У Брэсцкай крэпасці збіраюцца аднавіць мост на Пагранічны востраў. Так будзе прасцей турыстам
У Брэсце ўлады зноў разглядаюць магчымасць аднавіць гістарычны мост, які калісьці злучаў Тэрэспальскую браму Брэсцкай крэпасці з Пагранічным востравам. Ідэя ў тым, каб зрабіць востраў больш даступным для турыстаў і ўключыць яго ў паўнавартасны маршрут па тэрыторыі крэпасці, піша выданне BG.Media.
Сёння наведвальнікі трапляюць на Пагранічны востраў па іншым падвесным мосце. Ён злучае Тэрэспальскае ўмацаванне з Валынскім і знаходзіцца ў паўднёвай частцы вострава. У 2024 годзе гэту пераправу рэканструявалі: замянілі зношаныя элементы, умацавалі падвесныя тросы і абнавілі пакрыццё.
Аднак улады хочуць вярнуць яшчэ адзін, непасрэдны маршрут ад Тэрэспальскай брамы. Старшыня Брэсцкага гарвыканкама Сяргей Лабадзінскі мяркуе, што Пагранічны востраў незаслужана застаецца па-за асноўнымі турыстычнымі маршрутамі. Большасць наведвальнікаў добра ведае цэнтральную частку мемарыяльнага комплексу, але гістарычная тэрыторыя Брэсцкай крэпасці значна большая. Цяпер работы вядуцца таксама на Кобрынскім і Валынскім умацаваннях.
Новы мост плануюць не проста пабудаваць, а аднавіць паводле гістарычных матэрыялаў. Захаваліся чарцяжы старой пераправы. У XIX стагоддзі паміж асобнымі часткамі Брэсцкай крэпасці існавалі чатыры масты. Мост каля Тэрэспальскай брамы быў падвесным, зробленым з дроту, і меў дэкаратыўныя чыгунныя элементы, у тым ліку маскароны ў выглядзе львіных галоў.
Некаторыя дэталі старой канструкцыі знайшлі археолагі. У 1995 годзе яны выявілі некалькі дэкаратыўных элементаў, якія цяпер захоўваюцца ў Музеі абароны Брэсцкай крэпасці. Падчас археалагічных работ каля Тэрэспальскай брамы ў 2011 годзе знайшлі і іншыя металічныя часткі моста.
Старая пераправа перажыла баявыя дзеянні 1941 года, але летам 1944 года пры адступленні нямецкія войскі яе знішчылі. Пасля гэтага мост паміж Тэрэспальскай брамай і востравам больш не аднаўлялі.
Пагранічны востраў мае плошчу каля 46 гектараў. Гэта былое Тэрэспальскае ўмацаванне Брэсцкай крэпасці, пабудаванае ў 1830— 1840‑х гадах для абароны Цытадэлі з захаду. Востраў знаходзіцца на заходнім, левым беразе Буга, а па канале вакол яго праходзіць дзяржаўная мяжа Беларусі і Польшчы. Фактычна гэта адзіная тэрыторыя Беларусі на гэтым баку Буга.
Доўгі час востраў быў цалкам закрыты для звычайных наведвальнікаў. Яго адкрыццё для арганізаваных турыстаў пачалося пасля прыняцця адпаведнага рашэння ў 2011 годзе. Першыя экскурсіі сталі праводзіць з 2013 года, калі для наведвальнікаў абсталявалі пераправу і частку тэрыторыі.
Дзякуючы працяглай закрыццю на выспе захавалася шмат гістарычных аб’ектаў. Тут знаходзяцца парахавыя сутарэнні, казематы ўнутры земляных валоў, рэшткі казармаў, розныя фартыфікацыйныя збудаванні, старая лазня і іншыя пабудовы XIX — першай паловы XX стагоддзя. Усяго турысты могуць убачыць больш за 30 значных аб’ектаў.
Асобнае месца ў гісторыі вострава займаюць падзеі чэрвеня 1941 года. Тэрэспальскае ўмацаванне стала адным з першых участкаў Брэсцкай крэпасці, на які абрынуўся нямецкі наступ. Тут абараняліся савецкія памежнікі і вайскоўцы, а супраціў працягваўся да 30 чэрвеня.
На тэрыторыі таксама захаваліся сляды баёў, абарончыя збудаванні і аб’екты, звязаныя з больш познімі этапамі гісторыі крэпасці. Напярэдадні нямецка-савецкай вайны тут пачалі будаваць доты, якія ўваходзілі ў так званую лінію Молатава.
Цікавы востраў і сваімі краявідамі. З яго адкрываецца незвычайны від на Тэрэспальскую браму з боку Буга. Менавіта адсюль добра бачна месца, дзе калісьці праходзіў гістарычны мост.
Нягледзячы на тое што Пагранічны востраў ужо адкрыты для арганізаваных экскурсій, свабодна прыйсці туды нельга. Ён па-ранейшаму знаходзіцца ў памежнай зоне, таму наведванне неабходна загадзя ўзгадняць і арганізоўваць групамі. Падчас экскурсіі наведвальнікі праходзяць памежны кантроль, таму абавязкова трэба мець пры сабе арыгінал пашпарта.
Экскурсія на востраў доўжыцца каля дзвюх гадзін. Яе можна заказаць праз мемарыяльны комплекс або турыстычныя кампаніі. Заяўку неабходна падаваць загадзя, паколькі наведванне патрабуе ўзгаднення. Для дзяцей да дзевяці гадоў удзел у такіх групавых экскурсіях не прадугледжаны.
Такім чынам, пакуль гаворка ідзе не пра свабодны доступ на Пагранічны востраў, а толькі пра паляпшэнне ўмоў для арганізаваных турыстаў. Аднаўленне гістарычнага моста дазволіла б стварыць непасрэдны пешаходны маршрут ад Тэрэспальскай брамы праз Буг да вострава і зрабіць гэтую частку Брэсцкай крэпасці больш заўважнай для наведвальнікаў.
З'явіўся сусветны інтэрактыўны сэрвіс аб замках, палацах і крэпасцях. Беларускія там таксама ёсць
У Беларусі зацвердзілі правілы эвакуацыі каштоўнасцяў на выпадак вайны: цэглу з Брэсцкай крэпасці з надпісамі будуць ратаваць перш за карціны Шагала і Суціна
У Брэсце адкрылі мурал «Партызаны Брэстчыны». Гэта ўжо чацвёрты падобны аб'ект у горадзе
«Што твораць?» Жыхары Брэста ў шоку ад ландшафтных пераўтварэнняў у цытадэлі
Цяпер чытаюць
У Быхаве паставілі выродлівы помнік жанчыне. Разам са скульптурай у Касцюковічах ён можа стаць сімвалам культурнай дэградацыі Беларусі пры Лукашэнку23
Каментары