Japonija słavicca čyścinioj vulic, ale turysty chutka sutykajucca tam z nadzionnaj prablemaj: pusty kubak ci abhortku časam davodzicca hadzinami nasić z saboj, bo śmietnicu prosta nie znajści. Jak tady japonskim haradam udajecca zastavacca takimi čystymi? U hetym raźbirałasia BBC.
Śmietnic u Japonii nie zaŭsiody było tak mała.
Upłyŭ teraktu
Adnym ź pierałomnych momantaŭ staŭ sakavik 1995 hoda. Členy relihijnaha kultu «Aum Sinrykio» raspylili zaryn u takijskim mietro ŭ ranišniuju hadzinu pik. Zahinuli 14 čałaviek, tysiačy paciarpieli.
Paśla teraktu ŭłady ŭzmacnili miery biaśpieki ŭ hramadskich miescach. Siarod inšaha pačali zakryvać abo zusim prybirać śmietnicy. Paźniej terakty ŭ inšych krainach, u tym liku ataki 11 vieraśnia 2001 hoda ŭ ZŠA, paspryjali tamu, što hetyja miery zachavalisia.
Ale minuła try dziesiacihodździ, a śmietnicy masava na vulicy tak i nie viarnulisia. I adnoj tolki biaśpiekaj hetaha ŭžo nie patłumačyš.
Haradam vyhadna adsutnaść śmietnic
Z 2000‑ch hadoŭ niekatoryja japonskija municypalitety sami pačali skaračać kolkaść vuličnych śmietnic. Jak raskazała BBC daśledčyca japonskaha Nacyjanalnaha instytuta ekałahičnych daśledavańniaŭ Aja Josida, adnoj z met było pryvučyć ludziej zabirać svajo śmiećcie dadomu.
Reč u tym, što ŭ vuličnyja kantejniery vykidali i bytavyja adkidy, a vakoł ich nazapašvałasia śmiećcie, što pavialičvała vydatki na absłuhoŭvańnie. Naprykład, u Kijota, adnym z hałoŭnych turystyčnych centraŭ Japonii, z 2011 hoda kolkaść vuličnych śmietnic skaracili bolš čym udvaja.
Ale tut uźnikaje inšaje pytańnie: kali śmietnic stała mienš, čamu vulicy nie zaraśli śmiećciem?
Čyścinia nie ŭźnikła sama saboj
Josida pieraścierahaje ad prostaha tłumačeńnia, byccam japoncy ad pryrody bolš achajnyja za inšych. Čystyja vulicy stali taksama vynikam šmathadovaj palityki.
Na praciahu dziesiacihodździaŭ municypalitety pravodzili kampanii suprać śmiećcia, zajmalisia ekałahičnaj adukacyjaj, arhanizoŭvali ŭborku vulic i źmianiali haradskuju prastoru tak, kab ludziam było mienš zručna pakidać adkidy dzie papała.
Z časam da hetaha dadalisia ŭstojlivyja hramadskija normy. Adna ź ich apisvajecca vyrazam meiwaku o kakenai — nie stvarać niazručnaściaŭ inšym. Kali pobač niama śmietnicy, zvyčajnym rašeńniem stanovicca nie kinuć abhortku na vulicy, a zabrać jaje z saboj.
Paŭsiadzionnyja zvyčki taksama adyhryvajuć svaju rolu. Japoncy redka jaduć na chadu abo ŭ hramadskim transparcie, tamu ŭ ich prosta źjaŭlajecca mienš śmiećcia pa-za domam.
Turyst žyvie ŭ horadzie inakš. Jon moža hadzinami chadzić pa słavutaściach, kuplać napoi i pierakusvać ježaj z kramaŭ. Tamu pustaja butelka abo ŭpakoŭka ŭ jaho rukach źjaŭlajucca značna čaściej.
Śmietnicy ŭsio ž jość, ale treba viedać dzie šukać
Całkam śmietnicy ź japonskich haradoŭ nie źnikli. Ich možna znajści, naprykład, na čyhunačnych stancyjach. Časta heta prazrystyja kantejniery kala turnikietaŭ, za jakimi mohuć sačyć supracoŭniki abo kamiery.
U Tokia tym časam znajšli niezvyčajnaje rašeńnie. Na adnoj sa stancyj mietro źjavilisia robaty-śmietnicy. Jany pieramiaščajucca pa terytoryi, kab ludziam nie davodziłasia šukać, kudy vykinuć śmiećcie.
Ale pakul takija robaty nie stali zvyčajnaj źjavaj, turystam davodzicca rabić toje ž, što i mnohim žycharam Tokia: kali śmietnicy pobač niama, nasić śmiećcie z saboj, pakul nie znojdziecca miesca, dzie jaho možna vykinuć.
U hetaj krainie hramadskija tualety słaviacca čyścinioj. Ale nie viedaju, ci vy chacieli b, kab vašych dziaciej tak da hetaha pryvučali
Japonski pryncyp: «Luboje miesca treba pakidać bolš čystym, čym jano było da ciabie»
«Nie treba sprabavać stać japoncam». Jak prahramist ź Biełarusi kiruje ofisam u Tokia
Jak luboŭ da katoŭ u Japonii pieratvaryłasia ŭ miljardnuju industryju
Padpałkoŭnika z fakulteta vajskovaj raźviedki sudziać za «zdradu dziaržavie» pa spravie, jakaja vyhladaje palityčnaj. Što pra jaho viadoma?6
Kamientary