Свет22

Навукоўцы знайшлі самыя старажытныя прыклады муміфікацыі чалавечых целаў. Яны сушыліся дымам

Навукоўцы знайшлі самыя старажытныя сведчанні чалавечай муміфікацыі, узрост якіх складае каля 14 тысяч гадоў. Гэта амаль удвая старэй за ўсе раней вядомыя прыклады. Даследаванне, апублікаванае ў аўтарытэтным часопісе PNAS, засведчыла, што людзі ў Паўднёва-Усходняй Азіі ўжо ў палеаліце мелі складаную практыку падрыхтоўкі целаў памерлых да пахавання, піша CNN.

Фота: Hirofumi Matsumura / Australian National University

Для даследавання былі прааналізаваныя 54 пахаванні, знойдзеныя на 11 археалагічных помніках у паўднёвым Кітаі, паўночным В’етнаме і на інданезійскім востраве Суматра. Асаблівасцю гэтых пахаванняў сталі незвычайныя позы целаў — людзі былі пахаваныя стоячы на кукішках, што выглядала анатамічна немагчымым. Гэта дало падставы меркаваць, што да пахавання целы неяк спецыяльна апрацоўваліся.

Далейшы аналіз костак паказаў прыкметы ўздзеяння на іх цяпла. У многіх выпадках былі заўважаныя абвугленыя ўчасткі на локцях, чэрапе і ніжніх канечнасцях. Пры гэтым увесь шкілет не быў пашкоджаны агнём, таму версію пра крэмацыю даследчыкі выключылі. Пры мікраскапічным вывучэнні высветлілася, што каля 84% костак змянілі сваю мікраструктуру пад уздзеяннем нізкатэмпературнага нагрэву.

На падставе гэтых даных навукоўцы прыйшлі да высновы, што старажытныя людзі выкарыстоўвалі тэхніку падсушвання целаў дымам. Цела змяшчалі ў сагнутай позе над агнём, які гарэў пры нізкай тэмпературы, і дым паступова выдаляў вільгаць з тканак. Пасля гэтага высушаныя парэшткі пераносілі да месца пахавання. Так целы фактычна муміфікаваліся.

Фота: Hirofumi Matsumura / Australian National University

Найстаражытнейшы прыклад быў выяўлены ў Паўночным В’етнаме — гэта костка рукі, узрост якой ацэньваецца прыкладна ў 14 тысяч гадоў. Іншыя пахаванні, датаваныя ад 12 да 4 тысяч гадоў таму, сведчаць, што гэтая практыка працягвалася тысячагоддзямі ў розных рэгіёнах Паўднёва-Усходняй Азіі.

Да гэтага часу самым старажытным прыкладам муміфікацыі лічыліся муміі культуры Чынчора ў Чылі, якім каля 7 тысяч гадоў, і прыклады з Егіпта ўзростам каля 4,5 тысяч гадоў. Новая знаходка амаль удвая старэйшая і паказвае, што тэхнікі апрацоўкі целаў маглі ўзнікнуць значна раней, чым лічылася дагэтуль.

Даследчыкі падкрэсліваюць, што гэтая практыка адлюстроўвае ўнікальнае спалучэнне тэхнікі, традыцый і вераванняў старажытных супольнасцяў Паўднёва-Усходняй Азіі. Цікава, што аналагічны метад — падсушванне целаў дымам — і сёння застаецца часткай традыцыйных абрадаў у Папуа — Новай Гвінеі.

Каментары2

  • Карэктар-самавук
    17.09.2025
    Дарагая рэдакцыя, вы паўсюдна слоўжываеце пасіўнымі граматычнымі канструкцыямі, якія паходзяць з савецкага канцэлярыту:

    'Муміі сушыліся дымам' - яны самі сушыліся, ці іх сушылі?

    'Актывіст неаднаразова арыштоўваўся ... затрымліваўся ... утрымліваўся ў ШЫЗА ... прыцягваўся' - Дык ён сам сябе арыштоўваў, затрымліваў і т.д.? Ці ўсё ж некія асобы яго затрымлівалі? Не пазбаўляйце віны за гэтыя злачынствы тых, хто яго затрымліваў. Не надзяляйце агентнасцю няшчасную мумію, якую вэндзілі супляменнікі.
  • Чытака
    17.09.2025
    [Рэд. — Дзякуй, выправiлi]

    [Зрэдагавана]

Цяпер чытаюць

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны41

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны

Усе навіны →
Усе навіны

Памерла Ганна Садоўская — дзяячка польскай супольнасці ў Ваўкавыску1

«Лік ідзе на хвіліны, а сваякі павінны бегаць па вуліцы і шукаць мужчын». Ці павінна хуткая дапамога выносіць пацыента з кватэры?13

«Пад канвоем вывезлі нас з мяжы». Расійская блогерка расказала пра затрыманне мужа на беларускай мяжы праз падпіску5

Памёр 87‑гадовы турэцкі мільярдэр, уласнік мінскай Crowne Plaza. Але грошай не пакінуў ні жонцы-беларусцы, ні чатыром дзецям62

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім1

З цягніка зблізку знялі на відэа разбураную частку Крымскага моста8

У цэнтры Мінска на мосце 21‑гадовы перакуліўся на BMW. Момант трапіў на відэа2

Правакацыя з вялікай колькасцю ахвяр і абвінавачваннем Украіны. Стала вядома, якую правакацыю рыхтавалі на польска-расійскай мяжы7

Амерыканка пабіла рэкорд беларускі па кручэнні ў паветры на ўласных валасах

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны41

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць