Ci budzie Rasija zdymać viarški z naftavaha kryzisu praz vajnu ŭ Iranie? Vyhladaje, što tak
Vajennyja dziejańni ŭ Iranie i błakiroŭka Armuzskaha pralivu zakranuli kala 20% suśvietnaha rynku nafty. Jak heta paŭpłyvaje na Rasiju i Biełaruś?
Mahčymyja dva scenary raźvićcia padziej
Kali da pačatku bajavych dziejańniaŭ u Iranie nafta Brent pradavałasia pa cenach kala 70 dalaraŭ za barel, to pa stanie na 12 sakavika jana kaštuje kala 100 dalaraŭ. Pry hetym na piku ceny dasiahali 116 dalaraŭ.
Na dumku śpiecyjalista departamienta enierhietyčnaj biaśpieki iSANS Jaŭhiena Makarčuka, zaraz treba trymać u hałavie dva scenary: Armuzski praliŭ adkryvajecca na praciahu bližejšych 1—2 tydniaŭ abo zakryvajecca nadoŭha. Druhi scenar Makarčuk nazyvaje vielmi małaimaviernym. Kali ž ruch pa kanale budzie adnoŭleny bližejšym časam, to ceny na naftu chutka pačnuć źnižacca.
«Pakul vyhladaje, što pry spynieńni vajny ceny na naftu apuściacca navat nižej za tuju, što była 27 lutaha. Bo cana apošnim časam była zavyšanaj praz čakańnie vajny. Tamu, kali vajna skončycca, rynak vierniecca chutčej da situacyi studzienia (kala $60‑65 za barel)», — ličyć Makarčuk.
Rasija ŭ plusie
Ale navat u vypadku chutkaha zaviaršeńnia kryzisu situacyja, jakaja skłałasia na rynku nafty, hraje na ruku Rasii, bo rost cen na naftu vyklikaje značny rost naftahazavych dachodaŭ ich biudžetu.
«Akramia niepasrednaha rostu cen, Iran byŭ kankurentam Rasii pa pastaŭkach sankcyjnaj syraviny, u pieršuju čarhu ŭ Kitaj. Ciapier u Rasii niama kankurenta, jaki hatovy prapanoŭvać značnyja źnižki, tamu situacyja z canoj rasijskaj naftu ŭ Kitai moža palepšycca dla Rasii i na bolš praciahły pieryjad».
Ź inšaha boku, dadaje ekśpiert, Iran byŭ značnym sajuźnikam Rasii ŭ inšych śfierach, tamu ŭ niekatorych pytańniach jana moža stracić navat bolš. Siarod takich prykładaŭ Makarčuk nazyvaje spynieńnie budaŭnictva AES u Iranie, jakim zajmaŭsia «Rasatam».
Na karyść Rasii ŭ pytańni prodažu nafty Kitaju taksama moža zhulać toj fakt, što ŭ Iranie jość peŭnyja paškodžańni naftavaj infrastruktury. Choć prynamsi pakul jany niaznačnyja, na ich adnaŭleńnie ŭsio adno spatrebicca čas.
«Ale hłabalnyja rynki ad hetaha asablivych źmien nie adčujuć, pakolki Iran ekspartavaŭ nie tak šmat nafty — da 2 miljonaŭ barelaŭ za sutki», — tłumačyć ekśpiert.
Praciahły kryzis jašče bolš vyhadny Maskvie
Što da druhoha scenaryja, kali kanflikt budzie praciahłym, praliŭ zastaniecca zabłakavanym praciahły čas i, adpaviedna, ceny na naftu buduć doŭha trymacca vysokimi, to heta ŭžo moža vielmi značna paŭpłyvać na dachody rasijskaha biudžetu.
Adpaviedna, heta pazityŭna paŭpłyvaje i na situacyju ŭ Biełarusi, pakolki Rasija źjaŭlajecca jaje asnoŭnym ekanamičnym partnioram.
«Ale pakul bolšaść analitykaŭ schilajucca da taho, što praliŭ budzie chutka adkryty», — kaža ekśpiert.
Jość niuansy
Asablivuju ŭvahu Jaŭhien Makarčuk źviartaje na toj momant, što zdabyča nafty ŭ Rasii padała na praciahu apošnich troch miesiacaŭ.
«U ich paharšajecca resursnaja baza. Bolšaść radoviščaŭ staryja, novyja amal nie ŭvodziacca, usio bolšaja dola resursaŭ kvalifikujecca jak ciažkazdabyvalnyja. To-bok rost cen — heta, biezumoŭna, rost dachodaŭ dla Rasii. Ale voś ci zmoža jana pastavić na rynak bolš nafty, čym pastaŭlała ŭ minułyja miesiacy — vialikaje pytańnie», — kaža Makarčuk.
Na jahonuju dumku, abjomy zdabyčy nafty ŭ Rasii abmiežavanyja fizičnymi mahčymaściami, a nie popytam na źniešnim rynku.
Aproč Kitaja, jašče adnym važnym kirunkam dla rasijskaj nafty źjaŭlajecca Indyja. Amal 15% nafty, jakaja prachodzić praz Armuzski praliŭ, nakiroŭvajecca ŭ Indyju.
Złučanyja Štaty Amieryki ŭžo paviedamili partnioram ź Vialikaj siamiorki, što mohuć abmiežavać pasłableńnie naftavych sankcyj suprać Rasii pastaŭkami ŭ Indyju.
Kamientary