Padčas bambardzirovak Irana amierykancy nie kranajuć maleńki vostraŭ — hałoŭnuju naftavuju arteryju. Čamu?
Maleńki karałavy vostraŭ u paŭnočnaj akvatoryi Piersidskaha zaliva źjaŭlajecca adnoj z samych uraźlivych i zručnych dla ŭdaru celaŭ Irana, adnak dahetul jon zastavaŭsia niekranutym padčas bambardzirovak z boku ZŠA i Izraila. Jak śćviardžaje The Financial Times, toje, jak Vašynhton abychodzicca z hetym najvažniejšym ekspartnym vuzłom, pralivaje śviatło na jaho doŭhaterminovuju stratehiju ŭ dačynieńni da Tehierana.
Vostraŭ Chark daŭžynioj usiaho niekalki kiłamietraŭ, jaki mieścicca prykładna za 25 km ad uźbiarežža Irana, z 1960‑ch hadoŭ (kali jon byŭ pabudavany amierykanskaj naftavaj kampanijaj Amoco) słužyć hałoŭnym terminałam krainy dla ekspartu syroj nafty.
Jaho značeńnie dla Tehierana niemahčyma pieraacanić: z-za taho, što bolšaja častka iranskaha ŭźbiarežža zanadta miełkavodnaja dla vialikich sudoŭ, mienavita na Charku adhružajecca dzieviać z kožnych dziesiaci barelaŭ nafty, jakija kraina pradaje za miažu. Pa sutnaści, biez hetaha abjekta, zdolnaha prapuskać praź siabie da 7 miljonaŭ barelaŭ u sutki, iranskaja ekanomika prosta pojdzie na dno.
Niahledziačy na vidavočnuju stratehičnuju važnaść i poŭnuju nieabaronienaść infrastruktury (dziasiatki reziervuaraŭ dla zachoŭvańnia nafty, doŭhija pryčały dla zahruzki supiertankieraŭ, žyłyja pasiołki dla rabočych i nievialikaja ŭźlotna-pasadačnaja pałasa bačnyja jak na dałoni) Chark zastajecca pa-za zonaj ahniu. Padvodnyja trubapravody złučajuć terminał ź niekatorymi z najbujniejšych naftavych radoviščaŭ Irana.
U 1980‑ia hady, padčas irana-irakskaj vajny, vostraŭ padviarhaŭsia intensiŭnym bambardziroŭkam. Adnak ciapier, kali Izrail nanosić udary pa paliŭnych składach u Tehieranie, a Iran atakuje enierhietyčnyja abjekty susiedziaŭ, terminał na vostravie praciahvaje pracavać u štatnym režymie.
Dadzienyja płatform dla adsočvańnia tankieraŭ śviedčać ab tym, što za apošni tydzień tam zahruzilisia niekalki supiertankieraŭ. Choć poŭnaje paćviardžeńnie ŭskładniena vykarystańniem iłžyvych identyfikacyjnych sihnałaŭ, analityki miarkujuć, što ŭ minułuju piatnicu ŭviečary adzin supiertankier z syroj naftaj prajšoŭ praz Armuzski praliŭ, jaki dla inšych sudoŭ zastajecca zabłakavanym z-za bajavych dziejańniaŭ.
Takaja vyklučnaja niedatykalnaść tłumačycca daŭniaj «čyrvonaj linijaj» Vašynhtona. Hety abjekt taksama staranna abychodzili padčas letašniaj 12‑dzionnaj vajny pamiž Izrailem i Iranam.
Amierykanskaja stratehija hruntujecca na razumieńni taho, što źniščeńnie Charka vykliča niezvarotnuju eskałacyju. U adkaz Iran moža pačać maštabnyja ataki na naftavuju infrastrukturu ŭsich dziaržaŭ Piersidskaha zaliva, što spravakuje chaos na suśvietnych enierhietyčnych rynkach i rezki skačok cen na paliva. Akramia taho, važnym faktaram źjaŭlajecca Kitaj — asnoŭny pakupnik iranskaj nafty. Spynieńnie pastavak mahło b surjozna sapsavać adnosiny ZŠA z Piekinam.
Adnak isnuje i bolš hłyboki, palityčny raźlik. Analityki i byłyja amierykanskija čynoŭniki adznačajuć, što Bieły dom nie choča źniščać ekanamičny padmurak paślavajennaha Irana. Kali hałoŭnaja meta kampanii — źmiena režymu, to poŭnaje razbureńnie naftavaj pramysłovaści zrobić luby nastupny ŭrad krainy nadzvyčaj słabym i niežyćciazdolnym.
U administracyi Donalda Trampa navat hučać dumki pra «doŭhuju hulniu», dzie kančatkovaja meta — nie źniščeńnie resursaŭ, a pieradača iranskich naftavych zapasaŭ u ruki sił, jakija nie buduć padtrymlivać teraryzm.
Na dadzieny momant izrailskija i amierykanskija vajskoŭcy vyrazna padzialili zony adkaznaści: Izrail zasiarodžany na centralnych i zachodnich rajonach Irana, tady jak paŭdniovaje ŭźbiarežža krainy i jaje terytaryjalnyja vody (dzie i mieścicca Chark) zastajucca ŭ zonie adkaznaści sił ZŠA. Heta dazvalaje Vašynhtonu strymlivać kanflikt u peŭnych miežach. Pakul što tolki samy radykalny scenar, pry jakim krainy zaliva paniasuć kałasalnyja straty i zapatrabujuć žorstkaj adpłaty, moža zmusić sajuźnikaŭ pierastupić hetuju miažu.
Pavodle źviestak krynicy FT, znajomaj ź izrailskimi płanami, bambardziroŭki nie majuć na mecie «poŭnaje źniščeńnie Irana». Klučavy pryjarytet — «stvaryć hlebu dla źmieny palityčnaha režymu».
Kamientary