«Čyrvony ŭzrovień tryvohi — nie pracujem, žoŭty — sprabujem pracavać, kab nie źjechać z hłuzdu»

«Naša Niva» publikuje asnoŭnaje z hetaha intervju.

«Minułaja zima była samaj ciažkaj za apošnija 20 hadoŭ. Tempieratura časam apuskałasia da minus 25 hradusaŭ. Cełyja rajony Kijeva, asabliva na levym bierazie Dniapra, tydniami žyli bieź śviatła i ciapła, — kaža Dzianis. — Adnak i hetaje leta taksama akazałasia samym składanym u historyi horada».

Pa jaho słovach, supali dva faktary.

— Pa-pieršaje, zimoj Tramp pačaŭ u Iranie svaju vielmi paśpiachovuju apieracyju «Epičnaja lutaść», što pryviało da vialikaha deficytu ŭzbrajeńniaŭ. Heta mocna paŭpłyvała na situacyju z supraćpavietranaj abaronaj. Najlepš suprać balistyčnych rakiet pracuje rakieta PAC-3 MSE dla sistem Patriot. U lipieni Ukraina atrymlivała ich nievialikimi partyjami — pa 15—20 rakiet. Jak vyhladaje situacyja zaraz, my nie viedajem, kaža Dzianis, ale naŭrad ci lipieńskija pakazčyki mocna źmianilisia.

Pa-druhoje, Rasija pavialičyła vytvorčaść svaich balistyčnych rakiet. Kali raniej jana vyrablała kala 60 zvyčajnych balistyčnych rakiet u miesiac, to ciapier — da 75. Jość jašče rakiety, jakija laciać pa kvazibalistyčnaj trajektoryi, naprykład «Cyrkon». Hruba kažučy, havorka idzie pra vytvorčaść prykładna 80—100 balistyčnych i kvazibalistyčnych rakiet u miesiac.

Ukrainie, pa sutnaści, niama čym ich źbivać. Akramia taho, u Kijevie raźmieščana niekalki sistem Patriot — heta sakret Pališyniela. Zrazumieła, što, kali tut uźnik deficyt [srodkaŭ SPA], stralać pačali mienavita siudy, bo pierad rasijskim vojskam adkryłasia novaje akno mahčymaściaŭ.

Akramia taho, jość prablema reaktyŭnych dronaŭ — «Hierań-4» i «Hierań-5». U pryncypie, da takich atak Ukraina była maralna hatovaja jašče z pačatku hoda. Technična jość čym ich źbivać, ale nadzvyčaj składana znajści masavaje rašeńnie dla baraćby z hetymi dronami, jakija latajuć z chutkaściu da 650 kiłamietraŭ u hadzinu. I adnačasova zrabić tak, kab hetaje rašeńnie nie kaštavała ŭ paŭtara-dva razy daražej za sami «Hierani».

Davoli časta ŭdary nanosilisia jašče da abviaščeńnia pavietranaj tryvohi. Ale balistyčnyja rakiety laciać nastolki chutka, što navat kali ty ŭžo pačuŭ sihnał tryvohi, u mnohich amal niama mahčymaści spuścicca ŭ schovišča: rakieta moža prylacieć praz adnu-dźvie chviliny paśla abviaščeńnia tryvohi.

I kali ŭ hety momant ty, naprykład, znachodzišsia na vulicy i tolki nakiroŭvaješsia va ŭkryćcio, heta moža być bolš niebiaśpiečna, čym zastacca ŭ kalidory. Ty kładziešsia spać i nie viedaješ, u jakuju noč heta adbudziecca. Na praktycy ŭdar mohuć nanieści ŭ luby momant.

Dzianis kaža, što mnohija ludzi ŭ jaho asiarodździ ŭžo na miažy svaich mahčymaściaŭ.

«Dumajuć pra budučuju zimu. Tyja, u kaho jość mahčymaść kudyści źjechać na zimu, aceńvajuć, ci mohuć jany sabie heta dazvolić. Ja takoj mahčymaści nie maju, kaža Dzianis: niemahčyma pracavać kijeŭskim karespandentam, nie znachodziačysia ŭ Kijevie.

Maje siabry pryhladali kvatery ŭ Ivana-Frankoŭsku i Čarnaŭcach. Ceny, naturalna, uźlacieli da niabiosaŭ. Ekanamičnuju situacyju va Ukrainie možna apisać adnym skazam: ludzi vielmi mocna źbiadnieli.

A napieradzie, pra heta možna skazać upeŭniena, niepaźbiežna budzie rezkaje padaražańnie praduktaŭ, internetu, suviazi i hetak dalej. Znajści hrošy na vielmi darahuju kvateru dzie-niebudź na zachadzie krainy nadzvyčaj składana.

Ekanamičny składnik ciapier vielmi važny. Mnohija pracadaŭcy cierpiać ad atak — jany zakranuli amal usie haliny. Ludziam skaračajuć zarobki, i ŭ toj ža čas usio daražeje. Heta ŭvodzić ludziej u psichałahičny stupar.

U takich stresavych situacyjach chtości spraŭlajecca lepš, a chtości horš. Kali pahladzieć na majo asiarodździe, kolkaść ludziej, jakija prymajuć zaspakajalnyja srodki, źviartajucca da psichołahaŭ abo psichijatraŭ, vyrasła ŭ razy.

— Kali ciapier prajścisia pa Kijevie ŭ budny dzień, što źmianiłasia ŭ paraŭnańni ź letam? Što najpierš kidajecca ŭ vočy?

— Značna pavialičyłasia kolkaść razburanych budynkaŭ. U Kijevie 1,2 tysiačy šmatpaviarchovikaŭ, i mnie zdajecca, što prykładna tracina ź ich za hetyja čatyry z pałovaj hady paciarpieła. Nie zaŭsiody katastrafična, ale chacia b adno akno dy vybiła.

U horadzie stała mienš ludziej, choć heta moža być i nie vielmi zaŭvažna. Śpiecyfika Kijeva takaja, što adnačasova z tym, jak adny ludzi źjazdžajuć, pryjazdžajuć novyja — z Sumaŭ abo inšych haradoŭ [raźmieščanych blizka da frontu].

— Aficyjnych ličbaŭ pakul niama, ale ja zaŭvažyŭ, što stała lahčej pryparkavacca, mienš ludziej chodzić u kaviarni i restarany. Mienš ludziej možna sustreć i na vulicach, choć, mahčyma, heta źviazana z tym, što mnohich pieravodziać na dystancyjnuju pracu.

A jašče kidajecca ŭ vočy, što ludzi stali značna bolš niervovymi.

— Usio bolš ludziej pierachodzić na dystancyjnuju pracu?

— Tak, tam, dzie heta mahčyma. Univiersitety pačali davoli masava pieravodzić navučańnie ŭ dystancyjny farmat. Z 1 vieraśnia škoły nie pačali narmalna pracavać u zvyčajnym vočnym režymie — pry takoj kolkaści hadzin pavietranaj tryvohi na dzień heta vielmi składana.

Akramia taho, apošnim časam Rasija atakuje ŭkrainskija data-centry. Voźmiem udar pa Nacyjanalnaj akademii navuk [28 vieraśnia]: u susiednim ź joj domie znachodzicca adzin z ofisaŭ «Ukrtelekama», ukrainskaha internet-pravajdara. U toj ža dzień byŭ naniesieny ŭdar pa inšym ofisie «Ukrtelekama», jaki raźmieščany ŭ adnym budynku z pryvatnaj klinikaj «Dabrabut». Jašče adzin udar [25 vieraśnia] pryjšoŭsia pa data-centry na Šulaŭcy, jaki znachodzicca ŭ ofisnym budynku. Tam taksama byli žudasnyja karciny — trupy litaralna lažali na vulicy.

Rasija siabie nie strymlivaje — i ja kažu heta bieź pierabolšańnia. Nie toje kab u hetym vypadku jana abaviazkova metanakiravana biła pa hramadzianskich abjektach, ale heta ŭžo nie pabočnaja škoda — heta častka vajennaj stratehii.

U pracoŭny čas Rasija moža nanieści ŭdar pa aŭtazapraŭcy abo vialikim ofisnym centry. Miarkujučy pa ŭsim, jana i nadalej budzie prytrymlivacca takoj taktyki. A ty z ulikam taho, nakolki chutka ŭsio lacić, navat ničoha nie možaš zrabić.

Pa słovach žurnalista, usie pradstaŭniki biznesu pa-roznamu bačać budučyniu, ale ličać, što restaranny biznes u handlovych centrach nie pieražyvie hetuju zimu: tam niebiaśpiečna vyvodzić supracoŭnikaŭ na pracu padčas pavietranaj tryvohi, navat kali jana maje žoŭty ŭzrovień.

Jość padstavy mierkavać, što Rasija budzie nanosić udary pa handlovych centrach. Tamu, chutčej za ŭsio, spynić isnavańnie nie tolki restaranny biznes u HC, ale i ŭvieś rytejł u ich. Pry hetym dla ekanomiki Ukrainy handlovyja centry — važny siehmient.

U Kijevie jość «Respublika» i Blockbuster Mall — heta najbujniejšyja handlovyja centry nie tolki va Ukrainie, ale i va ŭsioj [Uschodniaj] Jeŭropie.

Pradprymalniki — niezaležna ad taho, ci zajmajucca jany prodažam adzieńnia, restarannym biźniesam abo čymści inšym, — sprabujuć šukać rašeńni. Adnak nichto nie moža na sto adsotkaŭ pradbačyć, jakaja situacyja składziecca zimoj, tamu ŭsio heta — adna vialikaja impravizacyja.

U astatnim biznes aryjentujecca na adaptacyju: čyrvony ŭzrovień tryvohi — nie pracujem, žoŭty — sprabujem niejak pracavać, bo inakš možna z hłuzdu źjechać.

— Čyrvony ŭzrovień tryvohi moža doŭžycca hadzinami?

— Nasamreč nie, chutčej žoŭty. Heta metanakiravanaja taktyka Rasii: zapuskać nievialikija hrupy reaktyŭnych dronaŭ pa čarzie. Adzin dalataje, jaho źbivajuć, potym zapuskajuć druhi. Usio heta robicca albo dla taho, kab žoŭtaja tryvoha praciahvałasia praktyčna biaskonca, albo kab praz 20 chvilin znoŭ abviaščałasia takaja ž žoŭtaja tryvoha.

Čyrvony ŭzrovień — heta ŭžo albo sapraŭdy masiravanaja ataka dronaŭ, albo kankretnaja rakietnaja pahroza.

— Nakolki mocna źmianiŭsia rasparadak dnia kijaŭlan paśla taho, jak abstreły pačali adbyvacca ŭ pracoŭny čas?

— Nijakaha rasparadku nie isnuje — sucelnaja impravizacyja. Sustrečy pastajanna pieranosiacca i admianiajucca, ale biznes niejkim čynam prymudrajecca pracavać. Ja sam ździŭlajusia, jak kaviarni na majoj vulicy zmudrajucca adkryvacca svoječasova. Kali ty chočaš vypić kavy ŭ kaviarni, jakaja adkryvajecca a vośmaj ranicy, to niejkim čynam možaš heta zrabić.

Za hetyja čatyry z pałovaj hady ŭ nas usialakaje zdarałasia. Ale takoha ŭzroŭniu tryvožnaści raniej nie było. Ciapier jana stała pastajannaj. Ludzi bačać, što adbyvajecca. Vielmi časta byvaje, što reaktyŭnyja «Hierani» pralatajuć prosta nad hałavoj. Jak ni dziŭna heta prahučyć, ale heta dobra, bo tady ciabie ŭžo niepasredna nie zakranie. Chutčej za ŭsio.

Ja šmat čaho bačyŭ za hetyja hady, ale kali hetaja zvyšchutkaja štuka, jakaja pa huku nahadvaje cichi reaktyŭny samalot, pranosicca ŭ ciabie nad hałavoj, heta vielmi dziejničaje na niervy.

Dzianis miarkuje, što ŭ budučyni moža ŭźniknuć składanaja situacyja ź miedykamientami. Niekatoryja vidy lekaŭ mohuć apynucca ŭ deficycie: byli ŭdary pa pradpryjemstvie bujnoj farmaceŭtyčnaj kampanii «Darnica» ŭ Kijevie. U pieršuju čarhu heta častka ekanamičnaj vajny, ale takija ataki pakazvajuć, što žyćci mirnych žycharoŭ Rasiju nie nadta chvalujuć. Dumaju, u 2026 hodzie heta ŭžo nie treba tłumačyć.

Jość jašče i pabočnaja škoda. Padčas atak na składy dastajecca absalutna ŭsim — i knižnym vydaviectvam, i vytvorcam samych roznych tavaraŭ. Było źniščana taksama davoli šmat składoŭ ź lekami. Heta nie aznačaje, što ŭźniknie katastrofa, ale moža pačacca deficyt peŭnych miedykamientaŭ.

Dzianis kaža, što naŭrad ci isnuje pahroza hoładu.

— Mahčymaści ŭkrainskaha ahrarnaha siektara, niahledziačy na ŭsie prablemy 2022 hoda, vielizarnyja. Ale deficyt tavaraŭ i istotnaje padaražańnie praktyčna niepaźbiežnyja. Maštaby hetaha my pakul nie možam acanić. Adnak pražyć zimu, charčujučysia, umoŭna kažučy, adnoj hrečkaj, całkam budzie mahčyma.

Ciapier robiacca sproby pierabudavać łahistyku takim čynam, kab pastaŭlać u supiermarkiety bolš tavaraŭ niepasredna ad pastaŭščykoŭ. Ale tych aŭtaparkaŭ, jakija byli ŭ sietkavych kramach i pastaŭščykoŭ u 2000‑ch hadach i jakija tady byli nieabchodnyja, ciapier užo niama.

Zastajecca taksama mahčymaść zavozić pradukty ź Jeŭrapiejskaha sajuza. My ŭžo bačyli padobnuju situacyju ŭ 2022 hodzie, u tym liku na prykładzie bienzinu i praduktaŭ charčavańnia. Tady Rasija źniščała niešmatlikija ŭkrainskija naftapierapracoŭčyja zavody, i ciapier Ukraina praktyčna na 100% zaležyć ad bienzinu ź Jeŭropy.

— Minułoj zimoj praz adklučeńni elektryčnaści i aciapleńnia z Kijeva źjechali 600 tysiač čałaviek. Ci varta čakać takoha ž masavaha adtoku nasielnictva hetaj zimoj?

— Dla pačatku chaču adznačyć, što ličba Kličko pra 600 tysiač uziataja sa stoli. Ludzi źjazdžali, ale prykmietnaha adtoku nasielnictva nie było. Hetaj zimoj situacyja, vierahodna, budzie inšaj, bo mnohaje zaležyć ad cełaha šerahu faktaraŭ.

Zrazumieła, što dla ludziej, u jakich jość svajaki [ŭ inšych haradach] abo dom u jakoj-niebudź vioscy, dzie prynamsi možna palić drovami, heta varyjant. Ale ŭ mnohich abmiežavanaja mabilnaść — najpierš ja maju na ŭvazie mabilizacyju. Za miežami Kijeva jość błokpasty, i kali ŭ ciabie nie ŭsio ŭ paradku z dakumientami, daloka na mašynie asabliva nie źjedzieš. Tamu častka ludziej faktyčna nie zmoža vyjechać z Kijeva. A razam ź imi časta zastajucca dziaŭčaty, žonki i dzieci.

I, jak ja ŭžo kazaŭ, ceny vyraśli nastolki, što daloka nie kožny moža dazvolić sabie źniać kvateru dzie-niebudź na zachadzie Ukrainy.

— Tyja, chto zastaniecca ŭ horadzie, mohuć padrychtavacca da zimy?

— Tut ničoha novaha. Zrazumieła, što bienzinavy hienieratar u šmatkvaternym domie na bałkonie nie pastaviš, bo moža zhareć usia kvatera. Ale paŭerbanki, zaradnyja stancyi EcoFlow i ŭsia hetaja infrastruktura ŭ ludziej u cełym užo jość.

Ja nie kažu, što va ŭsich, bo jość i tyja, chto asabliva hetym nie zajmajecca i žyvie jak žyvie, u zaležnaści ad abstavin. Ale tyja, chto chacieŭ padrychtavacca da zimy, u cełym daŭno da jaje hatovyja.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 3
• 0
• 1