У Фарным касцёле ў Гродне пасля маштабнай рэстаўрацыі адкрылі адзін з барочных алтароў
На выхадных адбылося ўрачыстае адкрыццё алтара Маці Божай Нястомнай Дапамогі — аднаго з трынаццаці алтароў храма, які з’явіўся тут яшчэ пры будаўніцтве касцёла ў канцы XVIII стагоддзя і з таго часу ні разу не рэстаўраваўся.
Праца над аднаўленнем алтара ў кафедральным касцёле Святога Францішка Ксаверыя цягнулася паўтара года. Каб выратаваць канструкцыю, майстрам прыйшлося разабраць яе па кавалачках да самай асновы. Галоўнымі ворагамі драўлянага шэдэўра сталі час, вільгаць і шкоднікі.
Як адзначыў мастак-рэстаўратар Елісей Лёля, праца была карпатлівай, амаль ювелірнай.
«Там і жучок паеў дрэва, і недзе цвіль, грыбок. Дзесьці бралі дошку, а яна ў руках літаральна развальвалася. Прыйшлося некаторыя элементы замяніць, некаторыя — умацаваць, пераклеіць кожную дошчачку, кожны сантыметр алтара перабраць».
Асобная ўвага была нададзена алтарнаму абразу Маці Божай Нястомнай Дапамогі, якому ўжо больш за сто гадоў. Для рэстаўрацыі яго ўпершыню знялі з алтара і перанеслі ў спецыяльна абсталяваную майстэрню ў сутарэннях касцёла. Абраз ачысцілі ад забруджвання, умацавалі пашкоджаны вільгаццю грунт і нанеслі пазалоту найтанчэйшым пластом сусальнага золата 999 пробы.
Мастак-рэстаўратар Мікалай Лёля падкрэсліў, што галоўнай задачай было не ўнесці нічога новага, а захаваць аўтэнтычнасць:
«Галоўнае — захаваць старое, не нашкодзіць. Каб не атрымаўся зусім іншы абраз, не ўнесці свайго. А захаваць тое, што было, трохі панавіць, дапусцім, пазалоту. Па жывапісе зрабілі таніроўкі, бо дзесьці былі страты — але гэта вінаваты час».
Неабходнасць маштабнай рэстаўрацыі ўсяго Фарнага касцёла, якая сістэматычна вядзецца ўжо каля 20 гадоў, прадыктавана наступствамі Другой сусветнай вайны. Доўгі час храм стаяў без вокнаў і дзвярэй, праз што інтэр'еры моцна пацярпелі ад вільгаці.
Пробашч касцёла ксёндз Ян Кучынскі распавёў, што наперадзе яшчэ шмат працы, бо «рэха вайны» адчуваецца дагэтуль:
«Вось у нас засталося яшчэ рэха вайны, так скажам. Напрыклад, акно, якое было калісьці часова зроблена — проста задзелалі дзірачку, і гэта засталося па сёння. Тое ж самае на алтары: мы бачым арабеску з левага боку — толькі некаторыя дэталі засталіся, з правага боку яе ўвогуле няма. Гэта трэба будзе рабіць усё нанава».
Сёння адноўлена ўжо 8 з 13 алтароў храма. Наступным этапам стане выратаванне алтара Святога Казіміра, які знаходзіцца ў крытычным стане.
«Больш за ўсё працы нас чакае на алтары Святога Казіміра. Ён знаходзіцца ў стане крытычным: мы бачым трэснутыя дошкі, трэснутыя скульптуры. Гэта ўсё развалілася ды так і засталося, ніхто яго не чапаў 80 гадоў», — кажа ксёндз Ян Кучынскі.
Адноўлены алтар Маці Божай Нястомнай Дапамогі стаў падарункам вернікам і турыстам да будучага юбілею — у снежні гродзенскі Фарны касцёл адзначыць сваё 320-годдзе.
Каментары