U jakoj raźviedki była najlepšaja infarmacyja ź Biełarusi ŭ lutym 2022 i chto paviedamiŭ Budanavu, što asnoŭny ŭdar rasijan budzie na Hastomiel. Źjaviłasia vialikaja publikacyja
Vydańnie The Guardian na asnovie bolš čym 100 intervju ź insajdarami ŭ roznych krainach padrabiazna apisała, jak ZŠA i Vialikabrytanija raskryli płany Uładzimira Pucina pa ŭvarvańni va Ukrainu, jak ratavalisia jeŭrapiejskija dypłamaty, jakija tak i nie pavieryli, i ci mahli padziei razharnucca inakš. Pryvodzim samaje cikavaje.

Jak nahadvajuć aŭtary artykuła, amierykanskaja i brytanskaja raźviedki ŭžo vosieńniu 2021 hoda byli ŭpeŭnienyja, što Pucin pryniaŭ rašeńnie zachapić Ukrainu. Z artykuła vynikaje, što infarmacyi amierykancaŭ u Jeŭropie nie daviarali, bo ŭ pamiaci zastavałasia situacyja 2003 hoda, kali administracyja Džordža Buša sfalsifikavała źviestki raźviedki, kab apraŭdać uvarvańnie ŭ Irak.
U artykule poŭna cikavych i małaviadomych detalaŭ: jak rezident polskaj raźviedki mołatam kryšyŭ šyfravalnaje abstalavańnie ŭ polskaj ambasadzie ŭ Kijevie 23 lutaha; jak kiraŭnika niamieckaj vyviedki evakujavali polskija śpiecsłužbisty; i jak Pucin 24 lutaha tryumfavaŭ za abiedam.
Pierad vajnoj ułady Ukrainy stajali pierad ciažkaj dylemaj: kali havaryć narodu, što vajna niepaźbiežnaja, ci navat prosta pravodzić mabilizacyjnyja mierapryjemstvy, uźniknie panika i chaos, u vyniku jakich kraina moža ŭzarvacca ź siaredziny; kali admaŭlać usio i nie rychtavacca, dziaržava moža nie vytrymać pieršaha ŭdaru.
Zialenski vybraŭ siaredniuju miž hetymi krajnaściami liniju, jakaja pa vyniku ŭratavała Ukrainu.
Džo Bajden, paharšeńnie intelektualnych zdolnaściaŭ jakoha pry kancy jaho termina prezidenctva kinuła cień na jaho darobak, z apublikavanych materyjałaŭ paŭstaje jak lidar, jaki mieŭ tonkaje palityčnaje čućcio i chutka prymaŭ składanyja rašeńni, ale hruntavaŭsia na pamyłkovaj acency amierykanskaj raźviedki, što Ukraina nie vystaić, i niapravilna aceńvaŭ bałans siłaŭ.
U Paryžy i Bierlinie śpiecsłužby interpretavali naroščvańnie vajskovaj mocy Rasijaj nie jak płan vajny, a jak blef z metaj cisku na Ukrainu.
«U nas była ŭsia taja ž infarmacyja pra vojski na miažy, ale my razychodzilisia ŭ analizie taho, što było ŭ hałavie ŭ Pucina», — cytuje vydańnie słovy tahačasnaha pasła Francyi ŭ Kijevie Ećjena de Pansena (Étienne de Poncins).
Navat Polšča, tradycyjna nastrojenaja rašuča ŭ dačynieńni da Rasii, nie była pierakananaja infarmacyjaj amierykancaŭ, što ŭvarvańnie budzie poŭnamaštabnym.
«My mierkavali, što Słužba zamiežnaj raźviedki i HRU daniasuć da Pucina, što ŭkraincy nie buduć sustrakać rasijan kvietkami i chlebam-sollu», — skazaŭ žurnalistam kiraŭnik Słužby zamiežnaj raźviedki Polščy Piotr Kraŭčyk.
Vydańnie adznačaje — polskija śpiecsłužby mieli dobraje ŭjaŭleńnie pra situacyju ŭ susiedniaj Biełarusi, dzie raźmiaščalisia siły, jakija mahli rušyć na Kijeŭ z poŭnačy, i tyja siły zdavalisia maksimalna słabymi.
«Tam byli pieravažna vajskoŭcy-terminoviki… i ŭ ich było mała bojeprypasaŭ, paliva i padrychtoŭki», — skazaŭ Kraŭčyk.
