Калісьці абыгрывалі БАТЭ, а цяпер гуляюць без заробкаў. Як жывуць «Крумкачы»
Зараз каманда змагаецца, каб прабіцца ў першую лігу (другі дывізіён).

Ці можна захаваць футбольны клуб, калі ў яго няма вялікіх грошай, прафесійных кантрактаў і матчаў з грандамі? Мяркуючы па гісторыі «Крумкачоў», цалкам. Яшчэ дзесяць гадоў таму «вароны» здзіўлялі беларускі футбол перамогамі над БАТЭ і «Шахцёрам», а цяпер выступаюць у Другой лізе (трэцім дывізіёне) і існуюць шмат у чым дзякуючы энтузіязму гульцоў і заўзятараў.
Журналісты Onliner.by пабывалі на хатнім матчы каманды, даведаліся, колькі каштуе ўтрымліваць аматарскі клуб, і пазнаёміліся з людзьмі, для якіх «Крумкачы» даўно сталі нечым большым, чым проста футбол.
У нашым выпадку, як і ў многіх іншых гісторыях з нулявых, усё вырашыў інтэрнэт. Цяпер форумы паступова адыходзяць у забыццё, а калісьці яны былі важнай часткай жыцця: там знаёміліся, сябравалі, сварыліся і нават круцілі раманы. А ўдзельнікі форуму папулярнай спартыўнай газеты «Прэсбол» і зусім стваралі футбольныя каманды. Так з'явіліся «Крумкачы», ля вытокаў якіх стаялі Дзяніс Шунто, Васіль Глезаў і Улад Маяроўскі.
З чаго ўсё пачыналася
— На форуме «Прэсбола» калісьці з'явілася ініцыятыва праводзіць турніры сярод футбольных заўзятараў, — успамінае заснавальнік клуба Уладзіслаў Маяроўскі. — Усяго іх было шэсць, і кожны раз мы збіраліся ў новым горадзе. Там і пазнаёміліся, здружыліся, пачалі мець зносіны.
А потым узнікла ідэя: чаму б камандзе Дзяніса, якая да гэтага ўдзельнічала ў аматарскіх турнірах, не заявіцца ў Другую лігу? Унёсак быў невялікі, а ўзровень спаборніцтваў — ужо цікавейшы. Так усё і закруцілася.
Першапачаткова галоўнай рухаючай сілай быў Дзяніс, а я дапамагаў з арганізацыйнымі пытаннямі, ліцэнзаваннем і бухгалтэрыяй. Першы год каманду фінансаваў Дзяніс, затым падключыўся Васіль Глезаў. А калі мы выходзілі ў вышэйшую лігу, я займаўся пошукам партнёраў. Так удалося прыцягнуць «Крыніцу».
— Не здавалася, што гэта авантура?
— Дык гэта і была авантура! Але Васіль і Дзяніс настолькі загарэліся ідэяй, што заразілі гэтым энтузіязмам і мяне.
— Не ведаеце, ці цікавіцца Дзяніс камандай цяпер?
— Паняцця не маю, мы не маем зносін. Пасля рэзананснай гісторыі са звальненнем трэнера Аляксея Кучука нашы шляхі разышліся. З таго часу мы ні разу не размаўлялі.
— Цяперашняя каманда цікавая вам перш за ўсё з пункту гледжання выніку? Ці «Крумкачы» для вас ужо нешта большае — супольнасць, што склалася?
— Раней заўзятараў было больш. Мы былі на слыху, актыўна займаліся маркетынгам і піярам. З часам многія прыхільнікі сышлі, і цяпер даводзіцца заваёўваць увагу новых. Але цяперашняя каманда цікавая мне тым, што яна маладая, заводная, задорная, гуляе ў добры футбол. Трэнеры мне таксама імпануюць. Цікава назіраць за развіццём клуба.
— Ці верыце, што «Крумкачы» яшчэ вернуцца ў Вышэйшую лігу?
— Я не то каб веру — я проста пра гэта не думаю. У нас была задача захаваць каманду — мы яе захавалі. Захаваць заўзятараў таксама атрымалася. Зразумела, што ўдзел у Першай лізе ўпіраецца ў фінансы. Цяпер наша задача — заваяваць права на павышэнне па спартыўным прынцыпе, а далей будзем глядзець.
Спачатку каманда ўдзельнічала ў аматарскіх турнірах, а затым заявілася ў Другую лігу — і панеслася. У 2014‑м «крумкі» прабіліся ў Першую лігу, а яшчэ праз год пад кіраўніцтвам Алега Дулуба заляцелі ў Вышэйшую.
Праўда, правялі там усяго два сезоны, але запомніліся надоўга — класнымі матчдэямі (не толькі матч, але і атмасфера вакол гульні, конкурсы, праца з заўзятарамі і г.д. — НН), яркай формай, незвычайнымі заўзятарамі і, вядома, нечаканымі вынікамі. За гэты час клуб паспеў абыграць грандаў беларускага футбола: і БАТЭ, і мінскае «Дынама», і «Шахцёр».
Але прыгожая гісторыя працягвалася нядоўга: з 2022 года каманда пастаянна выступае ў трэцім дывізіёне. У 2019 годзе пасля канфлікту праект пакінуў адзін з яго заснавальнікаў Дзяніс Шунто. З 2022‑га клуб выступае ў трэцім дывізіёне.
«У нас аматарская каманда — усе недзе вучацца ці працуюць»

На невялікім стадыёне «Груганы», што згубіўся сярод заводаў на паўднёвай ускраіне сталіцы, сустракае дырэктар «Крумкачоў» Алег Давідовіч. Ён прыкметна ўсхваляваны і задуменны: усе думкі — пра будучы матч. На гульні плэй-оф «Нёман-2» прыцягнуў футбалістаў асноўнай каманды. Рэгламент гэта дапускае, аднак у кіраўніцтва «Крумкачоў» такі падыход выклікае пытанні з пункту гледжання спартыўнай справядлівасці.
Да таго ж, па словах суразмоўцы, гродзенцы праз федэрацыю дабіліся пераносу першага матчу, які павінны былі правесці ў гасцях.
— Ніколі не любіў і не люблю закулісныя гульні. Усё павінна вырашацца на футбольным полі, у справядлівай барацьбе. Гульцоў жа таксама нервуе такая сітуацыя. Але я веру, што мы можам перамагаць і праходзіць далей, — кажа Давідовіч.
У «Крумкачы» Алег прыйшоў у 2018 годзе, пасля знаёмства з Дзянісам Шунто і Уладам Маяроўскім. Да гэтага займаўся бізнесам, але на прапанову паспрабаваць сябе ў футболе пагадзіўся. Як бачым, затрымаўся надоўга.

Праўда, з таго часу многае змянілася: калі раней каманда была прафесійнай, то цяпер — цалкам аматарская. За яе выступаюць пераважна маладыя хлопцы. Сярод больш вопытных футбалістаў — гуляючы трэнер Сяргей Казека і Андрэй Хачатуран, які перайшоў у «Крумкачы» гэтым летам.
— У нас маладая каманда з пісьменным трэнерскім штабам на чале з Уладзімірам Бушмам. На мой погляд, ён найлепшы трэнер ва ўсёй Другой лізе. Трэніровачны працэс выбудаваны якасна: хлопцы займаюцца па чатыры-пяць разоў на тыдзень. Я бачу, як трэнеры даносяць свае патрабаванні да футбалістаў, а тыя іх выконваюць. Паміж імі поўнае ўзаемаразуменне. Вельмі прыемна назіраць, як нашы гульцы растуць і пераходзяць у каманды рангам вышэй. Напрыклад, Ілля Зайцаў і Глеб Крыўцоў зараз выступаюць за «Астравец», Вячаслаў Папава — за «Слуцк», а нігерыец Эбука Ннэдзі гэтым летам перабраўся ў клуб вышэйшай лігі Таджыкістана.
