Historyja1111

Čamu Horadzien staŭ Horadniaj?

Historyk Mikoła Vołkaŭ u fejsbuku raskazaŭ pra zaŭvažanyja im zakanamiernaści ŭ nazyvańni staražytnych nasielenych punktaŭ na terytoryi sučasnaj i histaryčnaj Biełarusi, prymianiŭšy mietady paraŭnalnaj linhvistyki. 

Stary zamak u Hrodnie. Fota: Wikimedia Commons

«Pracujučy razam z kaleham nad historyjaj Bieraścia, vyśvietliŭ, što nazva horada i ŭ histaryčnych krynicach, i dla miascovaha nasielnictva była mužčynskaha rodu, a źjaŭleńnie formy «Bieraście» ŭ nijakim rodzie treba interpretavać jak histaryjahrafičnuju pamyłku.

Pry hetym kalehi źviarnuli ŭvahu na dosyć vyrazna bačnuju zakanamiernaść: amal usie staražytnyja ruskija harady majuć nazvy ŭ mužčynskim rodzie. Heta amal praviła.

Transfarmacyja formy «Horodien'» u «Horodno» — nie histaryjahrafičnaja pamyłka, jana dobra bačnaja pa krynicach XVI stahodździa. A pryčynaj hetaha, vierahodna, była Litva.

Taksama jak z ruskimi nazvami mužčynskaha rodu, uražvaje raspaŭsiudžańnie žanočaha rodu siarod rańnich litoŭskich nazvaŭ: Kreva, Lida, Vilna, Koŭna i h. d. Možna dastatkova chutka dziasiatki takich nazvaŭ adrazu pryvieści, zhadvajučy hieahrafiju histaryčnaj Litvy.

Pryčym rusiny sprabavali ich pierakručvać u mužčynski rod kštałtu: Kovien', Kriev'. Paźniej z hetym dapamahli palaki, dla jakich nazvy kštałtu «Kiernovo» zaŭždy nabyvali mužčynski rod — «Kiernów».

Ja byŭ ździŭleny, kali pa krynicach XV-XVI stahodździaŭ razabraŭsia, što viadomaje miastečka Rakaŭ pad Mienskam nazyvałasia pieršapačatkova «Rakovo».

Adpaviedna, litoŭskim upłyvam možna patłumačyć i źjaŭleńnie Horadna/Horadni. Atrymlivajecca takaja cikavaja dychatamija mužčynskaha i žanočaha, ruskaha i litoŭskaha.

Kamientary11

  • daviedka
    29.01.2025
    «Mołočnyj mir» sdiełał svoim priemialnym briendom «Horodien'», kohda vozhłavił Hrodnienskij oblispołkom Vładimir Kravcov, urožieniec Leninhradskoj obłasti.
    Kotoryj rieċ na biełorusskom jazykie dažie po bumažkie nie smoh pravilno začitať.
  • Haradzieniec
    29.01.2025
    Čamu NN piša Hrodna, Minks zamiest Horadnia, Miensk?
  • rabi pilna i znoŭ budzie Vilna
    29.01.2025
    ale litoŭskaja Vilnia ź niejkaha pierapudu ciapieraka mužčynskaha rodu - Vilnius

Ciapier čytajuć

Ministerstva abarony Rasii zajaviła, što Ukraina ŭpieršyniu ŭžyła balistyčnuju rakietu vialikaj dalokaści7

Ministerstva abarony Rasii zajaviła, što Ukraina ŭpieršyniu ŭžyła balistyčnuju rakietu vialikaj dalokaści

Usie naviny →
Usie naviny

Kola Łukašenka skončyŭ univiersitet — ci trapić jon pad bližejšy pryzyŭ u armiju ci zmoža adkasić?28

U Biełarusi pad Kolu Łukašenku stvorać admysłovy centr «śpiecyjalnaściaŭ budučyni»25

U Siejm Litvy ŭnieśli papraŭki pa mihrantach. Jak zaraz treba budzie zdavać ispyt pa litoŭskaj13

Zialenski prakamientavaŭ udar pa zavodzie zmazačnych materyjałaŭ va Ufie1

Dobkin: Šmat havorać, kolki rabotnikaŭ ŠI zrobić niepatrebnymi, ale ž kolki novych spraŭ i prac jon dazvolić stvaryć?5

Dzianis ź Niaśviža dziesiać hadoŭ adpracavaŭ na likiora-harełačnym zavodzie. A znajšoŭ siabie i najlepš staŭ zarablać jak błohier Ałkabard13

FK «Stenles» ź Pinska pieražyvaje ciažkija časy: śledam za kiraŭnikom kłuba pamior mieniedžar kamandy

Tramp zarabiŭ bolš za miljard dalaraŭ na krypcie za hod paśla viartańnia na pasadu prezidenta11

Chłopčyk pamior ad šalenstva paśla kantaktu z kažanom — toj sieŭ małomu na tvar, pakul jon spaŭ10

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Ministerstva abarony Rasii zajaviła, što Ukraina ŭpieršyniu ŭžyła balistyčnuju rakietu vialikaj dalokaści7

Ministerstva abarony Rasii zajaviła, što Ukraina ŭpieršyniu ŭžyła balistyčnuju rakietu vialikaj dalokaści

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić