«Jak tolki dyktatury sutykajucca z realnaj siłaj, jany chutka cierpiać parazu»

Paraleli pamiž Biełaruśsiu i Vieniesuełaj

Davoli pakazalna, što padziei ŭ dalokaj Vieniesuele mocna ŭzbudzili biełaruskuju supolnaść — jak ułady, tak i ich apanientaŭ. I heta nie vypadkova, bo vielmi ŭžo prazrystyja paraleli ŭźnikajuć. Situacyja ŭ Biełarusi i Vieniesuele davoli padobnaja. I tam i tam isnavali dyktatarskija režymy, jakija atrymali elektaralnyja parazy i ŭtrymlivali ŭładu z dapamohaj siły nasupierak voli naroda. U abodvuch krainach adbyvalisia palityčnyja represii, masavaja emihracyja.

Hetamu spadarožničała ahresiŭnaja antyamierykanskaja, antyzachodniaja rytoryka. Nikałas Madura abviaściŭ narodnyja pratesty sprobaj ZŠA ažyćciavić dziaržaŭny pieravarot. Jak heta padobna na toje, jak Alaksandr Łukašenka tłumačyć padziei 2020 hoda. Abodva režymy aryjentavalisia na Rasiju, Kitaj, prytrymlivalisia kursu na stvareńnie antyzachodniaha «internacyjanału», sajuźničali ź Iranam, Kubaj, siabravali miž saboj.

Ale jość i adroźnieńnie. Režym Madura davioŭ krainu da sacyjalna-ekanamičnaha kałapsu. Jon nie ŭ stanie vykonvać elemientarnyja dziaržaŭnyja funkcyi dla padtrymańnia žyćciadziejnaści hramadstva. Kraina z najbolšymi ŭ śviecie zapasami nafty apynułasia ŭ stanie razvału ekanomiki, inflacyi ŭ miljon pracentaŭ, deficytu tavaraŭ pieršaj nieabchodnaści, hoładu, vielizarnych čerhaŭ u kramach, kartkavaj sistemy (navat tualetnaja papiera raźmiarkoŭvałasia pa kartkach), rehularnych rabavańniaŭ i maštabnaj złačynnaści. Kala 8 miljonaŭ čałaviek źbiehli z krainy paśla 2014 hoda (nasielnictva Vieniesueły ŭ 2023 hodzie — 30 młn čałaviek. — «Radyjo Svaboda»), što źjaŭlajecca adnym z najbujniejšych mihracyjnych kryzisaŭ u śviecie.

Tym nie mienš, navat na hetym fonie režym Madura vyjaviŭ nievierahodnuju palityčnuju vyžyvalnaść. Častkova tamu, što zajmaŭsia handlem narkotykami.

Šmatpalarny biesparadak i prava mocnaha

U hetaj vajskovaj apieracyi ZŠA suprać Vieniesueły šmat aśpiektaŭ. Jana daje padstavu vyvieści niekalki važnych urokaŭ.

Kali pačałasia ahresija Rasii suprać Ukrainy, praciŭniki Zachadu radavalisia, što, maŭlaŭ, skončyłasia epocha zachodniaha daminavańnia, ciapier zamiest adnapalarnaha śvietu źjaviŭsia šmatpalarny paradak.

Adnak realnaść akazałasia krychu inšaj. Na źmienu adnapalarnamu paradku źjaviŭsia nie šmatpalarny paradak, jak mierkavałasia, a šmatpalarny biesparadak.

Niekatoryja ekśpierty praročyli, što rasijskaja ahresija adčyniaje skryniu Pandory. Zamiest mižnarodnaha prava, «paradku, zasnavanaha na praviłach», pačynaje dziejničać prava mocnaha. Ciapier amal «usio dazvolena».

Apošnija padziei vakoł Vieniesueły stali hučnym recham rasijska-ŭkrainskaj kanfrantacyi. Kali ŭžo pačałasia vajna biez pravił, ZŠA pakazali ŭsim svaim praciŭnikam, što možna i tak.

Čamu mižnarodnaja lehitymnaść maje značeńnie

Hałoŭnym abhruntavańniem svajoj apieracyi ZŠA zrabili abvinavačańnie režymu Madura ŭ pastaŭkach narkotykaŭ u ZŠA. Ale nie tolki. Važnym matyvam stali zakidy na adras vieniesuelskich uładaŭ u dyktatarstvie. Donald Tramp kazaŭ, što tamtejšy režym niespraviadlivy «ŭ adnosinach da ŭłasnaha narodu». Viadoma, što padčas zadušeńnia pratestaŭ tolki apošnimi hadami tam zahinuła šmat ludziej.

I voś tut raptam na pavierchniu vychodzić takaja, na pieršy pohlad, efiemiernaja katehoryja, jak mižnarodnaja lehitymnaść. Źviartaje na siabie ŭvahu, što dziaržsakratar ZŠA Marka Rubia padzialiŭsia svaim tvitam paŭhadovaj daŭniny, u jakim zajaŭlaŭ, što ZŠA nie ličać Madura lehitymnym kiraŭnikom dziaržavy: «Jon — kiraŭnik narkakartelu, jaki zachapiŭ krainu».

Ciapier amierykancy kažuć: my zachapili nie zakonnaha prezidenta Vieniesueły, a ŭzurpatara, da taho ž kiraŭnika narkakartelu.

Što ŭ suchoj rešcie? Apošnimi hadami dyktatury ŭ baraćbie z demakratyjaj demanstravali siłu. I davoli paśpiachova.

Voś narešcie i demakratyja pakazała siłu. Dniami Tramp papiaredziŭ kiraŭnictva Irana, što kali tamtejšyja ŭłady pačnuć masava rasstrelvać ludziej, to ZŠA mohuć umiašacca.

Apieracyja suprać Madura nadała važkaść hetamu papiaredžańniu. Dyktataram usiaho śvietu pakazali, što ź imi možna abyścisia i tak.

3 studzienia Donald Tramp apublikavaŭ u sacsietcy Truth Social pieršaje fota zatrymanaha Nikałasa Madura na borcie amierykanskaha avijanosca.

Uraźlivaść dyktatur

U čysta techničnym płanie amierykanskija vajskoŭcy prademanstravali vysokuju efiektyŭnaść. Zachapili i vyvieźli dyktatara sa stalicy Vieniesueły praktyčna biez boju, jak na treniroŭcy. Asabliva na fonie rasijskaj ahresii suprać Ukrainy, jakaja zahrazła na čatyry hady. Jość z čym paraŭnoŭvać.

Historyja z zachopam Madura ŭ čarhovy raz pakazała: jak tolki dyktatury sutykajucca z realnaj siłaj, jany chutka cierpiać parazu, amal nie akazvajuć supracivu. Jany mocnyja tolki ŭ vajnie ź biazzbrojnym narodam.

I dzie byli vojski, šmatlikija śpiecsłužby Madura? Kudy padziełasia jaho bližejšaje atačeńnie? Usio razvaliłasia, jak kartačny damok.

Tak časta adbyvajecca z dyktatarskimi režymami, moc jakich čysta vonkavaja, hruntujecca na blefie. Naprykład, u 2003 hodzie vojska irakskaha dyktatara Sadama Chusejna naličvała sotni tysiač vajskoŭcaŭ, ale zdałosia siłam mižnarodnaj kaalicyi na čale z ZŠA praktyčna biez boju.

Vielmi darečy pytańnie: dzie padzielisia sajuźniki režymu Madura? Čamu nie ŭmiašalisia Rasija, Kitaj, jakija pastaŭlali tudy zbroju? Darečy, i Biełaruś pradavała Vieniesuele srodki supraćpavietranaj abarony.

Možna ŭzhadać, što letaś Rasija pakinuła na volu losu režym Bašara Asada ŭ Siryi, nie dapamahła svajmu chaŭruśniku Iranu padčas niadaŭniaj vajny hetaj krainy ź Izrailem i ZŠA. I ci pryjdzie Maskva na dapamohu režymu Łukašenki ŭ niejkaj krytyčnaj situacyi?

«Nie hulajcie ŭ hulni z Trampam»

Donald Tramp uzhadaŭ jašče adnu kryŭdu na režym Čaviesa—Madura. Toj vyhnaŭ amierykanskija naftavyja kampanii ź vieniesuelskaha rynku. Faktyčna biznes ZŠA tam «kinuli».

I tut źjaŭlajucca cikavyja paraleli. Padčas niadaŭnich pieramoŭ sa śpiecpasłańnikam Trampa Džonam Koŭłam Łukašenka prapanavaŭ amierykancam uvajści akcyjanierami ŭ kampaniju «Nietry Niežyn», jakaja zajmajecca zdabyčaj kaliju. Za apošnija 30 hadoŭ nazapašana vialikaja praktyka, jak isny režym «raźbiraŭsia» z zamiežnymi kampanijami, kolki ź ich biełaruskija ŭłady «kinuli». Kali amierykancy pahodziacca z prapanovaj adnosna kaliju, to tut moža zaviazvacca kanfliktny vuzieł. U što heta moža vylicca, pakazvajuć apošnija padziei ŭ amierykana-vieniesuelskich adnosinach.

Dziaržsakratar ZŠA Marka Rubia prapanavaŭ zafiksavać jašče adzin urok z amierykanskaj apieracyi suprać Madura. «Nie hulajcie ŭ hulni z hetym prezidentam», — skazaŭ jon pra Trampa.

Sapraŭdy, hulnia ŭ koški-myški sa zvyšdziaržavaj niebiaśpiečnaja. Nie varta zabyvacca na suadnosiny sił. Zdajecca, u Łukašenki dahetul byli iluzii, što heta hulnia na roŭnych. Jon pryvyk hulać z pazicyi siły, admaŭlacca ad uziatych abaviazacielstvaŭ, nie vykonvać toje, što abiacaŭ. Z takim naboram pravił jon i ŭstupiŭ u pieramoŭny praces z ZŠA. Los Nikałasa Madura pavinien stać pahroźlivym papiaredžańniem.

Apieracyja ZŠA ŭ Vieniesuele pałamała hulniu Łukašenki

Amierykanskaja apieracyja ŭ Vieniesuele, imavierna, stała šokam dla Łukašenki, pałamała jaho palityčnaje pazicyjanavańnie. Sutyknulisia dva padychody, jakija znachodziacca ŭ pryncypovaj supiarečnaści.

Z adnaho boku, Łukašenka kateharyčna suprać hvałtoŭnaj źmieny ŭłady, asabliva dyktatarskaj. Dla jaho lubaja ŭłada — reč sakralnaja, i zamach na jaje jość bluźnierstvam. Jon abaraniaŭ usich dyktataraŭ, šmat kamu prapanoŭvaŭ palityčny prytułak (Słabadanu Miłošaviču, Sadamu Chusejnu, Viktaru Janukoviču). Prytuliŭ u siabie byłoha prezidenta Kyrhyzstana Kurmanbieka Bakijeva. Zajaŭlaŭ pra hatoŭnaść pryniać i Madura, nazvaŭšy jaho ŭ niadaŭnim intervju «hieraičnym mužykom». Łukašenka zaŭsiody prymiaraje los dyktataraŭ na siabie.

Ale jość i inšy bok. U 2025 hodzie Łukašenka namacaŭ stratehiju, jakaja pavinna była dapamahčy vyrašeńniu mižnarodnych prablem, najpierš u adnosinach z Zachadam. Jon zrabiŭ staŭku na Trampa, prezientavaŭ siabie paśladoŭnym trampistam. Prezident ZŠA, va ŭjaŭleńni Łukašenki, vystupaŭ u roli svojeasablivaj ścienabitnaj mašyny, jakaja pavinna była razburyć zachodni mur. Zdavałasia b, znajšli ahulnuju movu, zasnavanuju na prahmatyźmie, a nie na dyskusii ab pravach čałavieka.

I tak usio dobra pačynałasia, jak raptam zdaryŭsia «kazus Madura». Jon źbiŭ usiu prahramu. I režym zamitusiŭsia. Aficyjna zajaŭleny pratest suprać dziejańniaŭ ZŠA, vykazana padtrymka Vieniesuele. Ale niejak dziŭnavata. MZS Biełarusi asudziła «ŭzbrojenuju ahresiju» suprać Vieniesueły, nie zhadaŭšy, ad kaho jana zychodziła. Potym było telefanavańnie ministra zamiežnych spraŭ Maksima Ryžankova vieniesuelskamu kalehu. Była adpaviednaja zajava staršyni Savieta Respubliki Nacyjanalnaha schodu Biełarusi Natalli Kačanavaj.

Taksama źjaviłasia karotkaja, z adnaho skaza, replika Łukašenki, jakuju pieradali BiełTA i telehram-kanał «Puł pieršaha»: «Prezident Biełarusi KATEHARYČNA asudžaje akt amierykanskaj ahresii suprać Vieniesueły». Adnak samoha kiraŭnika na ekranie z hetaj nahody nie pakazali. Bolš za toje, i na aficyjnym sajcie Łukašenki hetaj repliki niama. To-bok reakcyja niby jość, ale niejkaja saramlivaja, prychavanaja.

Zusim niadaŭna Łukašenka radasna anansavaŭ svaju chutkuju sustreču z Trampam. Adnak ciapier, možna mierkavać, jon kali i čakaje takoj sustrečy, to ź vialikaj aściarohaj i padazreńniem. Bo pierad vačyma staić vyjava zatrymanaha kiraŭnika Vieniesueły Nikałasa Madura, jakoha ŭ kajdankach viaduć u amierykanski izalatar. Što ni kažy, a los dyktataraŭ nie sałodki.

• 11
• 0
• 5
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0