Antrapołah: Staražytnyja jeŭrapiejcy mahli ŭpadać u śpiačku
Staražytnyja ludzi, jakija žyli na terytoryi Jeŭropy paŭmiljona hadoŭ tamu, mahli vypracavać vydatnuju stratehiju vyžyvańnia padčas doŭhich zim ledavikovaha pieryjadu: nie vyklučana, što jany ŭpadali ŭ śpiačku.
Na hetuju dumku antrapołaha Antonisa Barcyjokasa z univiersiteta Frakii imia Demakryta naviali šmatlikija pareštki haminidaŭ u piačorach Sima de łos Uesas na poŭnačy Ispanii, piša VVS.
Hetyja piačory stali adnoj z samych važnych krynic infarmacyi pry vyvučeńni evalucyi čałavieka. Tam było vyjaŭlena bolš za 7500 frahmientaŭ kostak, jakija naležali prynamsi 29 staražytnym ludziam, jakich adnosiać da vidu Homo heidelbergensis — čałaviek hiejdelbierhski.
Adnak, pa słovach Barcyjokasa, navukoŭcy, jakija daśledavali hetyja pareštki, nie zvažali na adnu važnuju detal: kostki majuć prykmiety cełaha šerahu zachvorvańniaŭ, takich jak rachit, źviazanych ź niedachopam vitaminu D. A heta, na dumku hreckaha antrapołaha, aznačaje, što staražytnyja ludzi doŭhija miesiacy pravodzili bieź dzionnaha śviatła.
Pa miery vyvučeńnia hetaha pytańnia daśledčyk vyjaviŭ, što padobnyja zachvorvańni časta adznačajucca ŭ žyvioł, jakija ŭpadajuć u śpiačku ŭ piačorach, u pryvatnaści — u kažanoŭ.
Barcyjokas i jaho ispanski kaleha Chuan Łuis Arsuaha (ich vysnovy apublikavanyja ŭ vydańni (L'anthropologie ) vykazali zdahadku, što haminidy, jakija žyli ŭ piačorach Sima de łos Uesas, taksama zimavali ŭ piačorach, upadajučy pry hetym u śpiačku.
«Hetaja ideja moža zdacca varjackaj, ale realnaść časam i byvaje varjackaj», — kaža navukoviec i ŭ jakaści prykładu pryvodzić našych dalokich svajakoŭ-prymataŭ — šerych myšynych lemuraŭ (Microcebus murinus), jakija mohuć na niekalki dzion upadać u śpiačku.
Vielmi moža być, miarkuje Barcyjokas, što paŭmiljona hadoŭ tamu, na samym chałodnym etapie ledavikovaha pieryjadu, haminidy vymušanyja byli anatamična adaptavacca i ciaham 50 tys. hadoŭ kožnuju zimu ŭpadać u praciahłuju śpiačku.
Ličycca, što va ŭsich astatnich haminidaŭ dla hetaha nie było padstavy: jany albo žyli ŭ miescach z bolš miakkim klimatam, albo mieli dostup da tłustaj žyviolnaj ježy, jakaja papaŭniaje niedachop patrebnych elemientaŭ.
Ź idejaj čałaviečaj śpiački zhodnyja daloka nie ŭsie navukoŭcy, jakija pakazvajuć na toje, što ŭ defiektaŭ kostak mohuć być i inšyja pryčyny, a bolš kankretnych dokazaŭ Barcyjokas dać nie moža. Adnak ničoha pryncypova niemahčymaha ź fizijałahičnaha punktu hledžańnia ŭ hetym niama.
A Keli Dru z Alaskinskaha univiersiteta ŭ Ferbienksie i ŭvohule ličyć, što prymusić upadać u śpiačku možna i sučasnych ludziej. Tolki treba heta nie dla taho, kab pieražyć doŭhuju chałodnuju i hałodnuju zimu, a dla stabilizacyi i nastupnaj reabilitacyi achviar infarktaŭ i insultaŭ.
Ciapier čytajuć
Biełarus, jaki vajavaŭ za Ukrainu, raspavioŭ, čym jaho začaravała kachanka Ina Kardaš, ahientka KDB23
Biełarus, jaki vajavaŭ za Ukrainu, raspavioŭ, čym jaho začaravała kachanka Ina Kardaš, ahientka KDB
«Ź mianie ničoha nie voźmieš, a ludzi paciarpieli». Para piensijanieraŭ druhi hod nie moža vypisać ź minskaj kvatery šmatdzietnuju siamju emihrantaŭ44
«Ź mianie ničoha nie voźmieš, a ludzi paciarpieli». Para piensijanieraŭ druhi hod nie moža vypisać ź minskaj kvatery šmatdzietnuju siamju emihrantaŭ4
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»3030
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»30
Učora — u łukašenkaŭskaj turmie, siońnia — u Kijevie dapamahaje ŭkraincam vyžyć. Były palitviazień i svajak Cichanoŭskaj staŭ vałancioram u Punkcie niazłomnaści66
Kamientary