Śviet22

U hetym italjanskim miastečku žančyny žyvuć niezvyčajna doŭha. Navukoŭcy sprabujuć zrazumieć čamu

U 2024 hodzie ŭ miastečku Bałatana na Sardzinii, dzie žyvie ŭsiaho 2300 čałaviek, naličvałasia adrazu šeść žycharoŭ, jakim spoŭniłasia sto hadoŭ. Navukoŭcy vyvučyli archiŭnyja zapisy za niekalki pakaleńniaŭ i vyjavili jašče bolš dziŭnuju zakanamiernaść. Ciapier jany sprabujuć razhadać sakret miascovaha daŭhalećcia.

Zdymak ilustracyjny. Fota: Vecteezy

Bałatana — nievialikaje miastečka na italjanskim vostravie Sardzinija, dzie žyvie kala 2300 čałaviek, — na pieršy pohlad ničym nie admietnaje. Adnak, jak piša Euronews, jano pryciahnuła ŭvahu navukoŭcaŭ niezvyčajnaj kolkaściu doŭhažycharoŭ. U 2024 hodzie tut naličvałasia šeść čałaviek va ŭzroście sta hadoŭ i bolš. Heta prykładna ŭ 11 razoŭ bolš u raźliku na kolkaść nasielnictva, čym u ZŠA.

Asabliva ŭražvaje praciahłaść žyćcia miascovych žančyn. Pavodle novaha daśledavańnia, žančyna, jakaja dažyła ŭ Bałatanie da 70 hadoŭ, u siarednim moža raźličvać pražyć da 91 hoda. Heta bolš čym na dva hady daŭžej za adpaviedny pakazčyk pa Italii. Pry hetym u miascovych žycharak, jakija dasiahnuli 70 hadoŭ, šaniec dažyć da sta składaje 13,8%. Dla paraŭnańnia, u siarednim pa Italii jon roŭny 3,5%, a ŭ ZŠA — 3,6%.

Što robić Bałatanu asablivaj

Kab pravieryć, ci nie źjaŭlajecca takaja kolkaść doŭhažycharoŭ vypadkovaściu, navukoŭcy praanalizavali miascovyja demahrafičnyja zapisy.

Navukoŭcy vyvučyli źviestki pra 3060 čałaviek, jakija naradzilisia ŭ Bałatanie ŭ 1900‑1925 hadach. Akazałasia, što 38 ź ich pražyli nie mienš za sto hadoŭ. Daśledavańnie taksama paćvierdziła, što ŭ 2021‑2025 hadach pažyłyja žychary miastečka, asabliva žančyny, žyli daŭžej, čym zvyčajna.

Pavodle praciahłaści žyćcia žančyn paśla 70 hadoŭ i ich šancaŭ adznačyć soty dzień naradžeńnia Bałatana sastupaje tolki Hankonhu.

Ale čym tłumačycca hety fienomien? Dakładnaha adkazu ŭ navukoŭcaŭ pakul niama. Jany źviartajuć uvahu na niekalki asablivaściej miascovaha žyćcia, jakija mohuć spryjać daŭhalećciu.

U Bałatanie šmat praduktaŭ vyroščvajuć na miescy. U racyjonie žycharoŭ jość aliŭkavy alej, bahaty na karysnyja tłuščy. Ludzi časta pieramiaščajucca pieššu, a nie na aŭtamabilach.

Nie mienš važnymi mohuć być adnosiny pamiž ludźmi. Siemji niaredka žyvuć pobač, padtrymlivajuć adno adnaho, a sacyjalnaja izalacyja siarod pažyłych ludziej sustrakajecca redka.

Daśledčyki taksama nie vyklučajuć roli spadčynnaści. Adnak pakul nieviadoma, jaki z hetych faktaraŭ najbolš upłyvaje na praciahłaść žyćcia i ci možna rastłumačyć niezvyčajnyja pakazčyki ich spałučeńniem.

Karta Sardzinii: śvietła-sinim koleram paznačana Bałatana, ciomna-sinim — terytoryja ŭžo viadomaj «błakitnaj zony», dzie ludzi vyłučajucca niezvyčajnym daŭhalećciem. Krynica: materyjały navukovaha artykuła / rontiersin.org

Novaja «błakitnaja zona»?

Bałatana moža papoŭnić śpis tak zvanych błakitnych zon — terytoryj, jakija charaktaryzujucca vyklučnym daŭhalećciem miascovych žycharoŭ i ich vysokim uzroŭniem psichałahičnaha dabrabytu.

Da takich miescaŭ adnosiać japonskuju Akinavu, hrečaski vostraŭ Ikaryja i paŭvostraŭ Nikoja ŭ Kosta-Rycy. Adna ź viadomych błakitnych zon znachodzicca i na samoj Sardzinii: jana achoplivaje šeść pasieliščaŭ u hornym rehijonie Aljastra ŭ centralna-ŭschodniaj častcy vostrava.

Kab atrymać aficyjny status «błakitnaj zony», terytoryja pavinna mieć vyrazna akreślenyja miežy i demanstravać niezvyčajna vysokuju dolu ludziej va ŭzroście ad 90 hadoŭ na praciahu apošnich 150 hadoŭ. Akramia taho, hetyja fakty pavinny być paćvierdžany archiŭnymi zapisami ab naradžeńni i śmierci.

Mienavita tut Bałatana maje važnuju pieravahu. U miastečku zachavalisia municypalnyja i carkoŭnyja dakumienty, u tym liku zapisy ab chryščeńni, jakija viaducca na praciahu niekalkich stahodździaŭ. Dziakujučy im navukoŭcy mohuć pravieryć sapraŭdny ŭzrost doŭhažycharoŭ i vyśvietlić, ci adpaviadaje Bałatana kryteryjam «błakitnaj zony».

Kamientary2

  • Mužyk
    11.10.2026
    A mužyki tamaka rana sychodziać z žyćcia?
  • 50
    11.10.2026
    Mužyk, v 50, kak i viezdie.

Ciapier čytajuć

Jamu vybili čatyry zuby, a paśla vykinuli z krainy. Ciapier byłoha palitviaźnia aryštavali ŭ Łatvii z šaściu mihrantami ŭ mašynie8

Jamu vybili čatyry zuby, a paśla vykinuli z krainy. Ciapier byłoha palitviaźnia aryštavali ŭ Łatvii z šaściu mihrantami ŭ mašynie

Usie naviny →
Usie naviny

Taksistka z Tadžykistana naśmierć źbiła biełarusku ŭ Polščy — i spakojna pakinuła krainu28

U Izraili, imavierna, zatrymali byłoha vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki žanaty z maładziejšaj za jaho na 30 hod studentkaj27

Chor z Danii vykanaŭ biełaruskuju narodnuju pieśniu i ŭzarvaŭ sacsietki11

Łukašenka nazvaŭ duraściami publikacyi ŭ zachodnich ŚMI pra vajennuju pahrozu z boku Rasii i Biełarusi26

«Vyzvaliŭšy nas, pasadzili inšych». Aleś Bialacki pahladzieŭ film pra Alesia Bialackaha1

U Hvatemale 15‑hadovaja dziaŭčynka aprytomnieła ŭ trunie padčas ułasnaha pachavańnia6

Syrski ŭpieršyniu raspavioŭ pra svoj kanflikt z eks-ministram abarony Michaiłam Fiodaravym2

Syrski patłumačyŭ, čamu adpraviŭ vojski ŭ Kurskuju vobłaść, a nie abaraniać Pakroŭsk1

Rumynija znoŭ pierastała vydavać vizy biełarusam. Treci raz za hod3

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Jamu vybili čatyry zuby, a paśla vykinuli z krainy. Ciapier byłoha palitviaźnia aryštavali ŭ Łatvii z šaściu mihrantami ŭ mašynie8

Jamu vybili čatyry zuby, a paśla vykinuli z krainy. Ciapier byłoha palitviaźnia aryštavali ŭ Łatvii z šaściu mihrantami ŭ mašynie

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić