«Забойца Вікіпедыі» ад Ілана Маска ўсё? Grokipedia перастала абнаўляцца
Чарговая спроба замяніць жывы чалавечы інтэлект на машынныя алгарытмы, выглядае, скончылася нічым. Распіяраны праект, які павінен быў канчаткова знішчыць традыцыйныя энцыклапедыі, сам апынуўся ў глыбокай коме.
Выданне The Verge апублікавала вынікі даследавання аналітычнага партала Lawfare, звярнуў увагу тэлеграм-канал «Bel-Geek.com — Тэхналогіі і Навука». Лічбы сведчаць пра канцэптуальны крызіс анлайн-энцыклапедыі Grokipedia ад кампаніі xAI, якая цалкам згенераваная штучным інтэлектам — яна не абнаўлялася з 24 красавіка гэтага года. Праект, які сам Ілан Маск самаўпэўнена называў «масавым паляпшэннем» у параўнанні з класічнай Вікіпедыяй, быў закінуты сваімі ж стваральнікамі.
Гісторыя платформы пачыналася з тыповым для Крамянёвай даліны размахам. У кастрычніку 2025 года стартавала першая версія, куды штучны інтэлект адным махам загрузіў 885 тысяч артыкулаў. Ужо праз месяц, пасля выхаду версіі 0.2, база разраслася да шасці мільёнаў тэкстаў. Алгарытмы выканалі сваю першапачатковую задачу — стварылі ілюзію бязмежнай энцыклапедыі, канкурэнтнай з англійскай Вікіпедыяй. Але механізм самаабслугоўвання і напаўнення даў збой.
Даследчыкі з Lawfare прааналізавалі больш за 34 тысячы старонак Grokipedia, на якіх карыстальнікі пакінулі звыш 225 тысяч прапаноў па выпраўленні памылак. Вынік маніторынгу аказаўся нулявым: за апошнія тры месяцы машынная сістэма не прыняла і не адхіліла ніводнай праўкі. Спецыяльны раздзел сайта сёння паведамляе пра адсутнасць актуальных рэдагаванняў.
Фундаментальная хіба ў падыходзе тэхнакратаў да кіравання ведамі была ў жаданні замяніць тысячы матываваных рэдактараў-валанцёраў адным бяздушным алгарытмам. Ідэя была цудоўнай толькі на ўзроўні канцэпцыі, на практыцы ж высветлілася, што анлайн-энцыклапедыя патрабуе пастаяннай мадэрацыі.
Карыстальнікі сацыяльных сетак ужо называюць праект мёртвым, а сам заснавальнік кампаніі не згадваў сваё стварэнне аж з лютага.
Эксперымент са стварэннем цалкам аўтаномнай машыннай энцыклапедыі паказаў яе няздольнасць да самастойнага развіцця без сістэмнага чалавечага кантролю. Традыцыйная мадэль Вікіпедыі, заснаваная на калектыўнай мадэрацыі і пастаянным абнаўленні жывымі рэдактарамі, пакуль застаецца адзіным працоўным інструментам для падтрымання актуальнасці глабальных баз ведаў.
Каментары
асабліва віншую вікіпедыстаў. Жыццё гэтым разам перамагло!