Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці
Праз экстрэмальную засуху і падзенне ўзроўню вады ў Дунаі на поўначы Балгарыі на паверхні з'явіліся рэшткі манументальнага моста, пабудаванага ў IV стагоддзі. Археолагі выкарысталі гэты перыяд для дэталёвага картаграфавання і ацэнкі стану аднаго з наймаштабнейшых інжынерных збудаванняў старажытнасці.
Анамальная спякота ў Еўропе ўлетку 2026 года прывяла да крытычнага зніжэння ўзроўню буйных рэк. Як перадавала агенцтва Reuters, каля балгарскай вёскі Гіген з-пад вады паказаліся каменныя апоры моста Канстанціна. Супрацоўнікі Рэгіянальнага гістарычнага музея ў Плевене пад кіраўніцтвам даследчыка Паўла Папова правялі аэрафотаздымку аб'екта з дапамогай дронаў. Гэта дазволіла навукоўцам задакументаваць бачныя элементы падмуркаў у іх рэальным асяроддзі і зафіксаваць лінію пераправы.
Урачыста адкрыты 5 ліпеня 328 года пры асабістай прысутнасці імператара Канстанціна Вялікага, мост злучаў антычны горад Улпія Эскус (каля сучаснай балгарскай вёскі Гіген) з крэпасцю Суцыдава (тэрыторыя сучаснага румынскага горада Карабія).
Агульная даўжыня пераправы складала 2434 метры, з якіх 1137 метраў праходзілі непасрэдна над рэчышчам Дуная. На масіўных мураваных апорах мацавалася драўляная платформа шырынёй 5,7 метра, якая знаходзілася на вышыні 10 метраў над вадой.
На абодвух канцах моста размяшчаліся апорныя слупы, што выконвалі ролю брамы. Архітэктарам збудавання даследчыкі называюць рымскага інжынера Тэафіла Патрыцыя, які натхняўся больш раннім мостам Траяна.
Будаўніцтва найдаўжэйшага рачнога моста антычнасці было задакументавана на спецыяльных бронзавых медальёнах, адчаканеных у Рыме ў 328 годзе. У свеце вядомыя толькі дзве копіі гэтага медальёна дыяметрам 37,5 міліметра, адна з якіх захоўваецца ў венскім Музеі гісторыі мастацтваў. На аверсе змешчаны бюст імператара з надпісам CONSTANTI-NVS MAX AVG. На рэверсе дэталёва адлюстраваны трохарачны каменны мост з дазорнай вежай, па якім крочыць імператар з трафеямі ў суправаджэнні багіні Вікторыі, фігура ўкленчанага варвара і бог ракі Данувій (з надпісам DANVBIVS).
Мост функцыянаваў усяго каля чатырох дзесяцігоддзяў. Даследчыкі мяркуюць, што драўляная надбудова была знішчана да 376 года, калі готы перасякалі Дунай, рымскі гісторык Аміян Марцэлін ужо не згадваў пераправу, або каля 367 года, калі імператар Валент падчас ваеннай кампаніі быў вымушаны выкарыстоўваць пантонны мост з лодак каля Канстантыяны Дафнэ. Пры гэтым мураваныя апоры працягвалі фіксавацца картографамі аж да XVIII стагоддзя.
Акрамя антычнага моста, рэкорднае зніжэнне ўзроўню вады агаліла шэраг іншых гістарычных аб'ектаў. У Сербіі каля Прахава на паверхні з'явіліся рэшткі дзясяткаў нямецкіх ваенных караблёў, затопленых у 1944 годзе пры адступленні нацысцкіх войскаў, што стварыла перашкоды для рачнога трафіку. У Будапешце вада адкрыла металічныя канструкцыі моста Франца Іосіфа, знішчанага ў 1945 годзе, а таксама астанкі салдат вермахта і ваеннага матацыкла. Каля венгерскага вострава Салкі археолагі знайшлі частку рымскага алтара, прысвечанага Юпітэру, у славацкім Вірце — марскую міну, у Вышаградзе — сярэднявечны снарад для катапульты, а ў балгарскім Русе — косткі і біўні мамантаў ледніковага перыяду.
Каментары
https://www.unian.ua/pogoda/news/rekordnu-posuhu-v-ugorshchini-sprichinili-ne-zmini-klimatu-a-sami-lyudi-13476525.html