады Guardian.

Вытокі «Цісы»

Тым часам Петэр Мадзьяр, як і абяцаў, займеў уласную партыю. Назіральнікі ў Будапешце згадваюць, што спачатку ён падумваў пра стварэнне палітычнай сілы з нуля. Але супраць такога сцэнарыя сыграў таймінг: у пачатку чэрвеня 2024 года павінны былі адбыцца выбары ў Еўрапарламент. Мадзьяр, які імкліва набіраў папулярнасць, збіраўся ў іх паўдзельнічаць, але стварыць паўнавартасную партыю да гэтага часу не паспеў фізічна.

Таму ў пачатку красавіка 2024 года Петэр Мадзьяр абвясціў, што ён і яго прыхільнікі будуць балатавацца ў парламент ад партыі «Павага і свабода» (венгерская абрэвіятура — TISZA), зарэгістраванай за чатыры гады да гэтага маргінальнай палітсілы, якую венгерскія СМІ называлі «партыяй двух чалавек».

Заснавалі яе сапраўды пажылыя прыяцелі з курортнага горада Эгер, а ўся актыўнасць «Цісы» да прыходу ў яе шэрагі Мадзьяра зводзілася да таго, што яе лідары раз'язджалі па краіне ў фургоне, размаляваным венгерскімі сцягамі, і выкладалі ў YouTube аматарскія відэа пра свае падарожжы.

Мадзьяр распавёў журналістам, што вёў перамовы з некалькімі партыямі, і немалаважным фактарам, які сыграў на карысць «Цісы», стала яе назва, якая мае, паводле яго слоў, «пазітыўнае і радаснае адценне ў венгерскай культуры і гісторыі».

Ціса для венграў — гэта не проста рака, гэта сістэмаўтваральная водная артэрыя іх дзяржавы, элемент нацыянальнай ідэнтычнасці накшталт Дняпра для ўкраінцаў ці Віслы для палякаў. У святле таго, што пасля 1920 года частка калісьці венгерскіх зямель, па якіх працякае Ціса, апынулася за межамі сучаснай дзяржавы, гэтая рака ў нейкай ступені стала сімвалам памяці, настальгіі па страчаным мінулым.

У любым выпадку, праз некалькі дзён пасля ўваходжання ў кіраўніцтва «Цісы» Мадзьяр абвясціў пра старт падбору каманды і пра пачатак вялікага перадвыбарчага тура па краіне.

Першыя выбары

Калі будапешцкія назіральнікі кажуць пра галоўны фактар поспеху Мадзьяра, яны, вядома, згадваюць пра банальную стомленасць венгерскага грамадства ад доўгіх гадоў кіравання Віктара Орбана. Але і некалькі гадоў таму Орбан быў па еўрапейскіх мерках ветэранам дзяржкіравання, аднак тады апазіцыя не магла навязаць яму барацьбу.

Мадзьяра, кажуць венгерскія эксперты, адрознівае працавітасць і ўпартасць. Галоўная «фішка» яго выбарчай кампаніі, што да цяперашніх парламенцкіх выбараў, што да выбараў у Еўрапарламент у 2024 годзе, — гэта зацяжны тур па гарадах і вёсках, падчас якога Мадзьяр мог праводзіць па чатыры-пяць, а то і шэсць сустрэч з выбаршчыкамі штодня.

У выпадку Мадзьяра гаворка ішла не толькі пра тое, каб прадэманстраваць блізкасць да простага народу. Валадаром душ абсалютнай большасці жыхароў венгерскай правінцыі ў палітычным сэнсе лічыўся Віктар Орбан, і Мадзьяр з паплечнікамі спачатку нават не былі ўпэўненыя, ці прыйдуць людзі ў невялікіх гарадах і вёсках на сустрэчу з чалавекам, які называе сябе апанентам дзеючага прэм'ера.

«І вось мы едзем у Д'юлу (горад з насельніцтвам каля 30 тысяч чалавек). Гэта павінна было быць першае выступленне ў межах нашага тура, і тут мне тэлефануе таварыш: ты не паверыш, тут каля замка сабралася каля тысячы людзей. Гэта было добрае пачуццё, скажу я вам», — распавядаў Мадзьяр пазней журналісту Бі-бі-сі Ніку Торпу.

Неад'емнымі атрыбутамі гэтых мітынгаў былі прамова Мадзьяра, адказы на спантанныя пытанні аўдыторыі, абавязковае фатаграфаванне з ахвотнымі. «Я думаю, што я чалавек, захаваны на самай вялікай колькасці сэлфі ў гісторыі Венгрыі», — казаў палітык у тым жа інтэрв'ю. І абавязковы «Вясновы вецер», які выконваўся ім разам з сотнямі прыхільнікаў на кожным мітынгу.

Кампанія абсалютна маргінальнай партыі, якую ўсяго толькі два месяцы практычна ў адзіночку вёў нікому не вядомы яшчэ некалькі месяцаў таму палітык, скончылася неверагодным поспехам. На чэрвеньскіх выбарах «Ціса» атрымала амаль 30% галасоў выбаршчыкаў і завяла ў Еўрапарламент семярых сваіх прадстаўнікоў на чале з самім Петэрам Мадзьярам.

Ужо тады стала зразумела, што «наступны прыпынак» «Цісы» — парламенцкія выбары-2026, а мэта, да якой будзе імкнуцца Мадзьяр, — пасада прэм'ер-міністра краіны.

Новая кампанія

Новы перадвыбарчы тур лідар «Цісы» пачаў яшчэ ў мінулым годзе. Дакладна гэтак жа праводзіў па некалькі сустрэч у дзень — часам у такіх глухіх месцах, куды не тое што еўрапарламентарыі, дэпутаты мясцовых саветаў не заўсёды заязджалі.

І зноў козырам Мадзьяра сталі выразна выбудаваныя спічы — максімум увагі эканамічным, сацыяльным, інфраструктурным праблемам, асаблівымі поспехамі ў вырашэнні якіх не можа пахваліцца Віктар Орбан.

Асаблівая ўвага — барацьбе з карупцыяй, тым больш што журналісцкія расследаванні апошняга часу даюць Мадзьяру вялікае поле для гульні супраць дзеючага прэм'ера. Максімальна шырокімі мазкамі — пра замежную палітыку, на якой пабудаваў сваю кампанію Віктар Орбан.

Погляды «Цісы» на будучы лад краіны сабраныя ва ўражлівага памеру — 240 старонак — перадвыбарчай праграме пад назвай «Асновы функцыянальнай і гуманнай Венгрыі». Прыхільнікі Мадзьяра называюць яе комплекснай стратэгіяй, якая дае адказы на практычна любое пытанне адносна палітыкі будучага ўрада, апаненты — жартуюць, што настолькі аб'ёмны і вадзяністы дакумент мог выйсці толькі «з-пад пяра» штучнага інтэлекту.

Тым не менш, у нейкай ступені парадаксальна, што самыя вялікія шанцы нанесці паражэнне Орбану — кансерватару, нацыяналісту, ідэйнаму паплечніку Дональда Трампа — атрымаў не ідэалагічны апанент цяперашняга венгерскага лідара, а выхадзец з яго ўласнай партыі, прыхільнік цалкам правых палітычных поглядаў.

Мадзьяр выступае за жорсткую міграцыйную палітыку, вельмі асцярожна выказваецца наконт правоў ЛГБТ-супольнасці, адным словам, у ідэалагічным плане пазіцыянуе сябе як носьбіт каштоўнасцяў таго сапраўднага «Фідэса», у які ён уступаў яшчэ ў 2002 годзе, а не таго, у што ператварыў гэтую партыю Віктар Орбан.

Пад цяперашнія выбары Мадзьяр прэзентаваў каманду, якая складаецца ў значнай ступені з выхадцаў з вялікага бізнэсу, — гэтыя людзі павінны скласці аснову будучага тэхнакратычнага ўрада Венгрыі.

Ва ўмовах татальнага дамінавання прапагандысцкіх СМІ на полі «традыцыйных» медыя Мадзьяр і яго прыхільнікі навязалі ўладзе барацьбу ў сацсетках — і, на думку будапешцкіх суразмоўцаў BBC, выйгралі гэтую сутычку ў каманды Орбана.

Але, вядома, галоўны фактар поспеху Мадзьяра — гэта надзея на змены, якую жывяць сотні тысяч яго суайчыннікаў. Адсюль — аб'яднанне вакол яго постаці прыхільнікаў самых розных ідэалогій і перакананняў, якія сыходзяцца часам толькі ў тым, што для далейшага развіцця Венгрыі жыццёва неабходна змяніць яе лідара, а там, маўляў, разбяромся. Адсюль — беспрэцэдэнтная ў палітычнай гісторыі краіны сетка «астравоў Цісы» — мясцовых ячэек валанцёраў, на якіх трымаецца кампанія Мадзьяра ў рэгіёнах.

Вядома, асобнае пытанне — наколькі рэальна правесці абяцаныя Мадзьярам фундаментальныя змены ўсіх сфер жыцця краіны.

Віктар Орбан за 16 гадоў кіравання літаральна забетанаваў палітычную сістэму Венгрыі.

Дакладна гэтак жа, дарэчы, адкрытым пытаннем застаецца і тое, ці спраўдзяцца надзеі Кіева на тое, што пасля прыходу да ўлады Петэра Мадзьяра ўкраінска-венгерскія адносіны выйдуць з цяперашняга глыбокага крызісу.

З аднаго боку, апытаныя будапешцкія эксперты кажуць, што ў сферы замежнай палітыкі прэм'ер Мадзьяр сканцэнтруецца на наладжванні адносін Будапешта з Бруселем, якія ладна сапсаваліся, і на вяртанні Венгрыі ў еўрапейскі палітычны мэйнстрым, які зараз палягае ў максімальнай падтрымцы Украіны.

Немалаважны тут і той факт, што Мадзьяр у 2024 годзе прыязджаў ва Украіну неўзабаве пасля расійскага ўдару па дзіцячай бальніцы «Ахматдыт» і нават сустрэўся з яе дырэктарам, наведваў Бучу і мемарыял загінулых абаронцаў Украіны.

З другога боку, венгерскае грамадства зараз празмерна накручана антыўкраінскай прапагандай, якую паставіў у аснову сваёй кампаніі Віктар Орбан, і гэта непазбежна павінен будзе прымаць пад увагу Петэр Мадзьяр.

«На пытанне пра тое, ці адмовіцца Венгрыя пад кіраўніцтвам Мадзьяра ад свайго вета на крэдыт ЕС (для Украіны) у памеры 90 мільярдаў еўра, крыніца, знаёмая з пазіцыяй «Цісы», адказала, што ў выніку гэта будзе залежаць ад грамадскай думкі», — напісала на днях выданне Politico.

«Нам з ім дзяцей не хрысціць»

Нарэшце, яшчэ адна рыса Петэра Мадзьяра, на якую звяртаюць увагу назіральнікі з Будапешта і з-за межаў Венгрыі, — яго «тэфлонавасць». Ніводнае абвінавачанне з ліку тых, якія ў велізарнай колькасці прадукуюцца ўладай, ніводная патэнцыйна скандальная сітуацыя, у якую яго заганяюць або ў якую ён трапляе па ўласнай волі, не ўплывае на яго рэйтынгі, не шкодзіць яму ў палітычным сэнсе.

«Улада называе яго здраднікам сваёй сям'і, сваёй партыі, сваёй радзімы. На яго гэта ніяк не дзейнічае», — кажа адзін з нашых суразмоўцаў.

Улада нават спрабавала адкрыць супраць яго крымінальную справу. У чэрвені 2024 года, неўзабаве пасля трыумфальных выбараў у Еўрапарламент, у адным з начных клубаў Будапешта Мадзьяр — верагодна, будучы выпіўшы — адабраў тэлефон у чалавека, які спрабаваў зняць, як ён танцуе, і выкінуў яго ў Дунай.

Генпракурор Венгрыі тады пачаў працэдуру прыцягнення Мадзьяра да адказнасці, сам палітык заявіў, што лепш бы праваахоўнікі так аператыўна і настойліва расследавалі справы пра карупцыю прадстаўнікоў улады.

У выніку Еўрапарламент адмовіўся пазбаўляць Мадзьяра дэпутацкага імунітэту, і патэнцыйная справа супраць яго скончылася нічым.

Па ўсёй бачнасці, і пасля гэтага спробы ўлады «дастаць» Мадзьяра не спыніліся. У лютым гэтага года ён папярэдзіў сваіх прыхільнікаў, што ўлада рыхтуе супраць яго «паклёпніцкую аперацыю ў расійскім стылі» — публікацыю «інтымнага моманту» Мадзьяра з яго былой дзяўчынай. «Так, я 45‑гадовы мужчына, у мяне ёсць сэксуальнае жыццё», — напісаў ён тады ў сацсетцы Х. Аднак да публікацыі «анансаванага» Мадзьярам відэа справа тады так і не дайшла.

Зрэшты, папрокаў да Мадзьяра хапае і не толькі з боку лагера Орбана. Адзін з былых супрацоўнікаў Мадзьяра называе яго ўпартым. Мэр горада Ходмезёвашархей Петэр Маркі-Зай, які безвынікова ўзначальваў аб'яднаную апазіцыю на парламенцкіх выбарах 2022 года, апісвае яго як ганарыстага і эгаістычнага.

Прадпрымальнік Дэжа Фаркаш, былы паплечнік Мадзьяра, які пачынаў разам з ім партыйнае будаўніцтва «Цісы», а пазней адышоў ад спраў, скардзіўся Politico на тое, што культура стартапа, з якой пачынала яго каманда, ператвараецца ў таксічную атмасферу, якая ўсё больш нагадвае «Фідэс», з якога выйшаў Мадзьяр.

Нарэшце, ужо зараз назіральнікі адзначаюць, а Мадзьяр вельмі выбарачна камунікуе са СМІ, забараніў даваць інтэрв'ю ўсім членам сваёй каманды — толькі некаторым з іх дазволена даваць лаканічныя каментары журналістам.

З іншага боку, «нам з ім не жаніцца», кажа выданню Politico Петэр Маркі-Зай.

«Нам проста патрэбны нехта, хто пакіне Орбана ў мінулым», — рэзюмуе ён.

• 12
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0