«Hamniet» — šedeŭr, natchniony historyjaj žyćcia Šekśpira. I bliskučaja ihra akciorak, jakich my viedajem pa «Čarnobyli»
Film składany, i sabrać siabie paśla jaho niaprosta. Čym čaplaje «Hamniet» (Hamnet)?
U maleńkim anhlijskim haradku 16‑ha stahodździa žyvie dziaŭčyna Ahnes. Jana bavić čas, hulajučy pa lesie z sokałam na palčatcy, i viedaje ŭsie lekavyja travy. U jaje idyličnaje žyćcio ŭryvajecca małady nastaŭnik łacinskaj movy, jakoha nie pužaje ni sokał, ni čutki pra toje, što Ahnes — dačka lasnoj viadźmarki.
Jany stvarajuć siamju. Ahnes nie paryvaje suviazi ź lesam i navat idzie ŭ les naradžać svaju pieršuju dačku. Zdajecca, nadalej adno ščaście, ale Ahnes bačyć, što jaje mužu ciesna ŭ maleńkim Stratfardzie, jaho dušać historyi, jakija jon nočču sprabuje vykłaści na papieru. I žančyna adpraŭlaje muža tudy, dzie viruje žyćcio — u Łondan.
Bolšuju častku filma nam nie kažuć imia jaje muža. Ale kali ŭvažlivy hladač pačuje słova «Džuljeta», jakoje toj zhadvaje nad svaimi papierami, dy suadniasie krainu i čas dziejańniaŭ, to, viadoma ž, zdahadajecca, pra kaho havorka. I zrazumieje, što ŭ Łondanie mužčynu čakaje vialiki pośpiech.
A pakul Uiljam (jaho hraje irłandski akcior Poł Mieskał) robicca žyvoj lehiendaj, Ahnes zastajecca ŭ Stratfardzie. Dziaciej užo troje. Akramia starejšaj Sjuzan, siarod ich i słabieńkaja Džudyt, jakaja vyciahvaje ŭ maci šmat siłaŭ, i jaje brat-bliźniuk Hamniet. Jak tłumačać nam u pačatku filma, u 16‑m stahodździ imiony Hamniet i Hamlet ličylisia pa sutnaści adnolkavymi.
Jak viadoma z historyi, Hamniet Šekśpir pamior u 1596 hodzie. Praź niekalki hadoŭ źjaviŭsia «Hamlet» — samaja doŭhaja pjesa Šekśpira i adzin z samych važnych jaho tvoraŭ. I, jak ličyć častka daśledčykaŭ, «Hamlet» moh być sprobaj Šekśpira pieraasensavać i pieražyć trahiedyju ŭ jaho siamji.
Irłandka Mehi A'Fareł u 2020‑m pieratvaryła hetuju historyju ŭ raman. Pra maleńkaha Hamnieta viadoma niašmat, niama i paćviardžeńniaŭ, što «Hamlet» sapraŭdy ź im źviazany, tamu raman A'Fareł — prosta jaje bačańnie taho, jakoj mahła b być hetaja historyja.
Ekranizavała raman Chłoja Čžaa, režysiorka, jakuju ŭ Halivudzie nikomu pradstaŭlać nie treba. Jašče ŭ 2021‑m Čžaa atrymała «Oskar» za «Ziamlu kačeŭnikaŭ» — zmročny i składany film pra niemaładuju amierykanku, jakaja hublaje pracu i padarožničaje ŭ furhonie pa ZŠA.
U «Hamnecie» Čžaa nie adstupaje ad svaich pohladaŭ na kino. Hety film poŭny pryhožych piejzažaŭ, źniatych vydatnym polskim kinaapierataram Łukašam Žalem. Na hetaj kinamovie Čžaa raskazvaje pra hierainiu, jakaja nie moža žyć biez pryrody, u jakoj unutry taja ž niastrymanaja žyvaja moc, jak i ŭ samoj pryrodzie.
Hety niejmavierna jarki vobraz uvasobiła irłandka Džesi Bakli. I kali jaje tvar vam zdajecca znajomym, vam nie padałosia: u lubimym biełarusami sieryjale «Čarnobyl» 2019 hoda Bakli hrała Ludmiłu Ihnacienka, žonku Vasila Ihnacienki, biełarusa-likvidatara avaryi na ČAES. Darečy, jašče adna zorka «Hamnieta», Emili Uotsan, u «Čarnobyli» hrała Uljanu Chamiuk — biełaruskuju śpiecyjalistku pa jadziernaj fizicy. Ciapier, u «Hamniecie», Uotsan uvasobiła maci Šekśpira.
U časy «Čarnobyla», kab rychtavacca da roli, Bakli čytała ŭ tym liku «Čarnobylskuju malitvu» Śviatłany Aleksijevič. Nie viedaju, što jana čytała, rychtujučysia da zdymak u «Hamniecie», ale ŭ jaje vyjšła rola vielizarnaj mocy. Bakli nievierahodna ščyraja ŭ hetaj pracy. Jana raskazvaje historyju maciarynstva i straty žonki Šekśpira i nie čaplajecca za niepatrebnyja detali, a pahružaje čytača ŭ pačućci, i pierš za ŭsio ŭ vialiki bol svajoj hieraini.
Za hetuju rolu irłandku ŭžo ŭhanaravali rossypam uznaharodaŭ, u tym liku «Załatym hłobusam», a ŭ sakaviku jana, mabyć, atrymaje i «Oskar».
Tut dobra spracavaŭ duet Bakli z režysiorkaj Čžaa, dla jakoj taksama bolš važnyja nie siužet, a stan čałavieka ŭ časie, chacia ŭ scenary «Hamniet» nie pravisaje. Razam jany stvarajuć film, jaki dychaje hetym bolem.
Dla kahości ŭ «Hamniecie» budzie zanadta šmat emocyj. Heta składanaje kino, ale heta nie historyja z kiepskim kancom. Zrobleny daskanała, «Hamniet» akazvajecca filmam nie tolki pra bol, a i pra tuju niazłomnuju čałaviečuju siłu, jakaja dazvalaje hety bol pieražyć. I pra nieraskazanuju historyju hienija, pra jakoha, zdavałasia b, skazana ŭsio mahčymaje.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary