Udary USU pa NPZ paškodzili 23% naftapierapracoŭčych mahutnaściaŭ Rasii
Paśla ŭdaraŭ USU całkam abo častkova spynili pracu vosiem rasijskich zavodaŭ.
«Novaja Jeŭropa» padsumavała mahutnaści spynienych ustanovak i pryjšła da vysnovy: z ładu vyviedzieny mahutnaści, jakija zabiaśpiečvajuć kala 23% pierapracoŭki nafty ŭ Rasii i kala 16% vytvorčaści bienzinu.
«Heta vyhladaje surjozna i tryvožna dla rynku. U zavody lacić, i niamała!» — skazaŭ «Novaj Jeŭropie» saŭładalnik rehijanalnaj sietki AZS, jakaja nie ŭvachodzić ni ŭ adnu ź viertykalna-intehravanych naftavych kampanij.
Jon nahadvaje, što praficyt vytvorčaści bienzinu ŭ Rasii nie bolšy za 9% (heta toje, što zvyčajna idzie na ekspart, jaki ŭłady zabaranili z krasavika dla nasyčeńnia ŭnutranaha rynku), — heta značyć, ciapierašnija bambardziroŭki pahražajuć paŭnavartasnym kryzisam.
«Zavody bambiać rehularna, pierapracoŭka padaje, siezon startavaŭ — popyt vysoki», — padtrymlivaje jaho inšy bujny trejdar i dadaje, što asabliva vialikija prablemy ciapier z pastaŭkami AI-95. Pra toje, što na rynku pačynaje farmavacca deficyt paliva, na hetym tydni pisała i vydańnie «Kamiersant» sa spasyłkaj na analitykaŭ i trejdaraŭ.
Saŭładalnik rehijanalnaj sietki AZS tak tłumačyć pryčyny pačatku kryzisu: sietkam AZS, jakija nie ŭvachodziać u skład bujnych naftavych kampanij (a heta kala 40% prodažaŭ paliva ŭ Rasii), usio składaniej kuplać paliva na Sankt-Pieciarburhskaj mižnarodnaj tavarna-syravinnaj biržy. «Na biržy žorstki deficyt usich vidach», — skazaŭ surazmoŭca. Niastača vyklikana tym, što bujnyja kampanii ŭ pieršuju čarhu pastaŭlajuć paliva na ŭłasnyja sietki AZS u tych rehijonach, dzie jany pracujuć. «Paciarpiełyja zavody i terytoryi nie pakinuć biez paliva, za košt našych abjomaŭ. Heta tradycyjna. Naftavyja kampanii siabie zabiaśpiečać, a my — jak atrymajecca», — skazaŭ surazmoŭca.
Uličvajučy, što asnoŭnaja častka pierapracoŭčych mahutnaściaŭ znachodzicca ŭ jeŭrapiejskaj častcy Rasii, prablemy mohuć pačacca ŭ Zachodniaj Sibiry, dzie jość tolki adzin bujny zavod — Omski NPZ «Hazpramnafty».
«Udary pa NPZ i ekspartnaj infrastruktury ŭžo pierajšli z katehoryi łakalnych zbojaŭ u katehoryju makraekanamična prykmietnaha cisku na sistemu», — skazała ekśpiert Centra hłabalnaj enierhietyčnaj palityki Kałumbijskaha ŭniviersiteta Taćciana Mitrova.
Jana adznačaje statystyku Mižnarodnaha enierhietyčnaha ahienctva (IEA), jakaja paćviardžaje, što bambavańni partoŭ i zavodaŭ abmiažoŭvajuć mahčymaści kampanij, jakim niama kudy adpraŭlać častku abjomaŭ syraviny.
Heta ŭžo pryviało da taho, što ŭ krasaviku 2026 hoda da krasavika 2025 hoda zdabyča nafty ŭ Rasii źniziłasia na prykmietnyja 5%, abo 460 tys. baralaŭ za sutki.
Jašče macniej paciarpieŭ ekspart naftapraduktaŭ — jon upaŭ da histaryčnaha minimumu pa statystycy IEA, da 2,15 młn barelaŭ za sutki paśla taho, jak u 2025 hodzie jon u siarednim byŭ na ŭzroŭni 2,5 młn barelaŭ na sutki.
Niahledziačy na ŭsie hetyja prablemy, kazać pra deficyt paliva va ŭsioj krainie pakul rana, «ale ryzyki prykmietnaha napružańnia ŭžo całkam realnyja», ličyć Mitrova. Ciapier «bolš vierahodny scenar łakalnych pierakosaŭ, cisku na aptovyja ceny i paharšeńnia stanovišča niezaležnych hulcoŭ, čym ahulnanacyjanalny deficyt», — skazała jana «Novaj Jeŭropie».
«Hałoŭnaja ryzyka dla ŭnutranaha rynku ciapier — nie pustyja AZS pa ŭsioj krainie, a praca sistemy z rezka skaročanym zapasam tryvałaści. Pa AI-95 užo bačnyja prykmiety napružańnia ŭ biržavym siehmiencie. Dziaržava, chutčej za ŭsio, budzie i dalej administracyjna ŭtrymlivać unutrany rynak za košt ekspartnych abmiežavańniaŭ i ručnoha pieraraźmierkavańnia patokaŭ», — dadała jana.
Mienavita heta i robiać ułady ciapier. Pa-pieršaje, z 2 krasavika da 31 lipienia ŭ Rasii ŭrad zabaraniŭ usim udzielnikam rynku ekspart bienzinu. Takija zabarony tradycyjna nie raspaŭsiudžvajucca na dyzielnaje paliva, jakoha rasijskija NPZ vyrablajuć udvaja bolš za patreby ŭnutranaha rynku.
Pa-druhoje, rost suśvietnych cen na naftu dazvoliŭ naftavym kampanijam atrymać ad Minfina davoli vialikija subsidyi dla naftapierapracoŭki paśla taho, jak niekalki miesiacaŭ jany byli na nizkim uzroŭni. Za 4 miesiacy 2026 hoda jany skłali 563 młrd rubloŭ (heta sumarnaja vypłata dempfiera, zvarotnaha akcyzu i inviestycyjnaj nadbaŭki). Urad vypłačvaje hetyja subsidyi naftavym kampanijam, kab jany padtrymlivali nizkija ceny na naftapradukty na ŭnutranym rynku.
Kamientary