Tamara Ejdelman vypuściła pieršuju lekcyju pa historyi Biełarusi. Pačałosia ź niepryjemnaha kazusu
Rasijski historyk, viadomaja svaimi papularnymi histaryčnymi lekcyjami na YouTube, vypuściła pieršaje videa sa svajho novaha kursu. Amal adrazu daviałosia vybačacca pierad biełaruskimi hledačami. Tłumačym, što zdaryłasia i ci hladzieć vypusk.
Ejdelman u svaim anonsie patłumačyła, što jaje ŭžo šmat razoŭ pytalisia, kali buduć lekcyi pa historyi Biełarusi, i ciapier jana vykonvaje svajo abiacańnie.
«Staražytnaja historyja Biełarusi ciesna źviazana z historyjaj i Ukrainy, i Rasii, ale heta asablivaja, mienavita biełaruskaja historyja, i ja ščaślivaja, što pačała ŭ jaje pahłyblacca», — napisała ŭ svaim telehram-kanale Ejdelman.
Uletku 2024 hoda Ejdelman zaviaršyła svoj kurs ź dziesiaci lekcyj pa historyi Ukrainy, pačaty ŭ 2022 hodzie. Hety kurs byŭ nakiravany na toje, kab u kantekście ŭvarvańnia Rasii va Ukrainu i admaŭleńnia rasijskimi ŭładami ŭkrainskaj niezaležnaści paznajomić rasijskuju aŭdytoryju z historyjaj Ukrainy, pra jakuju mnohija nie mieli nijakaha ŭjaŭleńnia.
Pieršaja videalekcyja pad nazvaj «Biełaruś. Pačatak» pryśviečana ŭ asnoŭnym historyi Połackaha kniastva, pieršaj viadomaj dziaržavy na terytoryi siońniašniaj Biełarusi.
Kazus sa ściaham
Ale nie abyšłosia i bieź niepryjemnaha kazusu: vokładka pieršaj lekcyi była aformlena z vykarystańniem dziaržaŭnaha čyrvona-zialonaha ściaha, jaki staŭ simvałam dyktatury režymu Łukašenki paśla padziej 2020 hoda.
«Vokładku źmienim, dyzajnier pamyliŭsia, a redaktar nie adsačyŭ. Žyvie Biełaruś!» — paśpiašyła zhładzić situacyju Ejdelman u kamientaryjach pad videa.
Vokładku sapraŭdy zamianili, ale atrymaŭsia miks: nacyjanalny bieła-čyrvona-bieły ściah ź viertykalnym arnamientam, jaki zastaŭsia ad čyrvona-zialonaha ściaha.
Ci varta hladzieć?
Videalekcyja Ejdelman, jakaja doŭžycca bolš za hadzinu, raspaviadaje historyju Połackaha kniastva, jaho moc, samastojnaść, składanyja adnosiny ź inšymi ruskimi kniastvami, bałckimi plamionami i kryžakami, dachodziačy da pieryjadu zaniapadu dziaržavy i pierachodu jaje pad uładu litoŭskich kniazioŭ.
Takaja ahladnaja lekcyja daje ahulnaje ŭjaŭleńnie pra pieryjad, ale zbolšaha nie vychodzić za miežy taho, što biełarusy viedajuć sa školnych padručnikaŭ. Jana sapraŭdy bolš karysnaja dla tych, chto ničoha nie viedaje pra krainu i jaje historyju.
Biełaruskaj historyi pryśviečana mnostva padkastaŭ i jutub-kanałaŭ, najlepšyja ź jakich my niadaŭna pasprabavali sabrać razam. Jany mohuć dać bolš poŭnaje i detalnaje ŭjaŭleńnie pra pieryjad Połackaha kniastva.
Što pasłuchać pa historyi Biełarusi? Sabrali najlepšyja padkasty
Tym nie mienš u lekcyi Tamary Ejdelman jość cikavyja momanty, bolš šyroki pozirk na padziei, a sam farmat źmiaścić niekalki stahodździaŭ u adzin rolik karysny tym, što źjadnoŭvaje razroźnienyja historyi pra połackich i litoŭskich kniazioŭ u adzinaje apaviadańnie, a Ejdelman dobraja apaviadalnica. Niejkaj kramoły, prajaŭ rasijskaha impieryjalizmu ci niepryjemnych biełaruskamu vuchu śćviardžeńnia my ŭ videa nie pačuli.
Ci varta hladzieć rasijski kantent pra Biełaruś? Jaho, jak i luby zamiežny kantent pra Biełaruś, varta hladzieć chacia b z taho mierkavańnia, što jon daje ŭjaŭleńnie pra toje, jak nas bačać ź inšaha boku, daje zrazumieć, u čym naš nacyjanalny naratyŭ razychodzicca z čužym bačańniem, na čym akcentujucca zamiežnyja błohiery, a što naadvarot vypuskajuć.
Heta ŭsio moža dapamahčy adkryć samich siabie nanova, a taksama maje i prykładnuju karyść. Błohiery sa svaimi miljonnymi aŭdytoryjami siońnia farmirujuć mierkavańnie šyrokich mas pa samych roznych pytańniach. U adroźnieńnie ad rasijskaj dziaržaŭnaj prapahandy, rasijskija libieralnyja dziejačy, takija, jak Ejdelman, prysłuchoŭvajucca da mierkavańnia biełaruskich hledačoŭ.
Kantent pra Biełaruś varta adsočvać i davać na jaho stvaralnikam svoj fidbek, asabliva kali niešta mocna razychodzicca z ujaŭleńniem biełarusaŭ pra samich siabie. Heta dazvalaje farmiravać u rasijskim hramadstvie pravilny dyskurs. Kudy bolš karysna dla Biełarusi, kali sotni tysiač rasijan buduć viedać choć niešta pra asobnuju ad rasijskaj biełaruskuju historyju, čym nie viedać ničoha, akramia słovaŭ prapahandy i zajezdžanych mifaŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆHurnievič: Niekatorych aburaje prysutnaść Tamary Ejdelman u biełaruskich ŚMI, a ja liču hetuju prysutnaść vielmi karysnaj
«Łukašenku varta nie zabyvać los Kadafi» — Ejdelman u Miełkaziorava
Što pasłuchać pa historyi Biełarusi? Sabrali najlepšyja padkasty
U ruskamoŭnaj Vikipiedyi płanujuć viarnuć nazvu Biełaruś. Dla Biełoruśsii nie zastałosia arhumientaŭ
Kamientary