Na jaho dumku, heta bolš nahadvała adciahvajučy manieŭr — sprobu prymusić Ukrainu pierakinuć uvahu i ahniavuju moc z Danbasa, — a nie surjoznuju siłu, zdolnuju ŭtrymlivać pad akupacyjaj bolšuju častku krainy.
Šeść tydniaŭ da ŭvarvańnia
U pieršaj pałovie studzienia amierykancy atrymali bolš padrabiaznuju infarmacyju pra płany: rasijskija vojski ŭvarvucca va Ukrainu ź niekalkich kirunkaŭ, u tym liku ź Biełarusi, desant vysadzicca ŭ aeraporcie Hastomiel pad Kijevam, jaki stanie bazaj dla zachopu stalicy, i isnuje płan zabojstva Zialenskaha. Rasija raspracavała taksama płan dziejańniaŭ paśla akupacyi: byli składzienyja śpisy ŭkraincaŭ, jakija padlahali likvidacyi abo źniavoleńniu, i prarasijskich dziejačaŭ, jakim budzie daručana kiravać Ukrainaj.
Dyrektar CRU Uiljam Biorns prylacieŭ u Kijeŭ, kab asabista paviedamić ukrainskamu prezidentu pra toje, što, na dumku CRU, voś-voś adbudziecca, ale reakcyja była nie toj, na jakuju jon moh spadziavacca. Praz tydzień Zialenski vypuściŭ videazvarot da ŭkraincaŭ, u jakim zaklikaŭ ich nie słuchać tych, chto pradkazvaje kanflikt.
Praz try dni paśla videazvarotu, 22 studzienia, Ministerstva zamiežnych spraŭ Vialikabrytanii vypuściła zajavu, u jakoj śćviardžała, što Łondan vałodaje raźvieddanymi ab tym, što Rasija choča pastavić byłoha ŭkrainskaha deputata Jaŭhiena Murajeva premjer-ministram paśla ŭvarvańnia. Mnohim heta zdałosia absurdnym da niemahčymaści: niejki Murajeŭ byŭ nichto i ništo.
Dva tydni da ŭvarvańnia
U siaredzinie lutaha brytanskaje, amierykanskaje i niekatoryja inšyja pasolstvy evakujavalisia z Kijeva, papiarednie źniščyŭšy sakretnaje abstalavańnie.
Rezidentura CRU pierabrałasia na sakretnuju bazu na zachadzie Ukrainy. Na raźvitańnie jany padaryli SBU niekalki «Džavielinaŭ».
U Łondanie klučavyja supracoŭniki Ministerstva abarony pierasialilisia ŭ hateli pobač z budynkam ministerstva, kab być na pracy za ličanyja chviliny, kali nastanie momant iks.
Niekatoryja jeŭrapiejskija krainy taksama skaracili svaju prysutnaść u Kijevie da minimalnaha štatu i raspracavali płany evakuacyi. Ale prezident Francyi Emanuel Makron i kancler Hiermanii Ołaf Šolc usio jašče vieryli, što Pucina možna adhavaryć ad napadu, i abodva naviedali Maskvu ŭ lutym, kab pierakanać jaho vyrašyć situacyju dypłamatyčnym šlacham.
Amierykancy praciahvali interpretavać sihnały Maskvy zusim inakš. Padčas apošniaj telefonnaj razmovy Bajdena z Pucinym 12 lutaha Bajden paličyŭ rasijskaha lidara nastrojenym ćviorda, rašuča i zusim nie zacikaŭlenym u prapanovach pieramoŭ. Pakłaŭšy słuchaŭku, Bajden skazaŭ svaim pamočnikam, što pryjšoŭ čas rychtavacca da najhoršaha. Vajna była niepaźbiežnaj, i ŭvarvańnie mahło adbycca ŭ luby dzień.

U razmovach ź Zialenskim prezident ZŠA adkryta zajaŭlaŭ, što ruskija pojduć na Kijeŭ. Rasčaravany tym, što jamu zdavałasia «niazdolnaściu prezidenta Ukrainy i jaho kamandy prysłuchacca», daradca prezidenta ZŠA pa nacyjanalnaj biaśpiecy Džejk Salivan zasiarodziŭ uvahu na ŭkrainskich śpiecsłužbach i vajskoŭcach, spadziejučysia, što jany buduć dziejničać źnizu.
Hrupa aficeraŭ HUR — vajskovaj raźviedki Ukrainy, sapraŭdy pačała cichaje płanavańnie na vypadak nadzvyčajnych situacyj u studzieni 2022 hoda. Pad vyhladam miesiačnych vučeńniaŭ jany arandavali niekalki kanśpiratyŭnych kvater vakoł Kijeva i źniali vialikija zapasy najaŭnych hrošaj. Za miesiac, u siaredzinie lutaha, vajna jašče nie pačałasia, tamu «vučeńni» praciahnuli jašče na miesiac.
U siaredzinie studzienia hałoŭnakamandujučy Uzbrojenymi siłami Valeryj Załužny razam z žonkaj ź mierkavańniaŭ biaśpieki pakinuŭ svaju kvateru i pierajechaŭ u słužbovaje pamiaškańnie na terytoryi kompleksu Hienštaba.
U lutym, jak uspaminaŭ adzin z hienierałaŭ, dla vyšejšaha kamandavańnia praviali štabnyja vučeńni — adpracoŭvali roznyja scenaryi mahčymaha ŭvarvańnia. Razhladali, u tym liku, napad na Kijeŭ i navat jašče horšy varyjant za toj, što realizavaŭsia ŭ realnaści: kali rasijskija vojski prabivajuć kalidor uzdoŭž zachodniaj miažy Ukrainy, kab pierarezać pastaŭki dapamohi ad sajuźnikaŭ.
Adnak biez sankcyi palityčnaha kiraŭnictva ŭsie hetyja płany zastavalisia tolki na papiery. Luboje maštabnaje pierakidvańnie vojskaŭ było b niezakonnym i jaho amal niemahčyma było b utrymać u tajamnicy.
U druhi tydzień lutaha pamiežnaja słužba Ukrainy pierachapiła novy dokaz, jaki byŭ vyrašalnym: pieramovy kamandzira čačenskaha padraździaleńnia, dysłakavanaha ŭ Biełarusi, z kiraŭnikom Čačni Ramzanam Kadyravym. Kamandzir dakłaŭ Kadyravu, što jaho ludzi na miescy i «chutka buduć u Kijevie». Zialenskamu pakazali zapis, ale jon zastaŭsia pry svaim mierkavańni.
Dva dni da ŭvarvańnia
22 lutaha sakratar Rady biaśpieki Alaksiej Daniłaŭ pieradaŭ Zialenskamu čyrvonuju papku z zvyšsakretnaj spravazdačaj raźviedki pra «pramuju fizičnuju pahrozu» prezidentu. Inšymi słovami, hrupy zabojcaŭ byli ŭžo ŭ darozie. Zialenski, zdavałasia, admachnuŭsia ad hetaha, ale infarmacyja, vidać, zrabiła ŭražańnie.
Na nastupny dzień, za dzień da pačatku vajny, padčas napružanaj i zmročnaj sustrečy z prezidentami Polščy i Litvy ŭ vieličnym Maryinskim pałacy ŭ Kijevie, Zialenski skazaŭ im, što, mahčyma, jany bačać jaho žyvym apošni raz. Jak tolki sustreča skončyłasia, supracoŭniki polskaj raźviedki paśpiašalisia pasadzić dvuch prezidentaŭ u kartež, jaki na maksimalnaj chutkaści pamčaŭ na zachad.
Bartaš Cichocki, pasoł Polščy va Ukrainie, zastaŭsia ŭ Kijevie. Praz paru hadzin jaho vyklikali ŭ pasolstva, dzie pryjšła «zusim sakretnaja» telehrama z Varšavy. Heta byŭ karotki tekst z adnaho abzaca, u jakim pasłu paviedamlali, što ŭvarvańnie pačniecca siońnia nočču.

Jak adznačaje The Guardian, za apošnija dva tydni pierad vajnoj palaki pierahledzieli svoj skieptycyzm nakont uvarvańnia, častkova hruntujučysia na novych raźvieddanych pra rasijskija vojski, raźmieščanyja ŭ Biełarusi. Ciapier było kančatkovaje paćvierdžańnie taho, što napad adbudziecca.
Paśla atrymańnia telehramy, jak śćviardžaje vydańnie, «ścieny budynka pasolstva niekalki hadzin dryžali», pakul adzin z aficeraŭ polskaj raźviedki, što zastavaŭsia ŭ Kijevie, kuvałdaj kryšyŭ šyfravalnaje abstalavańnie, kab vyklučyć jaho traplańnie ŭ ruki rasijan.
Vosiem hadzin da ŭvarvańnia
Varšava ciapier była na adnym baku z Łondanam i Vašynhtonam, Paryž i Bierlin zastavalisia ŭ sumnievach navat u apošnija chviliny. Raźviedki hetych najbolšych dziaržaŭ ES ciapier pryznavali, što niejkija vajennyja dziejańni mahčymyja, ale jany ŭsio jašče adkidali ideju poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia z metaj zachopu Kijeva. Pasoł Francyi daviedaŭsia pra heta tolki tady, kali jaho pabudziŭ huk rasijskich rakiet, što bili pa abjektach vakoł stalicy.
Jašče bolš pakazalnaja historyja Bruna Kala — kiraŭnika zamiežnaj raźviedki Hiermanii (BND). Pozna ŭviečary 23 lutaha jaho samalot pryziamliŭsia ŭ Kijevie. U horadzie ŭžo chadzili paničnyja razmovy pra mahčymy napad, zamiežnych žurnalistaŭ papiaredžvali pra niebiaśpieku, ale Kal usio ž prybyŭ u stalicu.
Nieŭzabavie paśla taho, jak jon pasialiŭsia ŭ adnym z kijeŭskich hatelaŭ, pasoł Hiermanii va Ukrainie atrymaŭ ź Bierlina terminovy zahad nieadkładna evakujavać uvieś astatni dypłamatyčny piersanał z Kijeva aŭtatranspartam. Pahroza była zanadta nieadkładnaj, kab čakać ranicy, zajaviła ministerstva.
Navat tady kiraŭnik niamieckaj raźviedki adchiliŭ prapanovu dałučycca da načnoha dypłamatyčnaha kanvoju, spasłaŭšysia na važnyja sustrečy, zapłanavanyja na nastupny dzień. Zamiest sustreč na nastupny dzień Kala pryjšłosia vyvozić z Kijeva pa darohach, zabitych uciekačami-ŭkraincami. Bałazie na dapamohu pryjšli polskija śpiecsłužbisty.
Pa słovach žonki Zialenskaha — ciažka skazać, ci varta joj da kanca vieryć, jany z mužam ŭ viečar napiaredadni napadu lahli spać jak zvyčajna. Jana navat nie sabrała tryvožny čamadančyk.
Uvarvańnie taksama zaśpieła źnianacku bolšuju častku ŭkrainskaha kabinieta ministraŭ, uklučajučy ministra abarony Reźnikava. Jon loh spać z budzilnikam, pastaŭlenym na 6 hadzin ranicy: płanavaŭ vylecieć vajskovym samalotam na liniju sutyknieńnia na Danbasie, kab adtul pravieści razmovu ź ministrami krain Bałtyi.
Zamiest hetaha ministra razbudziŭ a 4‑j hadziny ranicy zvanok hałoŭnakamandujučaha Uzbrojenymi siłami Ukrainy Valeryja Załužnaha: vajna.
Pucin abviaściŭ pra pačatak «śpiecyjalnaj vajennaj apieracyi» ŭ 4:50 ranicy pa kijeŭskim časie 24 lutaha. Praź niekalki chvilin Rasija naniesła sieryju rakietnych udaraŭ pa celach vakoł stalicy.
Dla jeŭrapiejskich śpiecsłužbaŭ, jakija nie zdoleli svoječasova pradbačyć uvarvańnie, nastupiŭ pieryjad balučaha samaanalizu. Adzin z aficeraŭ jeŭrapiejskaj raźviedki pryznaŭsia, što ŭnutry viedamstva adčuvałasia mocnaje abureńnie z-za pravału, i mnohija nastojvali na ŭnutranym rasśledavańni — kab zrazumieć, što było zroblena nie tak i što možna było zrabić lepš.
«Uvieś sens isnavańnia raźviedvalnaj słužby — pradbačyć, kali pačniecca nastupnaja vajna, — skazaŭ jon. — I hetuju zadaču my całkam pravalili».
Jany mahli suciešycca tolki tym, što ŭ Maskvie i Minsku pamylilisia jašče macniej. U artykule raskazvajecca, jak na abiedzie z premjeram Pakistana Imranam Chanam u Kramli 24 lutaha Uładzimir Pucin machnuŭ rukoj: nie pieražyvajcie, praz paru tydniaŭ usio budzie skončana. Vajna pajšła na piaty hod, Rasija straciła bolš za 350 tysiač vajskoŭcaŭ zabitymi, a jaje reputacyjnyja straty nieacennyja.
Ciapier čytajuć
U jakoj raźviedki była najlepšaja infarmacyja ź Biełarusi ŭ lutym 2022 i chto paviedamiŭ Budanavu, što asnoŭny ŭdar rasijan budzie na Hastomiel. Źjaviłasia vialikaja publikacyja
Kamientary
Okazałoś, čto słova "Putin" i "razum" nie mohut nachodiťsia v odnom priedłožienii.