Pra što Śviatłana Cichanoŭskaja havaryła ŭ Ńju-Jorku ź Biłam Klintanam

Daradca Śviatłany Cichanoŭskaj pa dypłamatyi Dzianis Kučynski prysutničaŭ pry razmovie i raskazaŭ «Našaj Nivie», čym cikaviŭsia Klintan i jakija ŭspaminy jaho rasčulili.

Bolš źmiastoŭnaja razmova paśla karotkaha znajomstva

Sustreča Śviatłany Cichanoŭskaj z prezidentam Biłam Klintanam adbyłasia ŭ Ńju-Jorku padčas Clinton Global Initiative — na śpiecyjalnym prezidenckim pryjomie, jaki sabraŭ ciapierašnich i byłych kiraŭnikoŭ dziaržaŭ i ŭradaŭ, mižnarodnych lidaraŭ, pradstaŭnikoŭ biznesu i hramadzianskaj supolnaści. Sioleta sustreča CGI prachodziła 22‑23 vieraśnia. 

«Clinton Global Initiative — heta zasnavanaja prezidentam Klintanam mižnarodnaja płatforma, jakaja abjadnoŭvaje palityčnych, hramadskich i biznes-lidaraŭ vakoł hłabalnych vyklikaŭ i kankretnych inicyjatyvaŭ dla ich vyrašeńnia. Padčas Hienieralnaj Asamblei AAN heta adna z važnych i prykmietnych placovak u Ńju-Jorku, dzie adbyvajucca dyskusii i niefarmalnyja kantakty suśvietnych lidaraŭ i hramadzianskaj supolnaści», — raspaviadaje Dzianis Kučynski.

Śviatłana Cichanoŭskaja ŭžo nie pieršy hod źjaŭlajecca śpiecyjalnaj hościaj Clinton Global Initiative. Jana atrymlivaje zaprašeńni ad siamji Klintanaŭ dałučacca da pracy hetaj placoŭki i vystupać na joj. Sioleta Śviatłana Cichanoŭskaja taksama pryniała ŭdzieł u prahramie CGI i vystupiła pierad jaje ŭdzielnikami.

Ź Biłam Klintanam jana była znajomaja i raniej. Upieršyniu jany sustrelisia ŭ Vašynhtonie ŭ 2022 hodzie na pachavańni byłoj dziaržsakratarki ZŠA Madlen Ołbrajt. Tady ŭsio abmiežavałasia karotkim znajomstvam. U Ńju-Jorku jany zmahli bolš padrabiazna i źmiastoŭna pahavaryć pra Biełaruś.

«Ja prysutničaŭ pry hetaj razmovie i bačyŭ, nakolki ščyra prezidentu Klintanu było cikava pačuć, što adbyvajecca siońnia ŭ Biełarusi, jak źmianilisia naša kraina i biełaruskaje hramadstva, čym zajmajecca Śviatłana Cichanoŭskaja i jak biełarusy praciahvajuć zmahańnie za svabodu», — raskazaŭ Dzianis Kučynski.

Klintan raspytvaŭ Cichanoŭskuju pra jaje pracu, situacyju ŭnutry krainy i biełarusaŭ, a taksama pra toje, jak paśla masavych represij praciahvaje isnavać biełaruski demakratyčny ruch.

Pavialičyć

Adziny amierykanski prezident, jaki naviedvaŭ niezaležnuju Biełaruś

Asablivaj častkaj razmovy stali ŭspaminy pra 15 studzienia 1994 hoda. Tady Bił Klintan na niekalki hadzin prylacieŭ u Minsk. Jon zastajecca pieršym i pakul adzinym dziejnym prezidentam ZŠA, jaki naviedaŭ niezaležnuju Biełaruś. Padčas vizitu jon sustrakaŭsia sa staršynioj Viarchoŭnaha Savieta Stanisłavam Šuškievičam. 

Prahrama była nasyčanaj. Klintan taksama razmaŭlaŭ z kiraŭnikom urada Viačasłavam Kiebičam i lidaram apazicyi BNF Zianonam Paźniakom, vystupiŭ pierad moładździu ŭ Akademii navuk i naviedaŭ Kurapaty. Tam jon ušanavaŭ pamiać achviar stalinskich represij i pakinuŭ pamiatnuju łavu z nadpisam: «Biełaruskamu narodu ad naroda Złučanych Štataŭ Amieryki».

Vizitu papiaredničała sustreča Klintana i Šuškieviča ŭ Biełym domie ŭ lipieni 1993 hoda. Amierykanski prezident tady vitaŭ rašeńnie Biełarusi dałučycca da Damovy ab nieraspaŭsiudžvańni jadziernaj zbroi. ZŠA abviaścili pra try pahadnieńni, jakija praduhledžvali vydaču Biełarusi $59 miljonaŭ na pieraadoleńnie nastupstvaŭ raźmiaščeńnia jadziernaj zbroi. 

Taja Biełaruś usprymałasia ŭ Vašynhtonie jak maładaja niezaležnaja dziaržava, jakaja admaŭlajecca ad jadziernaha arsienała i maje šaniec pabudavać demakratyčnuju sistemu. Praź niekalki miesiacaŭ paśla minskaha vizitu Klintana na pieršych prezidenckich vybarach pieramoh Alaksandr Łukašenka.

«Było bačna, što ŭspaminy jaho rasčulili»

Kali Śviatłana Cichanoŭskaja nahadała pra pajezdku ŭ Minsk, Klintan adrazu ažyviŭsia, raskazvaje Dzianis Kučynski:

«Było bačna, što dla jaho heta nie prosta epizod z pratakolnaha kalendara tryccacihadovaj daŭniny, jon zhadvaŭ značnaść taho vizitu. Jon adrazu zhadaŭ Biełaruś i vielmi ciopła i emacyjna havaryŭ pra toj čas. Było vidać, što hetyja ŭspaminy jaho sapraŭdy rasčulili».

Pavodle daradcy, Klintan pryhadaŭ nadzieju pačatku 1990‑ch na toje, što paśla raspadu Savieckaha Sajuza Biełaruś zdoleje pabudavać svabodnuju, niezaležnuju i demakratyčnuju budučyniu. Tamu dla jaho było asabliva važna pačuć pra Biełaruś siońnia, paśla bolš čym troch dziesiacihodździaŭ kiravańnia Łukašenki i što źmianiłasia paśla 2020 hoda, kali biełaruskaje hramadstva vielmi vyrazna prademanstravała svajo imknieńnie da pieramien.

«Prezident Klintan vykazaŭ Śviatłanie Cichanoŭskaj i biełaruskamu narodu svaju padtrymku i pieradaŭ biełarusam vielmi ciopłyja słovy. Jon kazaŭ pra svaje dobryja ŭspaminy pra Biełaruś i biełarusaŭ i pra padtrymku imknieńnia biełaruskaha naroda da svabody i demakratyčnaj budučyni. Hałoŭny pasył byŭ vielmi čałaviečy: biełarusy nie pavinny stračvać nadzieju, čas svabody i demakratyi dla Biełarusi abaviazkova pryjdzie», — pieradaje Dzianis Kučynski.

«Vielmi ciopłaja i čałaviečaja razmova»

Pavodle jaho słoŭ, sustreča mieła mała pratakolnaj suchaści:

«Uvohule heta była vielmi ciopłaja i čałaviečaja razmova. Prezident Klintan byŭ nadzvyčaj adkryty, taktylny i vidavočna z asabistaj ciepłynioj usprymaŭ usio, što datyčyłasia Biełarusi».

Pavialičyć

Cikava, što heta praciah užo peŭnaj asabistaj biełaruskaj historyi siamji Klintanaŭ:

«Padčas sustrečy Śviatłany Cichanoŭskaj z Chiłary Klintan u Miunchienie dva hady tamu my pakazvali joj histaryčnyja kadry ichniaha vizitu ŭ Biełaruś: Minsk, miescy, jakija jany tady naviedvali, sustrečy ź biełarusami. Dla spadaryni Klintan heta taksama stała vielmi asabistym i kranalnym siurpryzam, — uspaminaje daradca i dadaje: — Tamu my vielmi ŭdziačnyja i prezidentu Klintanu, i Chiłary Klintan, i ŭsioj Clinton Global Initiative za toje, što jany praciahvajuć davać Biełarusi hołas i mižnarodnuju placoŭku. Va ŭmovach, kali Biełaruś sprabujuć schavać za vajnoj, represijami i hieapalitykaj, asabliva važna, kab na takich mižnarodnych forumach Biełaruś hučała jak asobnaja jeŭrapiejskaja nacyja sa svaim pravam na svabodnuju budučyniu».

Dzianis Kučynski bačyć u ciapierašniaj sustrečy histaryčny simvalizm. U 1994 hodzie Bił Klintan pryjechaŭ u Biełaruś u momant, kali pierad našaj krainaj adkryvałasia mahčymaść demakratyčnaj budučyni, adnak paśla pryjšoŭ da ŭłady Łukašenka. 

«Bolš čym praz tryccać hadoŭ Klintan sustrakajecca ź lidaram demakratyčnaj Biełarusi i znoŭ havoryć pra nadzieju na svabodnuju Biełaruś. Dla nas heta vielmi ciopły i važny znak. Hetym razam, budziem spadziavacca, sapraŭdy atrymajecca», — reziumavaŭ Dzianis Kučynski.

• 14
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 2