«A 4‑j hadzinie nočy my zrazumieli, što sierviery prosta vyčyščanyja». Jarasłaŭ Ivaniuk raskazaŭ padrabiaznaści pra ataku na anłajn-biblijateku «Kamunikat»
Siońnia nočču adbyłasia chakierskaja ataka na biełaruskuju internet-biblijateku Kamunikat.org.
U intervju Radyjo Svaboda kiraŭnik prajekta Jarasłaŭ Ivaniuk nazvaŭ toje, što adbyłosia ŭ noč na 7 maja ź siervierami vydaviectva, «destruktyŭnaj chakierskaj atakaj».
Pavodle Jarasłava Ivaniuka, na siervierach zachoŭvałasia bolš za 70 tysiač roznych biełaruskich publikacyj — knihi, haziety, časopisy, aŭdyjaknihi, videa– i aŭdyjamateryjały pra Biełaruś.
«Składana dakładna akreślić, kali heta pačałosia. Zaŭvažyli my heta a pałovie na druhuju nočy. Ale było ŭžo pozna. Spačatku byli spadziavańni, što heta nie ataka, a ŭsio adbyvajecca praź pierahružany trafik, ale ŭ vyniku niedzie a 4‑j hadzinie nočy my zrazumieli, što našy sierviery prosta vyčyščanyja.
Viadoma, u takich situacyjach nie ŭsio stračana, bo zachoŭvajucca kopii, ale heta ŭsio patrabuje času, kab razabracca. Chacia situacyja moža być i horšaj, bo, jak skazaŭ adzin z pravajdaraŭ, moh być zapuščany virus, jaki nie dazvolić adnavicca. Ale my pracujem nad hetym».
Jarasłaŭ Ivaniuk nie vyklučaje, što chakierskuju ataku na sierviery, dzie zachoŭvalisia materyjały vydaviectva Kamunikat.org, učynili złamyśniki pa zamovie režymu ŭ Minsku. IP-adrasy hetych złamyśnikaŭ, pavodle Ivaniuka, zarehistravanyja ŭ azijackich krainach.
«Situacyja pakazvaje, što Kamunikat.org — heta sapraŭdy vielmi važny prajekt dla zachavańnia biełaruskaj kultury, litaratury, movy i identyčnaści, i tamu jon nie padabajecca režymu Łukašenki i jaho śpiecsłužbam», — miarkuje Jarasłaŭ Ivaniuk.
Jarasłaŭ Ivaniuk zhadaŭ, što pieršaja ataka na vydaviectva adbyłasia ŭ 2023 hodzie, kali ŭ Biełarusi byŭ zabłakavany asnoŭny damien vydaviectva Kamunikat.org.
«Potym letaś pryznali naš sajt miescam, dzie zachoŭvajucca «ekstremisckija materyjały», paźniej uvohule pryznali nas «ekstremisckim farmiravańniem», minskaja prakuratura vyrašyła, što źmiest knihi Daroty Michaluk pra BNR, jakuju my vydali, «niasie pahrozu intaresam Respubliki Biełaruś». Tamu toje, što zdaryłasia hetaj nočču, — heta praciah. Pieršaja takaja ataka była letaś, u noč na 25 śniežnia, ale tady my chutčej jaje zaŭvažyli i ŭdałosia spynić destruktyŭnuju dziejnaść. Hetym razam nie atrymałasia. Ale, jak niechta ŭžo napisaŭ u Facebook, «Kamunikat», jak ptuška Fieniks, adrodzicca».
Jarasłaŭ Ivaniuk nie hatovy prahnazavać, kolki času spatrebicca na adnaŭleńnie strat, paniesienych siervierami vydaviectva.
Biełaruskaj internet-biblijatecy Kamunikat.org, jakaja była zasnavanaja i papaŭniajecca ŭ Biełastoku, letaś spoŭniłasia 25 hadoŭ. Jaje naviedvalniki — pieravažna biełarusy. Akramia internet-biblijateki «Kamunikat», Jarasłaŭ Ivaniuk paźniej stvaryŭ adnajmiennaje vydaviectva.
Kamientary
I biełarusam treba kuplać i zachoŭvać knihi ŭ siabie. Navat kali adzin asobnik knihi dzieści zachavajecca, jaho možna adnavić i nadrukavać iznoŭ.
Kožny biełarus moža heta zrabić, kab zachavać kožny svaju častku biełaruskaj intelektualnaj spadčyny.
Pradvinutyja karystalniki mohuć spampoŭvać sabie kopii sajtaŭ. I zachoŭvać dla budučyni.
Kožny biełarus moža vyratavać niekalki biełaruskich knižak! Usich biełarusaŭ nie zabłakujuć, usich nie pierałoviać!
V Polšie jesť sieŕjeznoje śpiecializirovannoje strukturnoje podrazdielenije policii - Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC), kotoroje zanimajetsia kibier-priestuplenijami.
I, jeŝio vopros. Jeśli tam u nich był adiekvatnyj sisadmin - na postojankie ili na udalonkie (kak eto často byvajet v Polšie), to piervym diełom, čto on dołžien był by sdiełať - eto normalno nastroiť siervier dla raboty s bekapami (rieziervnymi kopijami). Jeśli bekapy jesť, to vosstanoviť potieriannyje (uničtožiennyje) dannyje možno očień bystro - bukvalno v paru klikov. Nieponiatno počiemu u nich takije słožnosti s etim, čto, Jarosłav, dažie nie znajet, kohda budiet vosstanovlena rabota sajta.