Сталі вядомыя падрабязнасці падрыхтоўкі тэракта ў маскоўскім «Крокусе» два гады таму
12 сакавіка быў вынесены прысуд па справе аб тэрарыстычным акце ў маскоўскай канцэртнай зале «Крокус Сіці Хол» у сакавіку 2024 года: пятнаццаць фігурантаў, у тым ліку чацвёра непасрэдных выканаўцаў тэракту, атрымалі пажыццёвыя тэрміны. Першыя 16—18 гадоў яны правядуць у турме, а пасля будуць пераведзеныя ў калоніі асаблівага рэжыму. Іх чатырох саўдзельнікаў асудзілі на тэрміны ад 19 да 22 гадоў. Расійскае выданне «Коммерсант» расказала падрабязнасці гучнай справы, якія раскрыліся падчас працэсу.
Расследаванне крымінальнай справы аб тэракце ў «Крокус Сіці Холе» раскрыла маштабную сетку падрыхтоўкі, якая пачалася яшчэ ў 2023 годзе. Арганізатарамі выступілі лідары груповак «Ісламская дзяржава» і «Вілаят Харасан», якія стварылі ў Расіі як мінімум тры тэрарыстычныя ячэйкі. Вярбоўка рабілася праз Telegram, дзе будучыя выканаўцы давалі клятву вернасці тэрарыстам.
Адным з ключавых фігурантаў стаў Шамсідзін Фарыдуні, які раней ужо меў судзімасць у Таджыкістане. Псіхіятрычная экспертыза прызнала яго адэкватным, аднак адзначыла яго хваравітую амбіцыйнасць і злапомнасць. Разам з паплечнікамі ён праходзіў спецпадрыхтоўку ў Турцыі, а адзін з удзельнікаў нават выязджаў у Пакістан і Афганістан для навучання баявым навыкам.
Зброю для тэракту рыхтавалі ў Расіі: пяць аўтаматаў для халастой стральбы былі пераробленыя ў баявыя ў саматужных умовах у Інгушэціі, адтуль жа прывезлі больш за 1800 патронаў. Пісталет Макарава даставілі з Екацярынбурга.
Першапачаткова тэрарысты планавалі напад у Дагестане, але тую ячэйку своечасова выкрыла ФСБ, таму яны засяродзіліся на Маскве. «Крокус» быў выбраны з-за яго блізкасці да часовага жылля тэрарыстаў у падмаскоўным Пуцілкаве.
Фарыдуні загадзя хадзіў на канцэрт італьянскага опернага спевака Алясандра Сафіны, каб вывучыць ахову, схему залаў і запасныя выхады. У дзень тэракту ён нават меў спрэчку з перакупшчыцай квіткоў, бо ў яго не хапала наяўных грошай і яму давялося шукаць банкамат, пакуль яго саўдзельнікі чакалі ў машыне, ужываючы наркотыкі.
Непасрэдны напад пачаўся каля восьмай гадзіны вечара 22 сакавіка. Тэрарысты дзейнічалі вельмі жорстка, расстрэльваючы людзей ва ўпор. Аднак следства высветліла, што ахвяр магло быць значна больш, калі б не тэхнічныя збоі: у двух нападнікаў заклініла аўтаматы, а патроны ў заплечніках пачалі заканчвацца ўжо праз дзесяць хвілін. Менавіта таму яны перайшлі да падпалаў, выкарыстаўшы загадзя нарыхтаваны бензін у бутэльках. Агонь адрэзаў людзей ад выхадаў, што прывяло да гібелі большасці са 147 ахвяр ад удушша і апёкаў.
Уся акцыя заняла ўсяго 13 хвілін, пасля чаго тэрарысты збеглі, па дарозе збіўшы сям'ю з дзецьмі. Іх затрымалі ў Бранскай вобласці пасля пагоні і страляніны.
На судзе 15 чалавек атрымалі пажыццёвыя тэрміны. Сярод іх не толькі забойцы, але і тыя, хто дапамагаў з грашыма, жыллём і транспартам. Прысуд выклікаў абурэнне ў пацярпелых, якія лічаць яго занадта мяккім праз тэарэтычную магчымасць умоўна-датэрміновага вызвалення ў будучыні. Адвакаты ахвяр нават прапаноўвалі прыпыніць для такіх выпадкаў мараторый на смяротнае пакаранне.
Паралельна Следчы камітэт Расіі працягвае расследаваць дзеянні кіраўніцтва «Крокуса», чыя сістэма бяспекі і супрацьпажарная абарона не змаглі перашкодзіць такой колькасці ахвяр.
Суд у Маскве прыгаварыў да пажыццёвага тэрарыстаў, якія напалі на «Крокус»
Выканаўцы тэракту ў «Крокус Сіці Холе» прызналі віну
Следства абвергла заявы Пуціна аб датычнасці Украіны да тэракту ў «Крокусе»
Ісламісты, адказныя за выбух у «Крокусе», назвалі свае наступныя цэлі
Расія пастрожыла прыём таджыкаў пасля «Крокуса», дык яны цяпер спрабуюць у абыход — праз Беларусь
Каментары