Hramadstva

U Połacku źnieśli darevalucyjny dom śviatara, jaki byŭ pad achovaj na papiery

U Połacku razburyli admietny draŭlany dom pačatku XX stahodździa na adnoj z najstarejšych vulic horada. Mienš jak try hady tamu dziaržava jurydyčna zabaraniła jaho rujnavać śpiecyjalnym dakumientam, jaki prosta praihnaravali.

Ruiny cokalnaha paviercha, jakija zastalisia ad doma. Fota: fejsbuk-supołka «Połack: minułaje i sučasnaść»

Nižnie-Pakroŭskaja vulica — adna ź niešmatlikich u Połacku, dzie jašče zachoŭvajecca histaryčny maštab i atmaśfiera darevalucyjnaha horada. Dom pad numaram čatyrnaccać byŭ jaje nieadjemnaj častkaj. Pavodle źviestak Nacyjanalnaha Połackaha histaryčna-kulturnaha muzieja-zapaviednika, jon byŭ pabudavany ŭ pačatku XX stahodździa śviatarom Śviata-Mikałajeŭskaha sabora Famoj Antanievičam.

Dom śviatara pa Nižnie-Pakroŭskaj vulicy, 14 da znosu zachoŭvaŭ svajo tradycyjnaje abličča. 2024 h. Fota: partizan-ch

Śviata-Mikałajeŭskim saboram nazyvaŭsia paśla pieradačy pravasłaŭnym kaścioł Śviatoha Stefana, uźviedzieny ŭ pačatku XVIII stahodździa ŭ styli baroka. Hałoŭnaja daminanta Połacka była ŭzarvanaja balšavikami ŭ 1964 hodzie na chvali chruščoŭskaj «baraćby z relihijaj».

Kaścioł Śviatoha Stefana, pierarobleny ŭ pravasłaŭnuju carkvu, na fota 1910 hoda. Fota: Wikimedia Commons

Dom śviatara byŭ pabudavany na schile pojmy Dźviny, tak što na ŭzrovień vulicy vychodziŭ draŭlany abjom, a cahlany cokalny pavierch byŭ urezany ŭ schił. 

Da apošnich dzion dom zachoŭvaŭ tradycyjnaje abličča, uklučajučy aryhinalnyja akanicy, lištvy, raźbianyja padzory i ŭpryhožanyja filonhami vuhłavyja nakładki. Paśla vajny jaho padzialili na kvatery, a paźniej jon pierajšoŭ u pryvatnyja ruki.

Dniami ŭ krajaznaŭčaj supołcy «Połack: minułaje i sučasnaść» źjavilisia fatahrafii: ad doma zastalisia tolki ruiny cahlanaha cokala. Uvieś draŭlany histaryčny abjom źniščany padčystuju.

Ruiny cokalnaha paviercha, jakija zastalisia ad doma. Fota: fejsbuk-supołka «Połack: minułaje i sučasnaść»

Zakon, jaki nie pracuje na praktycy

Zvyčajna ŭ takich vypadkach miascovyja ŭłady apraŭdvajuć znos tym, što budynak nie ŭniesieny ŭ Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej. Farmalna dom №14 sapraŭdy nie źjaŭlaŭsia asobnym pomnikam architektury. Adnak telehram-kanał «Spadčyna» źviartaje ŭvahu na pramuju jurydyčnuju kaliziju.

U vieraśni 2023 hoda Ministerstva kultury zaćvierdziła prajekt zon achovy histaryčnaha centra Połacka. Dakumient raspracoŭvaŭsia śpiecyjalistami «BiełNDIPhoradabudaŭnictva» na padstavie archiŭnych i naturnych daśledavańniaŭ.

Pavodle prajekta zon achovy histaryčnaha centra Połacka dom byŭ vyznačany jak uzor šarahovaj histaryčnaj zabudovy, jakuju nielha ni źniščać, ni źmianiać. Na schiemie dom abaznačany šerym koleram, pravy z tych, što najbolš blizkija da Dźviny. Śviata-Mikałajeŭski sabor raźmiaščaŭsia na tym miescy, dzie namalavany zakreśleny vialiki pramavuholnik — šmatpaviarchovy žyły dom, jaki prajektam pryznany dysharmaničnym. Fota: prajekt zon achovy histaryčnaha centra Połacka
Pieralik abjektaŭ šarahovaj histaryčnaj zabudovy z prajekta zon achovy histaryčnaha centra Połacka

U dadatku da hetaj pastanovy pryviedzieny śpis abjektaŭ «šarahovaj histaryčnaj zabudovy», jakija farmujuć histaryčnaje asiarodździe horada i padlahajuć zachavańniu. Źniesieny budynak pa Nižnie-Pakroŭskaj byŭ naŭprost uklučany ŭ hety aficyjny pieralik.

Rehłamienty dakumienta kateharyčna zabaraniajuć stratu admietnych duchoŭnych, mastackich abo dakumientalnych vartaściej šarahovaj histaryčnaj zabudovy, navat kali jana nie maje statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści. Hety ž punkt prama zabaraniaje nieabhruntavanaje źmianieńnie charaktaru architektury fasadaŭ takich damoŭ.

Takim čynam, poŭny znos budynka źjaŭlajecca naŭprostavym parušeńniem dziejučaha biełaruskaha zakanadaŭstva ŭ śfiery achovy spadčyny, ale heta nie spyniaje ŭłaśnikaŭ. 

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary

Ciapier čytajuć

Čym ciapier zajmajucca dziaŭčaty, jakich letaś nazvali samymi pryhožymi ŭ Biełarusi?2

Čym ciapier zajmajucca dziaŭčaty, jakich letaś nazvali samymi pryhožymi ŭ Biełarusi?

Usie naviny →
Usie naviny

Pad Mahilovam 18‑hadovy pjany kiroŭca pierakuliŭ aŭtamabil ź piaćciu padletkami ŭnutry

Svajaki kaskadziora, jaki ledź nie zahinuŭ na aŭtašou ŭ Lidzie, raskazali, što ź im ciapier1

Zapasy hazu ŭ ES — adny z samych nizkich za apošnija hady10

Japonskija krevietki zachapili deltu Dunaja i pačali vyciaśniać rakaŭ2

«Dziakuj, motabracie!» Słucki matacyklist dapamoh salihorskaj chutkaj vyjhrać čas dla ciažkachvoraha4

Zaviaźli ŭ mahnitnych piaskach i ździvilisia cenam u kaviarniach. Biełarus raskazaŭ, jak źjeździŭ ź siamjoj na mašynie ŭ Hruziju5

Biełaruski muziej imia Ivana Łuckieviča rychtuje vystavu da 120‑hodździa «Našaj Nivy» i prosić dapamahčy z ekspanatami3

Takarčuk: Ja ščyra vybačajusia pierad Cichanoŭskim za svaju frazu37

Bielhijski viełahonščyk finišavaŭ ź pierałomami dvuch rebraŭ na «Vuelcie»

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Čym ciapier zajmajucca dziaŭčaty, jakich letaś nazvali samymi pryhožymi ŭ Biełarusi?2

Čym ciapier zajmajucca dziaŭčaty, jakich letaś nazvali samymi pryhožymi ŭ Biełarusi?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić