Udaraŭ USU pa abjektach u hłybini Rasii i pryfrantavoj zonie stała bolš. Jak Ukraina vyrvałasia napierad u technałahičnaj honcy?

Usio bolš vynikovymi robiacca i ŭdary USU pa rasijskich tyłach — naftaschoviščy i NPZ harać pa ŭsioj jeŭrapiejskaj častcy Rasii, udarnyja drony atakujuć vajskovyja zavody, składy, aeradromy, party i inšyja stratehičnyja abjekty.

Jakim čynam Ukrainie ŭdałosia vyrvacca napierad u technałahičnaj honcy, jak heta adbivajecca na chodzie bajavych dziejańniaŭ i što Rasija moža hetamu supraćpastavić?

Sučasnyja udarnyja bieśpiłotnyja sistemy možna padzialić na try kłasy — dalokaha, siaredniaha i blizkaha dziejańnia. Kłasifikacyja pa dalokaści dosyć umoŭnaja i nie adzinaja. U hetym artykule nie razhladajucca bajavyja dziejańni na mory, dzie prymianiajecca inšy typ bieśpiłotnikaŭ — biezekipažnyja katary.

Takim čynam, taktyčnyja bieśpiłotniki, abo małoj dalokaści, — heta tyja, što dziejničajuć na poli boju abo ŭ bližniaj tyłavoj zonie, zvyčajna da 10—15 km u hłybiniu, časam krychu bolš. Heta samy raznastajny kłas bieśpiłotnikaŭ, u jaho ŭvachodziać latalnyja drony roznych typaŭ — i koptary, i samalotnaha typu, a taksama naziemnyja rabatyzavanyja kompleksy.

Bieśpiłotniki siaredniaj dalokaści, tak zvanyja middle strike, atakujuć celi na bolšuju hłybiniu, u siarednim da 120 km, ale mohuć i da 200, a to i da 300 km. Jak i drony dalokaha dziejańnia, heta BPŁA samalotnaha typu.

Da dalnabojnych dronaŭ, deep strike, naležać usie bieśpiłotnyja latalnyja aparaty, zdolnyja nanosić udary na adlehłaści bolš za 200—300 km. Ź ich i pačniom.

Dalokija bieśpiłotniki

Što tyčycca dalnabojnych srodkaŭ paražeńnia, Ukraina ad samaha pačatku vajny mocna adstavała. Joj nie było čym adkazvać na rasijskija ŭdary pa tyłavych rajonach — nie było ni rakiet, ni bambavikoŭ.

Da taho ž Rasija atrymała ad Irana ŭžo hatovuju raspracoŭku tannych dronaŭ typu «šachied», udaskanaliła ich, maštabavała vytvorčaść i moža zapuskać ich pa Ukrainie časam pa niekalki sotniaŭ na dzień.

Ukraina zajmałasia ŭłasnymi raspracoŭkami dalokich dronaŭ praktyčna z nula. Pieršyja ŭzory entuzijasty źbirali ŭ napaŭsamatužnych umovach, praciahvalisia ekśpierymienty z kamiercyjnymi bieśpiłotnikami, sprabavali staryja savieckija raspracoŭki typu reaktyŭnych «Stryžoŭ».

Spačatku sproby prymianieńnia ŭkrainskich dalokich dronaŭ zdavalisia bieśsistemnymi. Z roznych rehijonaŭ Rasii pastupali paviedamleńni pra źjaŭleńnie ŭ niebie nieapaznanych latalnych aparataŭ — častku ź ich źbivali, častka padała sama, asobnyja vybuchali na ziamli, nie nanosiačy surjoznaj škody.

Z časam tryvožnych zvankoŭ stanaviłasia ŭsio bolš i bolš, a hieahrafija atak pašyrałasia. Pačalisia naloty ŭkrainskich dronaŭ na Padmaskoŭje i inšyja rehijony až da Urała, dva drony ŭdaryli pa kupale Sienackaha pałaca ŭ Kramli, pajšli paviedamleńni pra vybuchi na vajskovych składach, aeradromach, naftabazach.

A da pačatku hetaha hoda ŭdary bieśpiłotnikaŭ USU pa abjektach u hłybini Rasii pačali adbyvacca rehularna i ź ciažkimi nastupstvami. Pałajučyja naftavyja terminały na Bałtycy i na Čornym mory, inšyja naftabazy ŭ Krasnadarskim krai, Leninhradskaj, Nižaharodskaj, Jarasłaŭskaj, Samarskaj abłaściach, Baškartastanie, Vałhahradzie, Piermi — voś niapoŭny pieralik atakavanych abjektaŭ na rasijskaj terytoryi. I heta tolki za adzin miesiac.

Z čym źviazany taki rezki rost vynikovaści ŭkrainskich udaraŭ? Pryčyn niekalki.

Pa-pieršaje, va Ukrainie adbyŭsia skačkapadobny rost vytvorčaści dronaŭ. Da pačatku viasny kraina ŭpieršyniu z pačatku vajny apiaredziła Rasiju pa kolkaści zapuskaŭ dalokich bieśpiłotnikaŭ. Šmat u čym hetamu spryjała finansavaja dapamoha jeŭrapiejskich sajuźnikaŭ.

Źbić usie bieśpiłotniki praktyčna niemahčyma. USU pry ŭsim ich vopycie i antydronavych napracoŭkach źbivajuć u siarednim 85—95% rasijskich «Hieraniaŭ» i inšych udarnych dronaŭ.

Jak praviła, čym bolš zapuščana — tym bolš praryvajecca da celi (vyklučeńni byvajuć, ale redka). Macniej pierahružajecca SPA, chutčej zakančvajecca bojekamplekt. Akramia taho, u vypadku z bujnymi stacyjanarnymi abjektami, takimi jak zavody i naftaschoviščy, sieryja kropkavych udaraŭ pa adnoj celi pryvodzić da bolš surjoznych razbureńniaŭ, čym adzinkavyja ataki pa roznych.

Tak, pa infarmacyi ahienctva Reuters, u vyniku ŭdaru ŭ noč na aŭtorak, 5 maja, pa Kiryšynieŭskim NPZ, druhim pa vieličyni ŭ Rasii, paškodžany try z čatyroch ustanovak pierapracoŭki, a taksama druhasnaje abstalavańnie. Zavod prypyniŭ pracu.

Pa-druhoje, namienkłatura ŭkrainskich dronaŭ-kamikadze značna bolš raznastajnaja za rasijskuju. Na ŭzbrajeńni USU jość jak minimum paŭtara dziasiatka dalokich bieśpiłotnikaŭ, jakija zaŭvažna adroźnivajucca pa lotnych charaktarystykach, sistemach kiravańnia i naviadzieńnia, košcie.

Adnyja, takija jak «Čakłun», vykarystoŭvajuć technałohii «stełs». Inšyja, naprykład, AQ-400 «Kasa», vyrablenyja litaralna z faniery. Dron «Luty» — samy vynikovy, ale i adzin z samych darahich. Dron FP-1 — samy masavy.

UJ-26 «Babior» — samy manieŭrany: na adnym ź videazapisaŭ USU vidać, jak jon uchilajecca ad rakiety, vypuščanaj rasijskim «Pancyram», i paražaje puskavuju ŭstanoŭku. E-300 «Harynyč», stvorany na bazie francuzskaha lohkaha samalota SkyRanger — samy daloki, moža pieraadoleć da 3 tysiač kiłamietraŭ.

Raznastajnaść ukrainskich udarnych dronaŭ dazvalaje USU varjiravać taktyčnyja pryjomy ich prymianieńnia. Tannyja aparaty mohuć prymianiacca dla adciahvajučych atak i vyjaŭleńnia miescaŭ raźmiaščeńnia puskavych ustanovak, bolš prasunutyja — dla praryvu abarony i naniasieńnia vysokadakładnych udaraŭ.

Vialikaja kolkaść małaprykmietnych dronaŭ, jakija ciažka identyfikavać i jakija ruchajucca na roznych chutkaściach i na roznych vyšyniach, mocna ŭskładniaje pracu sistem SPA.

Pavialičyć

Da taho ž Rasija spaźniłasia z ukaranieńniem kompleksnych srodkaŭ supraćdziejańnia udarnym bieśpiłotnikam — akustyčnych sistem vyjaŭleńnia, mabilnych ahniavych hrup, tannych dronaŭ-pierachopnikaŭ i h.d., i ciapier, pa niekatorych paviedamleńniach, sutyknułasia z deficytam zvyčajnych srodkaŭ SPA — małych zienitnych rakiet.

Pa-treciaje, adbivajecca hieahrafičnaja kancentracyja vytvorčaści ŭ Rasii. Kali Ukraina ź pieršych dzion vajny starałasia maksimalna schavać i razsiarodzić svaje važnyja vajskovyja i pramysłovyja abjekty, to ŭ Rasii hety praces jašče navat nie pačynaŭsia.

Jašče adna składanaść u adbićci dronavych atak źviazanaja z hieahrafičnym stanoviščam prymorskich haradoŭ — Tuapse, Novarasijska, Uść-Łuhi i inšych. Jany słaba abaronienyja z boku mora; bieśpiłotniki, što zachodziać na cel, ciažka, a časam niemahčyma vyjavić zahadzia, tamu pieršy rubiež abarony nieba stanovicca i apošnim.

Ale jość jašče adna pryčyna, pa jakoj drony deep strike pačali tak časta praryvać rasijskuju SPA. Ukraina zaŭvažna prasunułasia ŭ raspracoŭcy, vytvorčaści i bajavym prymianieńni inšych bieśpiłotnikaŭ — middle strike.

BPŁA siaredniaj dalokaści

U adroźnieńnie ad stratehičnych dronaŭ, nastupstvy ŭdaraŭ jakich šyroka aśviatlajuć u ŚMI i sacsietkach, efiekt ad pracy bieśpiłotnikaŭ siaredniaj dalokaści mienš zaŭvažny, ale vyniki nie mienš važnyja.

Hetyja drony paražajuć celi ŭ apieratyŭnym tyle praciŭnika, sistemna źniščajučy jaho infrastrukturu — łahistyku, kamandnyja centry, punkty kiravańnia BPŁA, składy z palivam i bojeprypasami, vajskovuju techniku.

Heta nie tolki pazbaŭlaje jaho mahčymaści nazapašvać siły dla praviadzieńnia vialikich nastupalnych apieracyj, ale i ŭskładniaje zabieśpiačeńnie vojskaŭ niepasredna na linii frontu.

Bieśpiłotniki middle strike tańniejšyja i dakładniejšyja za dalokija drony. Jany mohuć vykarystoŭvać sistemy spadarožnikavaj suviazi Starlink, a kiravacca apierataram u režymie FPV. Prymianiać ich masava pačali paraŭnalna niadaŭna.

Pavialičyć

U pačatku vajny va USU sa srodkami ahniavoha paražeńnia pryfrantavoj zony ŭsio było drenna.

Stvolnaja artyleryja dla hetaha nie padychodzić — nie chapaje dalokaści, maksimum 40 km, i nichto pry zdarovym rozumie nie budzie raźmiaščać dalnabojnyja haŭbicy na pieradavoj. Staryja savieckija sistemy załpavaha ahniu i rakiety «Točka-U» nie vyłučajucca dakładnaściu, dy i zapasy ich nievialikija. Avijacyi było mała, a sił SPA ŭ Rasii — poŭna.

Častkova vyrašyć prablemu dapamahli amierykanskija apieratyŭna-taktyčnyja kompleksy HIMARS. Ale ich pastaŭki byli abmiežavanyja, rakiety darahija, dy i rasijskaja armija nieŭzabavie da ich adaptavałasia, pieraniosšy svaje važnyja abjekty hłybiej u tył.

U rasijskaj armii, niachaj i ŭ mienšaj stupieni, ale byli padobnyja prablemy. Jana pačała ich vyrašać šlacham masavaha vykarystańnia kiravanych avijacyjnych bombaŭ (KAB) — heta dazvalała samalotam atakavać celi ŭ tyle, nie ŭvachodziačy ŭ zonu dziejańnia ŭkrainskaj SPA.

U hetaha mietadu taksama jość niedachopy — pry ŭsioj mahutnaści avijabombaŭ jany časta adchilajucca ad celi, a radary paśpiavajuć vyjavić nabližeńnie bambavika i padać sihnał tryvohi.

Ukraina pajšła inšym šlacham — pačała raspracoŭvać tannyja vysokadakładnyja bieśpiłotniki, zdolnyja nanosić udary na apieratyŭnuju hłybiniu. Zaraz kraina vyrablaje liniejku ŭdarnych dronaŭ siaredniaj dalokaści. Samy viadomy ź ich — FP-2 kampanii FirePoint. Jon zrobleny na bazie dalokaha FP-1, maje mienšuju dalokaść, ale bolš mahutnuju bajavuju častku.

Siarod najnoŭšych ukrainskich raspracovak BPŁA siaredniaj dalokaści — udarny dron B-2, jaki pa formie i dziakujučy vykarystańniu stełs-technałohij nahadvaje amierykanski stratehičny bambavik V-2 Spirit. Jon pryznačany dla atak na kompleksy SPA, vyjavić i źbić jaho značna składaniej, čym zvyčajny bajavy samalot.

«Paćviardžaju jakasny ryvok ukrainskich BPŁA, — piša rasijski vajenny błohier Alaksandr Charčanka. — Ciapier transpart haryć na adlehłaści 40+ km ad ŁBS. Značna vyrasła kolkaść baražujučych bojeprypasaŭ, jakija palujuć na techniku ŭ radyusie 100 km ad ŁBS. Kambinujucca tannyja masavyja ŭdarniki z darahimi zamiežnymi anałahami. Usio, što moža lacieć i paražać ruchomuju techniku — Ukraina imhnienna maštabuje i prymianiaje na froncie».

Pavialičyć

Faktyčnaja dystancyja ataki ŭkrainskich dronaŭ middle strike jašče vyšejšaja — jany nanosili ŭdary pa vakolicach Maryupala za 120 km ad linii frontu, pa ŭschodzie Łuhanskaj vobłaści — za 170 km, pa Krymie — bolš za 200 km.

Ich pieršačarhovyja celi — rasijskija radyjołakacyjnyja stancyi i puskavyja ŭstanoŭki zienitna-rakietnych kompleksaŭ. U vypadku ich źniščeńnia ŭtvarajucca pavietranyja kalidory, praź jakija ŭžo dalokija drony mohuć pranikać uhłyb rasijskaj terytoryi.

A tam nasyčanaść sistemami SPA značna nižejšaja, čym u pryfrantavoj zonie, — viadoma, za vyklučeńniem Maskvy i asabliva važnych abjektaŭ pad achovaj.

Taktyčnyja drony

Što tyčycca bieśpiłotnikaŭ blizkaha dziejańnia, to Ukraina da hetaha času nie mieła takoj zaŭvažnaj pieravahi, choć i pieršaj pačała ŭkaraniać hety typ uzbrajeńniaŭ. Rasija starajecca nie adstavać — farmuje ŭłasnyja siły bieśpiłotnych sistem, stvaraje śpiecyjalizavanyja padraździaleńni dronavodaŭ i naroščvaje vytvorčaść FPV-dronaŭ.

Doŭhi čas vajna na linii bajavoha sutyknieńnia i pobač ź joj išła prykładna na roŭnych: abodva baki palavali na techniku i asabovy skład praciŭnika, pazbaŭlajučy jaho mahčymaści aktyŭna dziejničać.

Značnyja čałaviečyja straty rasijskaj armii byli źviazanyja nie stolki z kolkasnaj pieravahaj USU ŭ taktyčnych dronach, kolki ź jaje nastojlivymi i adnačasova pavolnymi nastupalnymi dziejańniami.

Pavialičyć

Ale zaraz situacyja pačała pastupova mianiacca, pryznajuć rasijskija vajskovyja krynicy.

«Pa maich adčuvańniach, z kožnym dniom małoje nieba ŭsio bolš i bolš za praciŭnikam. I sprava daloka nie tolki ŭ FPV i «vałaknie». Ich užo i nie tak baišsia, — śviedčyć rasijski vajenkar Alaksandr Simanaŭ. — Sprava ŭ «Marsijaninie» i jamu padobnych. U dronach, jakija abstalavanyja cudoŭnym štučnym intelektam i absalutna niaŭraźlivyja dla REB, ich praktyčna niemahčyma pačuć, a časam navat ubačyć. Z-za ich vielmi vysokaj chutkaści pry atacy. Siekunda — i ty ŭžo haryš u mašynie. I mašyn haryć dastatkova. I na pieradavoj, i ŭ raniej nie nastolki niebiaśpiečnych miescach. Ruchajemsia čysta na vajennym farcie i z božaj dapamohaj. Čahości padobnaha ŭ nas ja pakul nie bačyŭ. I nie čuŭ».

«Marsijanin» (inšaja jaho nazva — «Chorniet») — jašče adna novaja ŭkrainskaja raspracoŭka. Chutkasny, amal biasšumny, ustojlivy da srodkaŭ radyjoelektronnaj baraćby FPV-dron, zdolny atakavać lubyja celi jak na linii frontu, tak i na hłybini 50 km i bolš. Heta značyć, jon moža pracavać i na siaredniaj dystancyi.

Kali Ukrainie ŭdasca zamacavać svaju pieravahu ŭ raźvićci bieśpiłotnikaŭ middle-strike i ŭziać pad kantrol nieba na hłybiniu chacia b 40—50 km, situacyja na froncie moža ŭžo rezka źmianicca.

Tamu što mienavita ŭ hetaj zonie raźmiaščajecca ŭsia rasijskaja infrastruktura kiravańnia dronami pieršaj linii, a bieź jaje zastanucca biez padtrymki i inšyja naziemnyja padraździaleńni, pierš za ŭsio piachotnyja.

Z ulikam chraničnych prablem rasijskaj armii z suviaźziu, situacyja stanovicca davoli surjoznaj, papiaredžvajuć Z-błohiery. Sistemnaje padaŭleńnie tyłavoj infrastruktury na vialikuju hłybiniu «nie tolki tarmozić nastupalnyja dziejańni našych vojskaŭ, ale i stvaraje pieradumovy dla praviadzieńnia kontrnastupalnych apieracyj USU», adznačaje aŭtar telehram-kanała «Fiłołoh v zasadie».

«Madźjar [kamandujučy Siłami bieśpiłotnych sistem Ukrainy Robiert Broŭdzi. — Red.] daŭ materyjał dla rozdumaŭ, — piša rasijski ŭdzielnik bajavych dziejańniaŭ, aŭtar telehram-kanała «Kohda zapieli puški». — Siońnia Uzbrojenyja siły Rasii całkam i poŭnaściu starajucca vykarystoŭvać jaho napracoŭki i dziejničać tymi ž mietadami».

Pakul što rasijskaja armija nie adstupaje ad abranaj taktyki, choć tempy jaje nastupu ŭ 2026 hodzie istotna zapavolilisia. Rasija praciahvaje pastajanny cisk na roznych učastkach frontu, kampiensujučy vialikija čałaviečyja straty pryciahnieńniem dobraachvotnikaŭ na vysokaapłatny kantrakt. Mahčyma, rasijskaje kamandavańnie raźličvaje takim čynam vyjhrać čas i pieraadoleć technałahičnaje adstavańnie.

Ź inšaha boku, pakul niezrazumieła, jak ukrainskaje kamandavańnie płanuje vykarystoŭvać adkrytaje akno mahčymaściaŭ. U 2022 hodzie z atrymańniem značnych abjomaŭ zachodniaj dapamohi USU ŭdałosia nie tolki spynić rasijski nastup, ale i nanieści sieryju balučych kontrudaraŭ, vyzvaliŭšy vialikija terytoryi.

Ale paŭtaryć toj pośpiech praz čatyry hady budzie niaprosta. Adnoj tolki pieravahi ŭ bieśpiłotnych sistemach dla hetaha niedastatkova.

• 22
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1