23 sakavika, 18.30,
…ci spaźnilisia biełarusy na svoj ciahnik? Toje, što pierakład z aryhinału musić być zrobleny — sumnievaŭ niama. Ale ci adyhraje jon tuju rolu, jakuju adyhraŭ u inšych narodaŭ u časy Refarmacyi ci napačatku XX stahodździa?
Rolu Biblii ŭ raźvićci jeŭrapiejskich kultur niemahčyma pierabolšyć. Biblejskija vobrazy i siužety byli asnovaju dla bieźličy mastackich, fiłasofskich i litaraturnych tvoraŭ ad rańniaha Siaredniaviečča, kali Jeŭropa pačała jadnacca vakoł Chryścijanstva, i da našych dzion. Jak bazavy tekst Chryścijanstva, Biblija stałasia asnoŭnym abjadnaŭčym tekstam jeŭrapiejskaje cyvilizacyi.
Pierakłady Biblii na mnohija movy paspryjali raźvićciu piśmienstva. Amal usie sučasnyja jeŭrapiejskija nacyjanalnyja movy sfarmavalisia jak litaraturnyja pad upłyvam biblijnych pierakładaŭ.
Biełaruskaja situacyja ŭ dačynieńni da pierakładu Biblii ŭnikalnaja. Pieršyja varyjanty biełaruskaj Biblii ŭźnikli raniej za bolšaść pierakładaŭ na inšyja nacyjanalnyja movy — Skarynavy pierakład uvachodzić u trojku pieršapačynalnikaŭ. Adnak i ciapier, u druhoj dekadzie XXI stahodździa, niahledziačy na vialikuju kolkaść sučasnych pierakładaŭ, biełaruskaja mova zastajecca adzinaju ź jeŭrapiejskich (i nie tolki!), jakaja tak i nie maje Biblii, pierakładzienaj z aryhinalnych — jaŭrejskaj, aramiejskaj, hreckaj moŭ.
Jak hetaje stanovišča adbiłasia i adbivajecca na biełaruskaj kultury, navucy, movie, nacyjanalnaj identyčnaści i navat losach nacyi? Ci mahčyma jaho źmianić? Takija pytańni stavić pierad «Horadam i Śvietam» doktar fiłasofii, doktar teałohii Iryna Dubianieckaja.
Lekcyja «1000 hadoŭ bieź Biblii. Biełaruskija biblijnyja pierakłady i jeŭrapiejskaja cyvilizacyja» adbudzieccca 23 sakavika ŭ «Halerei Ŭ» (
Ciapier čytajuć
22‑hadovy Viktar z-pad Klecka pratrymaŭsia na froncie miesiac. A paśla baćki pierasvarylisia, dzielačy hrabavyja12
Kamientary