Украінскія дарадцы былі ў шоку, калі ў Персідскім заліве на адну цэль выпускалі восем ракет Patriot — агульным коштам $25 мільёнаў
Украіна за чатыры гады вайны стала адным з сусветных лідараў у супрацьпаветранай абароне, але яе досвед усё яшчэ недаацэньваюць нават саюзнікі. І дарэмна: памылкі, якіх Кіеў ужо навучыўся пазбягаць, сёння каштуюць ЗША і краінам Персідскага заліва мільярды даляраў. З падрабязнасцямі знаёміць The Times.

За чатыры гады поўнамаштабнай вайны Украіна стварыла адну з самых эфектыўных сістэм СПА ў свеце. Паводле ўкраінскіх ваенных, яна знішчыла каля 140 тысяч паветраных цэляў — ад ракет і бомбаў да самалётаў і дронаў. Больш за 44 000 з іх — дроны тыпу «Шахед», якія цяпер атакуюць базы ЗША на Блізкім Усходзе.
Аднак, нягледзячы на гэты досвед, палітычнае кіраўніцтва ЗША не спяшаецца яго выкарыстоўваць. Дональд Трамп публічна адхіліў прапанову Кіева аб дапамозе, заявіўшы, што Зяленскі — «апошні чалавек», ад якога ЗША патрэбна дапамога.
Эксперты лічаць такі падыход недальнабачным. Паводле аналітыкаў, Украіна стала адным з сусветных лідараў у арганізацыі сістэм кіравання і каардынацыі СПА — асабліва ва ўмовах масаваных атак і змяшаных пагроз.
Украінская сістэма — адна з самых складаных у свеце: яна здолела інтэграваць савецкую спадчыну і сучасныя тэхналогіі НАТА, стварыўшы шматузроўневы падыход, які ўключае сучасныя сродкі радыёэлектроннай барацьбы, знішчальнікі, верталёты, зенітна-ракетныя комплексы Patriot, дроны-перахопнікі і звычайныя кулямёты.
Менавіта ўкраінскі фронт стаў палігонам для выпрабавання амерыканскіх антыдронавых сістэм, такіх як Merops. І хоць ЗША здольныя самастойна маштабаваць вытворчасць, менавіта ўкраінскі досвед зрабіў гэтыя сістэмы эфектыўнымі.
Гэта пацвярджаецца тым, што, насуперак рыторыцы Трампа, Цэнтральнае камандаванне ЗША ўсё ж запытала ўкраінскіх спецыялістаў. Цяпер каля 200 украінскіх афіцэраў-дарадцаў разгорнутыя ў Кувейце, Катары, ААЭ і Саудаўскай Аравіі, каб дапамагчы саюзнікам выбудаваць эфектыўную абарону.

Краіны Персідскага заліва трацяць мільярды
Украінскія афіцэры, якія працуюць у Персідскім заліве, не хаваюць свайго здзіўлення ад таго, як там выкарыстоўваюць заходняе ўзбраенне. У той час як украінскія экіпажы выкарыстоўваюць адну-дзве ракеты для перахопу складаных балістычных цэляў, у Заліве фіксаваліся выпадкі, калі па адной цэлі выпускалі да васьмі ракет Patriot. Кожная такая ракета каштуе больш за $3 мільёны, і марнаваць іх на танныя дроны — гэта не проста марнатраўства, а стратэгічная памылка ў вайне на знясіленне.
Яшчэ больш паказальны прыклад — выкарыстанне ракеты SM-6 коштам каля $6 мільёнаў для знішчэння дрона за $70 тысяч. У выніку танныя дроны ўжо нанеслі саюзнікам ЗША шкоду на мільярды даляраў.
Больш за тое, недастатковая мабільнасць каштавала ЗША каласальных страт: радар ранняга папярэджання коштам мільярд даляраў і як мінімум адзін радар для сістэмы супрацьракетнай абароны вялікай вышыні і далёкасці дзеяння THAAD (Terminal High Altitude Area Defence) коштам каля $300 мільёнаў былі знішчаныя іранскімі дронамі проста таму, што два месяцы стаялі на адным месцы і былі бачныя на спадарожнікавых здымках.
Украінцы ж за час вайны сталі майстрамі маскіроўкі і хуткага манеўру, асабліва калі гаворка ідзе пра іх сістэмы СПА. Яны навучыліся разгортваць і згортваць батарэі Patriot значна хутчэй, чым гэта прадугледжана амерыканскімі інструкцыямі.
Украінскія афіцэры таксама звяртаюць увагу на праблемы з каардынацыяй. Першага сакавіка СПА Кувейта памылкова збіла тры амерыканскія знішчальнікі F-15E, якія пераследавалі беспілотнікі.
Украінскія спецыялісты называюць гэта відавочнай халатнасцю. Аналіз паказвае, што розніца ў падыходах заключаецца ў чалавечым фактары: у краінах Заліва разлікі часта пакідаюць батарэі і сыходзяць у сховішчы, пакідаючы Patriot у аўтаматычным рэжыме. Украінцы ж заўсёды застаюцца за пультамі, працуючы ў ручным рэжыме, што дазваляе адрозніць сяброўскі самалёт ад варожага БПЛА.
Украінскі досвед паказаў, што Patriot можа быць не толькі абарончай, але і наступальнай зброяй. Адзін з паказальных эпізодаў — знішчэнне расійскіх самалётаў над Бранскай вобласцю ў 2023 годзе. Украінскі разлік Patriot падмануў праціўніка, хутка разгарнуў сістэму каля мяжы, нанёс удар і імгненна змяніў пазіцыю.

Акрамя таго, украінскія зенітнікі выпрацавалі ўнікальную тактыку супраць найноўшых балістычных ракет, якія выкарыстоўваюць складаныя траекторыі для падману сістэм. У такіх выпадках яны адключаюць аўтаматыку і спадзяюцца толькі на жалезныя нервы, выпускаючы ракету-перахопнік у апошнія секунды перад ударам. Гэты досвед калектыўнай працы і адсутнасці ваганняў дазваляе збіваць па 12 крылатых ракет за дзве хвіліны.
Выснова ўкраінскіх вайскоўцаў адназначная: ніводная краіна свету не павінна быць самаўпэўненай у пытаннях СПА. Вайна ва Украіне — гэта канфлікт зусім іншага тыпу, аналагі якога адсутнічаюць у сусветнай гісторыі. Ігнараванне ўрокаў гэтай вайны можа каштаваць саюзнікам не толькі мільярдаў даляраў, але і паразы ў будучых сутыкненнях.
Трамп: Апошні чалавек, ад якога нам патрэбна дапамога, гэта Зяленскі
Зяленскі прапанаваў краінам Блізкага Усходу памяняцца з Украінай: ракеты для Patriot на ўкраінскія дроны-перахопнікі
Зяленскі прапанаваў арабскім лідарам дапамагчы збіваць іранскія дроны, калі яны пераканаюць Пуціна пайсці на перамір'е
Каментары