Słany ŭmiejuć, jak i ludzi, hatavać lekavyja sumiesi dla svaich słanianiat
Navukoŭcy vyśvietlili, što afrykanskija słany mohuć nie tolki samastojna vykarystoŭvać lekavyja raśliny, ale i hatavać ź ich svojeasablivyja leki dla svaich dzicianiat. Takija pavodziny ŭpieršyniu ŭdałosia dakumientalna zafiksavać padčas nazirańniaŭ za słanami ŭ rajonie hary Ełhan na zachadzie Kienii, piša The Telegraph.

Daśledčyki ź Instytuta trapičnaj miedycyny Biernharda Nochta ŭ Hamburhu ličać, što słany, jakija žyvuć kala Ełhanu, vykarystoŭvajuć u metach lekavańnia nie mienš za 35 vidaŭ raślin. U niekatorych vypadkach samki pieražoŭvali peŭnyja karani i liście, a zatym źmiešvali ich z hrudnym małakom, kab dać dzicianiatam.
Samalačeńnie raniej nazirali i ŭ inšych žyvioł, u tym liku ŭ čałaviekapadobnych małpaŭ. Adnak da hetaha času nie było dakumientalna paćvierdžanych vypadkaŭ, kali žyvioła samastojna hatavała lekavy srodak i davała jaho inšamu pradstaŭniku svajho vidu.
Słany hary Ełhan i raniej byli viadomyja niezvyčajnymi pavodzinami. Jany zdabyvajuć biŭniami minierały z hłybokich piačor, dapaŭniajučy imi svoj racyjon. Ciapier daśledčyki vyśvietlili, što žyvioły taksama metanakiravana vykarystoŭvajuć lekavyja raśliny, jakija rastuć na schiłach Ełhanu — adnaho z najstarejšych patuchłych vułkanaŭ Afryki, raźmieščanaha na miažy Kienii i Uhandy.
Navukoŭcy na čale z doktaram Fabjenam Šulcam zaŭvažyli, što niekatoryja raśliny słany śpiecyjalna šukali ŭ toj čas, kali chvareli. Pry hetym jany vybirali peŭnyja vidy raślin u zaležnaści ad svajho stanu. Tyja ž raśliny samki davali dzicianiatam. Mnohija z vyjaŭlenych raślin vykarystoŭvajucca i ŭ tradycyjnaj miedycynie miascovych narodaŭ, a navukovyja daśledavańni paćvierdzili najaŭnaść u ich antybakteryjnych, supraćzapalenčych abo supraćparazitarnych ułaścivaściaŭ.
Akramia raślin, słany ŭžyvali čatyry vidy hleby, minierałaŭ abo hliny. Daśledčyki miarkujuć, što jany taksama mohuć być častkaj naturalnaj sistemy padtrymańnia zdaroŭja hetych žyvioł.
Nazirańni pakazvajuć, što słany nie vypadkova jaduć peŭnyja raśliny, a mohuć metanakiravana šukać ich, kali majuć patrebu ŭ lačeńni. U vyniku navukoŭcy ličać, što afrykanskija słany mohuć vałodać značna bolš raznastajnym i składanym naboram pryrodnych lekavych srodkaŭ, čym mierkavałasia raniej.
Raniej u Kienii taksama nazirali, jak ciažarnyja słanichi jeli liście niekatorych dreŭ. Miarkujecca, što tak jany stymulavali rody i palahčali paślarodavy stan. Žančyny ŭ Kienii taksama hatujuć z hetych raślin čaj z padobnaj metaj.
Inšaje daśledavańnie, praviedzienaje ŭ 2025 hodzie ŭ Habonie, pakazała, što afrykanskija lasnyja słany, zaražanyja vialikaj kolkaściu parazitaŭ, čaściej jeli ściobły bananaŭ i raśliny papai, čym bolš pažyŭnuju ježu. Abiedźvie raśliny ŭtrymlivajuć rečyvy, zdolnyja ŭździejničać na kišečnych parazitaŭ.
Navukoŭcy adznačajuć, što vyvučeńnie samalačeńnia słanoŭ moža dapamahčy lepš zrazumieć ich kahnityŭnyja zdolnaści i zdolnaść prystasoŭvacca da navakolnaha asiarodździa. Adnačasova heta padkreślivaje važnaść zachavańnia miescaŭ ich pražyvańnia, bo źniščeńnie pryrodnych ekasistem moža pazbavić słanoŭ dostupu da raślin i inšych resursaŭ, nieabchodnych dla padtrymańnia zdaroŭja.
Ciapier daśledčyki vyvučajuć sabranyja raśliny ŭ łabaratoryjach, kab dakładna vyznačyć ich farmakałahičnyja ŭłaścivaści. Pavodle Krystafiera Paŭłza z dabračynnaha fondu Mount Elgon Foundation, vyniki daśledavańnia taksama mohuć śviedčyć pra toje, što viedy słanoŭ pra lekavyja ŭłaścivaści raślin pieradajucca ad adnaho pakaleńnia da druhoha.
Padobnyja pavodziny nazirali i ŭ inšych žyvioł. Naprykład, makaki na Hibrałtary paśla ŭžyvańnia sałodkaj i salonaj ježy, jakuju jany atrymlivajuć abo kraduć u turystaŭ, mohuć jeści hlebu. Navukoŭcy miarkujuć, što jana dapamahaje źmiakčyć niehatyŭny ŭpłyŭ takoj ježy na stravavalnuju sistemu.
Ciapier čytajuć
Basist «Piatli», jaho 18‑hadovy syn i zorka «Raźbitaha serca pacana» — raskazvajem pra biełaruskamoŭny hurt Prypiać, jaki prezientavaŭ aŭtarskuju «Kałychanku»
Basist «Piatli», jaho 18‑hadovy syn i zorka «Raźbitaha serca pacana» — raskazvajem pra biełaruskamoŭny hurt Prypiać, jaki prezientavaŭ aŭtarskuju «Kałychanku»
Niebaraka ź Lachavičaŭ źnik «na SVA» ŭžo na treci dzień, a ŭ baraćbie za hrabavyja sčapilisia siastra, sužycielka i žonka — z čatyrma dziećmi, ale čužymi
Kamientary