Як перажыць чэргі на мяжы? Што кажуць кіроўцы аўтобусаў і бывалыя пасажыры
Надыходзіць лета, а з ім — сезон адпачынкаў. У практычным сэнсе гэта азначае, што тым, хто плануе паездкі ў Еўропу, цяпер трэба вельмі ўважліва адсочваць становішча на мяжы, а на дарогу закладваць гадзіны (калі не суткі) пра запас. Чэргі будуць. Пытанне толькі ў тым, ці будуць яны проста вялікімі ці вельмі вялікімі, як, напрыклад, мінулым летам.

Пра тое, як іх перажыць з найменшымі нязручнасцямі, журналісты пагаварылі з кіроўцамі рэйсавых аўтобусаў Ecolines, якія курсіруюць з Беларусі ў заходнім напрамку, а таксама з дасведчанымі пасажырамі, якія не раз перажывалі доўгія гадзіны прастою перад памежнымі шлагбаўмамі. Onliner.by сабраў меркаванні.
Да чаго рыхтавацца?
Усе ўжо прывыклі да гадання на кававай гушчы, калі купляюць білет на аўтобус. Лепш ехаць у пачатку тыдня ці ў самым канцы? А можа, наогул у сярэдзіне? А начныя аўтобусы менш стаяць на мяжы? А ці праўда, што самая кароткая дарога ў Польшчу вядзе праз пункты пропуску на літоўскай мяжы?
— У параўнанні з мінулым годам сітуацыя, вядома, стала лепшай — гэта ўжо заўважна, — расказвае Анатоль, кіроўца-міжнароднік. — Адкрыта больш пунктаў пропуску, затрымкі сталі меншымі. Цяпер дзесьці ў сярэднім восем гадзін ідзе на тое, каб перасекчы мяжу праз пагранпераход «Брэст» — «Тарэспаль», але паглядзім, што будзе летам. Я б сказаў, што праблема шмат у чым ствараецца штучна: вельмі шмат аўтобусаў у чарзе стаяць пустыя з таблічкамі «Заказны». Зразумела, што з імі змагаюцца: шукаюць дадатковыя паліўныя бакі, праводзяць праверкі. Калі прыбраць з чаргі ўсіх лішніх, то і час чакання істотна знізіцца.

— Калі ехаць праз «Брэст», заўсёды трэба закладваць найбольшы час на праходжанне мяжы, — папярэджвае Дзмітрый, таксама кіроўца-міжнароднік. — Летась, калі былі найбольшыя заторы на мяжы, людзі з білетамі на самалёты закладвалі суткі ці нават больш: загадзя браніравалі гасцініцу, каб, калі паспеюць, засяліцца, адпачыць, колькі атрымаецца, і ўжо адтуль ехаць у аэрапорт. Але ўсё роўна былі напружаныя сітуацыі. А здаралася, што людзі (верагодна, зусім без досведу) ехалі са спадзевам на расклад. І зведвалі паразу: даводзілася нешта экстранна мяняць, шукаць варыянты ці зусім адмаўляцца ад авіябілетаў — спазняліся вельмі моцна.
— Ёсць розныя варыянты: можна спланаваць перасадку ў Марыямпалі, а можна заскочыць у Вільню. Так, агулам дарога абыдзецца даражэй, ды і не факт, што па часе ўдасца нешта значна выйграць. Але чыста псіхалагічна такая паездка даецца куды прасцей: больш едзеш, менш стаіш, — адзначае Дзмітрый. — А перасадку можна спланаваць з карысцю для сябе: схадзіць у краму, выпіць дзе-небудзь кавы, нармальна паснедаць ці паабедаць, проста пагуляць трохі па той жа Вільні. А потым сесці на аўтобус да Варшавы і спакойна даехаць, па сутнасці, без прыпынкаў.
Яшчэ з канца мінулай восені частка прамых маршрутаў паміж Беларуссю і Польшчай ідзе праз пагранпераход «Бераставіца» — «Баброўнікі». І многія адзначаюць, што чэргі там заўсёды карацейшыя, чым у Брэсце.
— У «Бераставіцы» стаім менш — там банальна менш аўтобусаў. Хоць таксама, бывае, прыязджае шмат турыстычных, і тады ўсё зацягваецца. Але ўсё ж у гэтым пункце пропуску мы звычайна не выбіваемся настолькі з працоўнага графіка, як гэта бывала ў «Брэсце». Дарэчы, менавіта з-за такіх затрымак потым здараюцца затрымкі з адпраўленнем з Польшчы ў Беларусь, — падкрэслівае Анатоль.
Зрэшты, і кіроўцы, і пасажыры пагаджаюцца ў тым, што загадзя прадказаць, за які час удасца прайсці мяжу, немагчыма — гэта пытанне выключна ўдачы.
— Ніколі не адгадаеш, — кажа Анатоль. — Так, па логіцы, у пятніцу ўвечары людзей едзе больш. Тыя, хто ездзяць па пакупкі, звычайна вяртаюцца ў суботу, бо ў нядзелю ў Польшчы нічога не працуе. Але рэкамендаваць вяртацца з Польшчы менавіта ў нядзелю я б таксама не стаў — хто яго ведае, што будзе на мяжы. Колькі аўтобусаў, колькі будуць доўжыцца праверкі і гэтак далей. А можна проста трапіць на перазменку ў пункце пропуску — гэтага таксама ніхто не ведае.
Што раяць вандроўнікі?
— Праблема не ў тым, што ў аўтобусе няма чым заняцца. Дзякуй Богу, цяпер ёсць вельмі камфартабельныя рэйсы з маніторамі ў спінках сядзенняў, з Wi-Fi. Але вельмі хутка ўсё гэта надакучвае да жаху — проста таму, што ты сядзіш на адным месцы. Ну паглядзеў ты адзін фільм, падрамаў, паглядзеў другі. А чарга такая, што вы яшчэ нават за першы шлагбаум не выехалі, — расказвае наш чытач.
Андрэй, іншы вандроўнік, падзяліўся ўспамінамі пра тое, як у яго ў багажы знайшоўся валейбольны мяч і набор для бадмінтона:
— Спачатку мы з жонкай у бадмінтон гулялі, а потым да нас далучыліся людзі з аўтобуса і мы пераключыліся на мяч.
Безумоўна, калі ёсць рызыка правесці ў аўтобусе шмат гадзін запар, трэба паклапаціцца пра ежу і ваду.
— Мы калі едзем куды-небудзь з сябрамі — заўсёды бяром нейкі перакус з сабой. Нават не таму, што так ужо хочацца есці, а проста для разнастайнасці. Калі няма чым заняцца, з'есці печыва з сокам — ужо забаўка, — дзеліцца з намі чытачка Кацярына. — З вопыту — заўсёды зручна кінуць у заплечнік які-небудзь батончык. Калі не любіце салодкае, то ў буйных крамах ёсць даволі нейтральныя варыянты з павышаным утрыманнем бялку — нібы як нават карысныя. Мне падабаецца купляць дзіцячыя перакусы — лёгка засвойваюцца, на смак прыемныя, і склад там добры.

Важна не забываць, што не любая ежа аднолькава добра падыходзіць для замкнёнай прасторы ў аўтобусе.
— Аднойчы перада мной сядзелі дамы, якія раптам на мяжы дасталі з сумкі скрутак у фользе і са словамі: «Каб палякі не адабралі» — сталі яго разгортваць. Я спачатку не паверыў. Курыца ў фользе! Я думаў, усё гэта засталося ў дзевяностых у плацкартных вагонах. Але вось не, ёсць яшчэ аматары. І ўвесь салон потым да самай Варшавы дыхаў гэтай курыцай. Лета, спякота — неперадавальна! — расказаў мінчанін Улад.
Пра што могуць спытаць на мяжы?
— Самае вясёлае — гэта калі пасля шматлікіх гадзін чакання цябе раптам выцягваюць з аўтобуса, таму што прыйшоў нарэшце час праходзіць памежны кантроль. Асабліва ноччу! Разляпіў вочы, дакавыляў да акенца праверкі, і трэба адказваць на пытанні! І пажадана без запінкі — вось дзе экзамен, — пасміхаецца Валерый, які час ад часу перасякае мяжу. — Часам пытаюцца нечаканае. Мяне, да прыкладу, аднойчы папрасілі назваць свой знак задыяка і дату нараджэння. І я не адразу зарыентаваўся, ледзь не забыўся ўсё начыста ад нечаканасці!
Але знак задыяка — гэта экзатычнае пытанне. Ёсць цалкам стандартны пералік, да якога трэба быць гатовым.
- Якая мэта паездкі?
У залежнасці ад адказу могуць быць іншыя пытанні. Напрыклад, у тых, хто едзе на працу альбо вучобу, могуць папрасіць паказаць дакументальнае пацверджанне.
— Зразумела, што шмат беларусаў едуць у Літву ці Польшчу толькі да аэрапорта, каб потым ляцець далей. І я неаднаразова бачыў, як памежнікі прасілі паказаць авіябілеты, прычым у абодва бакі, — папярэджвае чытач па імені Максім.
- На колькі дзён вы едзеце?
Тут усё проста: важна, каб віза пакрывала тэрмін знаходжання за мяжой — на гэта звяртаюць увагу.
- Дзе вы будзеце жыць?
Калі гэта гатэль ці апартаменты — могуць папрасіць паказаць бронь. Калі ў сваякоў ці сяброў — могуць спытаць адрас і кантакты гэтых людзей.
- Ці ёсць зваротны білет?
Калі ёсць — пакажыце. Калі няма — прыйдзецца тлумачыць, калі і якім чынам вы збіраецеся вяртацца назад.
— Не ведаю, па якім прынцыпе адным задаюць шмат пытанняў, а ў іншых проста здымаюць «пальчыкі» і ставяць пячатку ў пашпарт. Але рэальна не па сабе, калі перад табой чалавека прапусцілі без праблем, а цябе пачынаюць завальваць пытаннямі, — працягвае Максім. — І ты нібы ўсё можаш паказаць і расказаць, а ўсё роўна сем патоў сыходзіць. Пачынаеш думаць: «Ну ўсё, мяне не прапусцяць». Наогул, мне здаецца, заўсёды відаць, для каго перасячэнне мяжы — гэта як праца, а хто едзе ў турпаездку і вельмі нервуецца.

Мытня. Якія пытанні могуць узнікнуць да багажу?
Правілы правозу багажу ўвесь час змяняюцца і карэктуюцца. Акрамя таго, ёсць адрозненні ў залежнасці ад краіны ўезду і тыпу транспарту. Таму перад паездкай лепш актуалізаваць інфармацыю, а на мяжы, каб пазбегнуць праблем, варта загадзя папярэдзіць мытню пра ўсе моманты, якія могуць выклікаць пытанні.
— Насамрэч мытня — гэта заўсёды трошкі латарэя, — дзеліцца сваімі думкамі Арцём. — Алкаголь і цыгарэты — зразумела, там усё дакладна прапісана, колькі і чаго можна. Але ўсе гэтыя ліміты на ўвоз — гэта рэальна працуе дзіўна. У кожнага ў кішэні смартфон, які новы каштуе часцяком даражэй за 500 еўра, хтосьці едзе з наўтбукам, хтосьці — з планшэтам, у кагосьці дарагія гадзіннікі і гэтак далей. І яшчэ ні разу ні ў адным аўтобусе я не бачыў, каб хтосьці гэта дэклараваў. Ці каб пры вяртанні да гэтага хтосьці прыдзіраўся. Але кожны раз едзеш і не ведаеш: а што, калі хтосьці прынцыповы возьме і палічыць кошт усяго гэтага?
Пры гэтым у кожны аўтобус на мяжы ўваходзіць супрацоўнік мытні, які папярэджвае, што, калі ў пасажыраў ёсць тавары, якія трэба дэклараваць, неабходна ўсё ж прайсці гэтую працэдуру.
У якіх выпадках да гэтага папярэджання варта аднесціся з усёй сур'ёзнасцю? Калі вы везяце:
- буйныя грашовыя сумы;
- дарагія тавары;
- тавары, кошт якіх перавышае бязмытныя ліміты;
- тавары, якія ўвозяцца для продажу;
- электроніку ва ўпакоўках;
- некалькі адзінак аднолькавага тавару;
- прадметы мастацтва і антыкварыяту, культурныя каштоўнасці.
— Некаторыя пасажыры сапраўды дэкларуюць рэчы ці грошы — гэта цалкам нармальна. Так, на гэта патрабуецца крыху больш часу, але, паверце, гэта вельмі нязначная затрымка на фоне ўсяго астатняга, — адзначае кіроўца аўтобуса Дзмітрый.

— Заўсёды пацешна слухаць у чарзе размовы пра тое, што на адной мяжы, маўляў, багаж наогул не даглядалі, а на іншай — адправілі на рэнтген. Няўжо хтосьці не ведае, што той, хто ўпускае, — той і правярае па поўнай праграме? А пры выездзе кантроль праходзіць хутчэй: пячатку ў пашпарт — і да пабачэння, — дзівіцца Уладзімір.
А вось гісторыі пра тое, як у літоўскіх пунктах пропуску прымушалі выкідваць усю ежу і нават бутэлькі з вадой, падобна, засталіся ў мінулым.
— Вядома, ёсць правілы: нельга везці малочку, мясное і гэтак далей. Але, з майго досведу, усё залежыць ад канкрэтнай змены і канкрэтнага чалавека: хтосьці вельмі старанна даглядае ўсё, а хтосьці, скажам так, таксама ўсё бачыць, але ставіцца больш лаяльна, — кажа кіроўца аўтобуса Анатоль. — Мой правераны прыём за доўгія гады ў перавозках — заўсёды ўсміхацца і заставацца добразычлівым. Гэта дапамагае ў любой сітуацыі.
Каментары