Kroŭ mužčyny, jakoha bolš za 200 razoŭ kusali źmiei, stała asnovaj dla ŭniviersalnaha supraćjadździa
Amierykaniec Cim Fryde amal dva dziesiacihodździ śviadoma ŭvodziŭ u svoj arhanizm jad samych niebiaśpiečnych źmiej płaniety i pieražyŭ bolš za dźvieście ŭkusaŭ. Ekśpierymienty ledź nie kaštavali jamu žyćcia, ale ciapier jaho kroŭ dapamahła navukoŭcam stvaryć supraćjadździe, zdolnaje abaraniać ad ukusaŭ mnohich vidaŭ źmiej adnačasova.

Siońniašnija supraćjadździ majuć surjoznaje abmiežavańnie: jany zvyčajna dziejničajuć tolki suprać kankretnaha vidu źmiej. Kali čałavieka ŭkusiła inšaja źmiaja abo navat taja ž samaja, ale ź inšaha rehijona, efiektyŭnaść lačeńnia moža być značna nižejšaj. Heta vialikaja prablema dla krain Afryki, Azii i Łacinskaj Amieryki, dzie ad ukusaŭ źmiej štohod pamiraje da 140 tysiač čałaviek, a jašče sotni tysiač zastajucca invalidami abo stračvajuć kaniečnaści.
Jak paviedamlaje BBC, amierykaniec Cim Fryde pačaŭ svaje ekśpierymienty 18 hadoŭ tamu nie dziela navuki.
Były miechanik hruzavikoŭ zachaplaŭsia źmiejami i chacieŭ vypracavać ułasny imunitet, kab biaśpiečna pracavać ź imi. Jon samastojna rychtavaŭ małyja dozy jadu i pastupova ŭvodziŭ ich sabie. Z časam jon pačaŭ dakumientavać svaje dośviedy na YouTube.
Fryde pieranios bolš za 200 ukusaŭ i bolš za 700 injekcyj jadu. Siarod źmiej, ź jadaŭ jakich jon rychtavaŭ sumiesi, byli mamby, kobry, krajty i tajpany — adny z samych niebiaśpiečnych reptylij u śviecie.
Navukovy pošuk
Siońnia supraćjadździe vyrablajuć šlacham uviadzieńnia nievialikich doz źmiainaha jadu žyviołam, naprykład koniam. Ich imunnaja sistema zmahajecca z taksinami, vypracoŭvajučy antycieły, jakija zatym vykarystoŭvajuć u terapieŭtyčnych metach. Ale prablema ŭ tym, što jad roznych źmiej mocna adroźnivajecca. Navat jad adnaho i taho ž vidu moža mieć rozny skład u zaležnaści ad rehijona.
Mienavita tamu navukoŭcy ŭžo daŭno šukali tak zvanyja «antycieły šyrokaha śpiektru». U adroźnieńnie ad zvyčajnych antyciełaŭ, jany naceleny nie na ŭnikalnyja asablivaści kankretnaha taksinu, a na ahulnyja ŭčastki, ułaścivyja cełym kłasam taksinaŭ.
Kiraŭnik bijatechnałahičnaj kampanii Centivax Džejkab Hłenvił ličyć, što sustreča ź Cimam Fryde stała klučavym momantam daśledavańnia. Pavodle jaho, jon adrazu padumaŭ, što čałaviek, jaki hadami ŭvodziŭ sabie jad roznych źmiej, moh vypracavać unikalny imunny adkaz.
Daśledčyki ŭziali ŭ Fryde ŭzory kryvi i pačali vyvučać antycieły. Prajekt atrymaŭ etyčny dazvoł, bo mužčynu bolš nie ŭvodzili jad — navukoŭcy tolki analizavali miechanizmy abarony, jakija ŭžo sfarmavalisia ŭ jaho arhaniźmie.
Jak paviedamlajuć aŭtary artykuła ŭ navukovym časopisie Cell, asnoŭnaja ŭvaha daśledavańnia była skiravanaja na aśpidavych (Elapidae) — adno z dvuch hałoŭnych siamiejstvaŭ jadavitych źmiej, kudy ŭvachodziać karałavyja aśpidy, mamby, kobry, tajpany i krajty. Ich jad źmiaščaje najpierš niejrataksiny, jakija paralizujuć myšcy, nieabchodnyja dla dychańnia.
Daśledčyki vybrali 19 vidaŭ aśpidavych, jakija Suśvietnaja arhanizacyja achovy zdaroŭja adnosić da najbolš niebiaśpiečnych źmiej płaniety. Zatym jany pačali analizavać kroŭ Fryde ŭ pošukach achoŭnych miechanizmaŭ.
U vyniku navukoŭcy vyjavili dva typy antyciełaŭ šyrokaha dziejańnia, jakija ŭździejničajuć na dźvie vialikija hrupy niejrataksinaŭ. Da ich dadali jašče adzin preparat, što błakuje treciuju hrupu taksinaŭ, i stvaryli ekśpierymientalny «kaktejl» supraćjadździa.
Padčas vyprabavańniaŭ na myšach hety srodak dazvoliŭ žyviołam vyžyć paśla śmiarotnych doz jadu 13 z 19 daśledavanych vidaŭ źmiej. Jašče suprać šaści vidaŭ była zafiksavanaja častkovaja abarona.
Daśledčyki nazyvajuć taki vynik biesprecedentnym. Pavodle ich, novy padychod moža adkryć šlach da stvareńnia sapraŭdy ŭniviersalnaha supraćjadździa, jakoha pakul nie isnuje.
Ciapier navukoŭcy sprabujuć udaskanalić formułu i praviarajuć, ci možna dadać čaćviorty kampanient, kab zabiaśpiečyć poŭnuju abaronu ad usich aśpidavych.
Budučynia daśledavańniaŭ
Paralelna daśledčyki pracujuć i ź inšymi siamiejstvami źmiej. Naprykład, hadziuki vykarystoŭvajuć pieravažna hiemataksiny, jakija paškodžvajuć kroŭ i tkanki, a nie niervovuju sistemu. Uvohule ŭ źmiainym jadzie vyłučajuć kala dziasiatka asnoŭnych kłasaŭ taksinaŭ.
Tamu daśledavańnie ŭzoraŭ kryvi Fryde praciahvajecca. Vučonyja adznačajuć, što jaho antycieły sapraŭdy ŭnikalnyja: imunnaja sistema amierykanca navučyłasia vielmi šyroka raspaznavać roznyja taksiny.
U pierśpiektyvie navukoŭcy spadziajucca stvaryć abo adzinaje ŭniviersalnaje supraćjadździe, abo chacia b dva šyrokija preparaty — asobna dla aśpidavych i hadziuk.
Kamientary