— У вас жа ёсць яшчэ адзін экзатычны легіянер — наш стары знаёмы японец Касуке Намеката.
— Так, ён зараз вучыцца на пятым курсе Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. Але пасля заканчэння вучобы збіраецца вярнуцца дадому, у Японію, і там працягнуць шукаць сябе ў футболе.
Алег Давідовіч расказвае, што ні футбалісты, ні трэнерскі штаб грошай за сваю працу не атрымліваюць, усё трымаецца выключна на энтузіязме. Пры гэтым, па словах дырэктара, хлопцы выдатна разумеюць сітуацыю.
— Усе недзе вучацца ці працуюць. Хтосьці, напрыклад, у БДПУ ці БДУФКу. Трэнеры пераважна працуюць у футбольнай школе «Груганы», а футбалісты занятыя ў самых розных сферах. Напрыклад, Януш Ладуцька — адміністратар у загарадным клубе «Пціч», брамнік Арсеній Кудзін прадае машыны ў аўтасалоне, а Аляксей Баранаў працуе ў IT.
— Колькі грошай трэба, каб «Крумкачы» маглі нармальна існаваць?
— Для Другой лігі дастаткова 60 тысяч рублёў на сезон. У гэтую суму ўваходзяць арэнда стадыёна, аплата дзяжурства хуткай дапамогі, харчаванне футбалістаў і выдаткі на выезды. Арганізацыя аднаго хатняга матчу абыходзіцца нам прыкладна ў 700 рублёў.
Нешта ўдаецца і зарабляць: на матчах валанцёры прадаюць білеты па 6 рублёў і клубны мерч. Так што частку выдаткаў атрымліваецца адбіць. У каманды ёсць некалькі спонсараў, але называць іх імёны я б не хацеў.

Галоўнай рухаючай сілай каманды Алег называе заўзятараў. За гады існавання ў «варонаў» сфарміравалася свая фан-база. Людзі ездзяць за «Крумкачамі» па ўсёй краіне, дапамагаюць з арганізацыяй матчаў і запаўняюць трыбуны так, як не заўсёды ўдаецца нават клубам Вышэйшай лігі. Напрыклад, на нядаўнюю гульню з «Мёрамі» прыйшло 550 чалавек — ФК «Мінск» пра такую аўдыторыю можа толькі марыць.
Але калі «Крумкачы» праб'юцца ў Першую лігу, выдаткі істотна вырастуць. Заўзятары ўжо абвясцілі збор сродкаў на заявачны ўзнос і сабралі крыху больш за 600 рублёў з неабходных 5000.
— Яны спадзяюцца на павышэнне і хочуць дапамагчы клубу знайсці фінансаванне. Заўзятары заўсёды побач, пастаянна нас падтрымліваюць. І каманда існуе для іх. Які сэнс гуляць, калі ў цябе няма гледачоў?
— А наколькі цяжка цягнуць гэтую лямку?
— У Другой лізе мы яшчэ больш-менш спраўляемся, а вось для Першай патрэбны зусім іншыя грошы — парадку $150 тыс. Знайсці такую суму вельмі складана. Кожны год спрабуем, пакуль не атрымліваецца, але працягваем шукаць варыянты.
— Сітуацыя няпростая. Што ж тады матывуе вас працягваць?
— Тое, што адбываецца на нашых хатніх матчах і выездах, — яднанне заўзятараў і каманды. Калі назіраеш за гэтым, знаходзіш унутраныя рэзервы.
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх
«Да лейтэнанта прыехала маладая жонка, пабачыла, што адбываецца ў зоне, і застрэлілася». Выйшла заключная частка ўспамінаў Рыгора Бярозкіна пра ГУЛАГ і савецкі Мінск
Каментары